SHËNIM: Rikthim në një shqetësim që rritet

Si u bë e ditur nga mediat, Aleanca Popullore e drejtuar nga Artur Dojaka, megjithëse një parti e profilizuar si pjesë e popullsisë shqiptare çame, jo rastësisht, deri më tani do të dalë me dy kandidatë për kryetarë bashkie. Konkretisht në Librazhd, ku do të kandidojë kryetari i deritashëm i bashkisë nën siglën e AP,  në Dibër, ku përsëri do të jetë një figurë e njohur nga të majtët dhe në Shijak.

Ndërkohë, socialdemokratët e Gjinushit do të kenë një kandidaturë të tyre në Fier, gjë që ngushton, sado pak diferencën mes së majtës dhe të djathtës në këtë bastion të ndjeshëm të së majtës. Ende nuk dihet se si do të venë punët deri në përfundimin e afatit për regjistrimin e kandidatëve, e për më tepër me listët për anëtarë të këshillave bashkiake, që po ashtu, jo rastësisht, mund të sjellin befasi të ndryshme.

Të dy formacionet politike që cituam më sipër, dy vite më parë ishin pjesë e koalicionit të së majtës së mbledhur rreth socialistëve dhe kishin ndikimin e tyre, duke sjellë diçka më shumë se 20 mijë vota në hambarin e koalicionit qeverisës. Fakti i lënies së tyre jashtë qelizës fillestare, si të thuash, mos hapja e derës për atë që ishin dakorduar më parë, ishte një shenjë , deri diku e mospërfilljes, por më shumë e copëzimit të pushtetit, jo drejt së përbashkëtës, por drejt një kufizimi pushtetor, çka mund të jetë edhe më tej një shkas për hidhërime të mëtejshme politike.

Por në dyja rastet e sipërme nuk besoj se bëhet fjalë thjesht për hatërmbetje ose hidhërim. Unë mendoj se janë dy gjëra të ndjeshme, nganjëherë themelore, të cilat, nëse nuk llogariten me kujdes, mund të sjellin befasi të hidhura për vetë ata që i ndjellin.

Aleanca Popullore është një risi e jetës politike në Shqipëri.

Ndoshta është partia më e re e krijuar në këtë vend, e cila, siç ka shumë gjëra në dy krahët e saj, do të kishte edhe dy njësi politike të shqiptarëve çamë. Fakti që partia e Shpëtim Idrizit ishte krijuar më parë, i dha asaj të drejtën e shpallur se vetëm ato ishin përfaqësues të vërtetë të kësaj pjese të madhe të popullsisë sonë. E po ashtu, fakti i lëvizjes së tij politike nga njëri poltron tek tjetri, pa pasur asnjë merak se mund të ishte gjithçka e zbërdhëluar, tashmë jo vetëm që nuk përbën sekret për askënd, por si duket ka ardhur një kohë që ajo merret si aftësi e meritë politike.

Të kesh kaluar nga poltroni i Nanos tek prehri i Ramës, për të shkuar tek bathoret e Berishës dhe për të riardhur tek postet drejtorore të Ramës, në Shqipërinë e sotme nuk është ndonjë mëkat politik. Mjafton që të kesh kurajon për të bindur veten dhe të tjerët se rruga e përfitimit kalon nga poltroni i kryetarit, dhe të ndjehesh i qetë.

Dy vite më parë, me të drejtë u mendua se duke faktorizuar një lëvizje tjetër politike brenda popullsisë çame në Shqipëri, e majta e bashkuar po sillte në vëmendjen e të gjithëve nocionin se mund të qeverisej ndryshe, bëri që shumë njerëz nga kjo trevë, por edhe jashtë saj, të ndjehen natyrshëm brenda Aleancës Popullore, duke e parë këtë si një risi politike. Edhe vetë AP u ndje e tillë, mendoj unë, megjithëse nuk kam pasur kontakt me drejtuesit e saj.

Por, duke qenë pjesë e një aktiviteti të tyre, me të drejtë mendoj se arsyeja ishte më e thellë se ajo për të cilën ishim mbledhur. Ajo kishte të bënte me dy gjëra: Ose ruajtjen e nocionit të një politike serioze, ose thyerjen e saj dhe kalimin në një filial politik i partive të mëdha.

Po të marrësh listat partiake që përbëjnë koalicionet e sotme, më shumë se dy të tretat e tyre nuk dihet se kush janë, nga vijnë dhe kë përfaqësojnë. Që nga e djathta ekstreme, e djathta më liberale, qendra e djathtë dhe deri tek e majta ekstreme, janë bërë së bashku, duke lënë pas dy formacione të moderuara, njëra nga të cilat rishtare, por e suksesshme në politikë, dhe tjetra, që nga fillesa, por duke e ruajtur profilizimin e saj politik.

Aktualisht, e majta në pushtet, megjithëse ka lënë pas në dy vite shumë më tepër nga sa është pritur, dhe mjerisht jo gjithnjë të mbara, ka nevojën e domosdoshme të faktorizohet edhe përmes votimit të 21 qershorit, që më shumë se një votim i zakonshëm lokal, është i ndjeshëm për shkak të ndarjes së re territoriale dhe për afirmim të politikës qeveritare.

Për këtë, kjo e majtë pushtetore, ka nevojë për mbledhjen e çdo rrëkeze politike, e për më tepër për prurje të mëdha si ishin AP dhe PSD. Nënvlerësimi i çdo vote mund të sillte një pengesë serioze për të vazhduar punët e mëdha që janë projektuar, disa nga të cilat ende nuk kanë nisur.

Është foshnjarake që zëdhënës partiakë të së majtës, sidomos nga socialistët, ende pa nisur si duhet dasma, thërrasin se e morën nusen. E po ashtu, të duket tejet naive që, po këta, disa nga të cilët të ardhur në strukturat partiake nga joshja e pushtetit, megjithëse të rinj të arsimuar, e shohin ndarjen politike me një vështrim që i takon shumë viteve më parë.

A bënë mëkat AP dhe PSD , të cilat, më në fund, e kanë vendosur të dalin në katër njësi të ndjeshme, me kandidatët e tyre?

Në këndvështrimin e atyre që thashë më lart, të cilët, jo saktësisht mendojnë se të fuqishmit i duhet bindur pa bërë zë, edhe kur ai nuk të hap portën, edhe kur ato që ka nënshkruar i bën lesh e li; edhe kur të ka thirrur për të krijuar një dualizëm partiak të dobishëm dhe më pas merr gjysmën tjetër, edhe pse e di se është e kalbur, atëherë, po. Kanë bërë mëkat. Nëse e sheh nën prizmin e njerëzve që u kanë besuar këtyre forcave politike, qofshin që në lindjen e pluralizmit si PSD, qofshin të sapo futura në këtë rrugë, si AP, atëherë kjo është e natyrshme.

Më parë se këto parti politike të kenë lidhur një marrëveshje me socialistët e fuqishëm, ata kanë bërë një marrëveshje me atë pjesë të elektoratit të tyre, të cilët u kanë besuar. Kjo është edhe marrëveshja më e rëndësishme, tej së cilës, të tjerat, nuk janë edhe aq të dorës së parë. Në Shqipëri ne kemi një përvojë politike, e cila, edhe pse mund të ketë shumë kundërshtarë, përsëri ka pasur një rrjedhim tej asaj që është pritur.

Në zgjedhjet e vitit 2013 të gjithë kanë pritur se LSI do të ishte e fundmja e kavallit politik, në fakt vetë arnimi i kushtetutës kishte këtë qëllim, kurse de fakto, ajo, edhe pse nuk pritej, u bë muri ku mbështetet çdo qeverisje e sotme në Shqipëri. Ajo nuk bëri gabimin të hiqte rrëkezat e politikës, një mëkat që po ndodh aktualisht në politikën e ditës.

Kur mendoj se e majta ka nevojën e çdo vote dhe se euforia e fitores ende pa nisur shumëçka është e dëmshme deri në palcë, unë kam parasysh një precedent politik që ka ndodhur në vitin 1992, kur e djathta, e ardhur në pushtet përmes një votimi përmbysës, disa muaj më pas, ajo humbi po ashtu, përmes një votimi përmbysës në zgjedhjet e para lokale. E majta ka nevojën të mësojë edhe nga fajet e gjynahet e kundërshtarit të saj politik, po aq sa ka nevojë për të mbledhur rreth vetes të gjithë ata që e mbështesin pushtetin qendror, si një hallkë për të bërë rilindjen e një vendi ku janë përmbysur shumë gjëra.

Lehtësia me të cilën ndërthuren inatet e vjetra dhe të reja, ngushtësia e mendimit për një spektër të gjerë politik e shoqëror, bën që të krijohen hulli rrjedhëse të votës popullore.

Më është dukur e habitshme se si në qytetin e Shkodrës, ku është toleranca një njësi jetësore, në radhët e trupës që bën pjesë në fushatën e Keti Bazhdarit, më e spikatura në të gjithë kandidaturat e zgjedhura, nuk ka shumë figura të njohura, të reja ose të hershme, të arsimuara edhe në botën perëndimore, vetëm nga shkaku absurd se kanë qenë dikur në stafin e Tom Doshit.

Ashtu si më është dukur e habitshme se si elita drejtuese e socialistëve, në këtë kohë kur duhet fjala e saj, jo thjeshtë deklarative e nganjëherë mediokre, ende gjejnë kohën të merren me vetveten dhe të lënë pas dyerve ata që ishin pjesë e rëndësishme e tyre.

Fushata ka ardhur. E rrëmujshme në fillim, e ethshme më pas dhe gati shpërthyese në ditët e fundit të saj. Kështu ka ndodhur gjithnjë, dua të besoj se pjesa e fundit nuk do të ndodhë kësaj here.

Por ajo ka filluar edhe me përshfaqjen e inateve, të hidhërimit, por edhe të strukturave që ende e duan identitetin e tyre politik, edhe kur kjo duket se është e pamundur. Por ajo ka mbartur me vete edhe ankthin e minutës së fundit, si ka ndodhur shpesh herë. 3 mijë votat që ndajnë të majtën nga e djathta në Shkodër nuk mund të kapërcehen nëse nuk gjenden rrugët e përbashkëta. Në shumë zona të reja zgjedhore do të duhet shumë më tepër se figura karizmatike e Ramës dhe fjalimet e tij elokuente. Përtej batutës së çastit, me të cilat njerëzit ndjehen një çast të ngazëlluar, ndërsa kthehen në shtëpi, ata fillojnë e mendojnë për hallet e tyre të përditshme.

Të dalësh mbi veten, kjo ka qenë gjithnjë e vështirë për politikën tonë. Si do të shkojë kësaj here? Nëse nuk mblidhen “rripat” e fushatës dhe nëse ajo nuk drejtohet nga të gjithë së bashku, duke pasur përpara tyre njerëzit me mend, shumë gjëra mund të na surprizojnë. Uroj që surpriza të jetë nga e mbara, nga një qeverisje solide mes pushtetit qendror dhe atij vendor.

Për këtë ka një fillesë: Të mos harrohet burimi i vjetër.

 

 

Një këshillë Ramës: Mos e thaj burimin e vjetër, pa të nxjerrë ujë i riu

Botuar në 31 Mars 2015

 

Si bënë të njohura agjencitë e lajmeve, kryetari i Partisë Socialiste dhe ai i njërit kre të partive çame në Shqipëri, Shpëtim Idrizi, bënë një marrëveshje paraprake, gjysmë politike e gjysmë pushtetore, për të qenë së bashku në zgjedhjet lokale të 21 qershorit. Në këtë botë fluide të politikës shqiptare një lidhje e tillë, shpeshherë e të kundërtave, si duket po bëhet mëse e zakonshme. Partitë e vogla, në luftën e tyre për të mbijetuar politikisht dhe ekonomikisht, shtyhen gjithnjë nga i çon era e përfitimit, jo vetëm politik, dhe ajo që u firmos dhe do ligjësohet nëpër kanalet partiake, nuk është asgjë tjetër veçse vazhdimi i përrallës së vjetër nën autorët e rinj.

Prej kohësh është pritur kjo lëvizje e Idrizit dhe e partisë së tij drejt së majtës në pushtet. Koha që u zgjodh nuk përbën asnjë veçanti në jetën e saj, pasi, tashmë në lëvizjet majtas-djathtas, gjërat po bëhen të zakonshme. Fakti që jemi në pragun e zgjedhjeve vendore, vetëm se e ka përshpejtuar një kronikë të paralajmëruar, por ajo që çudit më tepër është lirshmëria e politikës së Edi Ramës për të bërë e zhbërë lidhje të reja e për të harruar të vjetrat.

Gjëja e parë që më është kujtuar ndërsa dëgjova për këtë koalicion, ishte një fjalë e urtë në veriun e Shqipërisë. “Mos e thaj burimin e vjetër, pa të nxjerrë ujë burimi i ri”. Përse më është kujtuar?

Në zgjedhjet e 23 qershorit të para dy viteve, Edi Rama, në emër të PS-së bëri një koalicion të gjerë me 42 grupime politike, që nga më të njohurat dhe deri tek ato që as në google nuk i gjen dot. Ishin aty që nga më të vjetrat, si socialdemokratët e Gjinushit dhe të Demokracisë Sociale të Milos e deri tek disa rrënjëza partish që nuk e di askush më, se ku janë dhe nëse janë. Mes tyre, ajo që u quajt nga Meta dhe liderët e tjerë si “surpriza” e zgjedhjeve të 23 qershorit do të ishte një njësi e re politike, e prirë nga një drejtues i ri, karizmatik, modern në perceptimin e politikës, pa asnjë lloj interesi për të bërë pasuri përmes politikës, ndoshta edhe ka humbur prej saj, i quajtur Artur Dojaka. Do të ishte partia e dytë që kishte në thellësi të programit çështjen çame dhe kjo nuk do të ishte e habitshme për askënd. Më shumë se sa një parti e mirëfilltë politike, Aleanca Popullore ishte një grupim i ri, me një spektër të gjerë prej 12 partizave, shoqatave dhe grupeve të tjera të interesit, dhe më tepër se sa gjithçka, profili i saj politik ishte një kundërthënie e asaj që kishte ndodhur me partinë tjetër çame, të drejtuar nga Shpëtim Idrizi.

Nuk e di se si do të jenë ndërlidhjet e tashme apo të së ardhmes mes Edi Ramës, si lider i socialistëve dhe “Aleancës Popullore”, ashtu si nuk e di se si do të jenë këto lidhje mes tij dhe Skënder Gjinushit, mes tij dhe Paskal Milos, apo ndonjë njësie tjetër partiake, që sado-kudo u bënë pjesë të atij një milionëshit që e solli në pushtet.

Harresa është veti e spikatur e liderëve politikë tek ne, krejt ndryshe nga sa mund të ndodhë në vendet e tjera, ku profilizimi është bërë po aq i natyrshëm, sa edhe aleancat e njohura prej dekadave. Do të ishte jashtë mendjes nëse një ditë partia e Merkelit, CDU, nuk do të ishte në një bashkësi me simotrën e saj, CSU, e cila, megjithëse shtrihet në landin e Bavarisë, është pjesë e strukturës partiake, do të thosha, e pashqitshme. Të gjelbrit dhe socialdemokratët gjermanë, janë e njëjta gjë, por në krahun tjetër.

Edi Ramës, si duket, i është dashur të zgjedhë mes dy linjave të politikës që kishte ndërkohë pranë vetes: Mes socialdemokratëve dy krahësh që po largohen dhe të rinjve që vijnë, megjithëse pala që ikën ishte prej kohësh aty, dhe pala që vjen ishte në kahun e kundërt.

Nuk e di se si ka vendosur të jetë Aleanca Popullore e Artur Dojakës; në mesin e koalicionit të ri apo jashtë tij: Por e di fare mirë se mes dy partive të frymëzuara nga çështja çame në veçanti, ai bëri zgjedhjen e parë.

Shpëtim Idrizi nuk është i panjohur tek socialistët. Ai ishte dikur pjesë e strukturave të larta të partisë, anëtar i kryesisë së saj; njeriu që kishte si emblemë të tij Fatos Nanon, prej të cilit mori njëri pas tjetrit poste të rëndësishme në hierarkinë shtetërore, dhe më pas, përsëri nën siglën e partisë së dikurshme ai u zgjodh deputet i qarkut të Vlorës. Pastaj, si në një të zakonshme, ai iku nga socialistët, shkoi tek demokratikasit në pushtet, të cilët e shpërblyen me një sërë postesh të dorës së dytë, por ku kishte mjaftueshmëri rrjedhjesh financiare, për të ardhur përsëri tek njerëzit e pushtetit, kësaj here socialistët.

Në të vërtetë nuk e di se si mund të shpërfaqen bindjet politike kësisoj dhe mund të jem i gabuar, por e di krejt mirë se është krejt e mundshme që pas zgjedhjeve të 21 qershorit Idrizi dhe shokët rreth tij të ndërmarrin rishtas një kthesë të re, përsëri drejt “asnjanësisë” së pushtetit.

Shpëtim Idrizi është një burim i ri në lidhjen e së majtës. Për më tepër, një burim i ri që del nga një brimë që më parë ishte tharë. Burimet e dikurshme të PS-së po mënjanohen pa asnjë droje dhe askush nuk e di nëse “burimet” e reja, qofshin edhe idriziane, do të kenë “ujët” e pastër.

Ndërkohë një forcë politike si ajo e Aleancës Popullore, që u krijua si një kërkesë kohore për të mos manipuluar me një çështje të rëndësishme kombëtare, si është ajo çame, duhet të ndjehet rëndë, jo ndaj vetes, por ndaj atyre që i besuan dhe që bënë të mundur që forca e së majtës të rritet edhe më tej asaj që ishte pritur. Nëse Aleanca Popullore ishte surpriza e zgjedhjeve të 23 qershorit, aleanca e re Rama-Idrizi është surpriza e 21 qershorit. Çfarë do të dalë prej saj, askush nuk e di. Por jam i bindur se është diçka e përkohshme, si të gjitha ato që bëhen për hatër të pushtetit. Lidhja pushtetore ka qenë gjithnjë kalimtare dhe e pabesë. Uroj të mos ndodhë kështu, megjithëse jam i bindur se do të ndodhë. Në fund të fundit kështu ka ndodhur edhe më parë në këtë trevë të mbushur plot me partiza dhe partiçka.

Të ndërrosh partnerë për hir të votave, ndoshta mund të jetë politikë e mençur e ditës. Por nuk është e së ardhmes. Sepse vjen një ditë, që ashtu si i ndërron, ashtu edhe të ndërrojnë. Mos i beso atij që, duke ikur, hodhi gurët pas vetes. Besoji atij që edhe pse i larguar, i mblodhi gurët për të mos penguar. Ndoshta kjo është një këshillë edhe për Edi Ramën.