Një portret i presidentit ukrainas, Volodymyr Zelensky, dhe Shqipëria jonë që mjerisht ka shembuj të shumtë të braktisjes

Bedri Islami

E kush mund ta mendonte , deri para pak javësh, se presidenti i një vendi lënë në periferinë e politikës perëndimore, një ditë do të bashkonte Evropën. Megjithëse lider i një hapësire më të madhe se Franca, i zgjedhur si asnjë tjetër, me mbi 72 për qind të besimit popullor, hokatar dhe i mençur, ai kishte qëndruar nën hijen e të pushtetshme tradicionalë, pa e ditur se koha e tij do të vinte shumë shpejt. Jo nga dëshira, por nga detyrimi.

Çmenduria putiniste bashkoi forcën e kontinentit të vjetër. Presidenti ukrainas bashkoi mendjet dhe vizionin. Arma mund të pushtojë botën, por nuk e sundon dot gjatë atë. Mendoja nuk pushton botën, por e sundon atë. Ky është shembulli i një burri që dukej kalimtar, edhe në vendin e tij, zgjedhje e përkohshme, por që tani është idhulli i qindra milionë njerëzve, të cilët e mbështetin si askënd tjetër më parë në pesë dekadat e fundit, e ndjekin, e duan dhe do të kishin dashur të ishte presidenti i vendit të tyre. Edhe Shqipëria do e kishte dashur këtë.

Çfarë e bëri presidentin Zelenski njeriun që po kthehet në mit dhe si mundi ai, burri i pazakontë, i diplomuari në drejtësi dhe aktori komedian, bir i një familje thellësisht intelektuale hebrenje,  me pjesëtare të afërt të Fisit të tij të djegur e vrarë në krematoriumet naziste, të jetë tani shëmbëlltyra e liderit të pazakontë?

Nuk është vetëm lufta që e bëri të tillë. Lufta shfaqi virtytet e tij. Për të shkuar në atë që është sot nuk mund të bëhesh në një ditë dhe nuk mund të bëhesh rastësisht.

Të jesh presidenti i një vendi të madh, me më shumë se 40 milionë banorë, ku edhe në rrugët e një lagje gjen banorë të nacionaliteteve të ndryshme, e bashkë me to, edhe probleme të bartura dhe të lindura, duhet të jesh dhe të  besojnë se je simboli i unitetit të vendit tënd. Të kesh qetësinë për të gjetur udhën e përbashkët dhe jo ndasitë e tmerrshme, të gjesh të vërtetën, edhe kur ajo është e zhytur në thellësitë e mërive, ndoshta shumë dekadash, të jesh me njerëzit, edhe kur ato mund të largohen nga e vërteta. Ai e dinte se president mund të emërohesh, por nuk bëhesh, duke kënduar këngë “ maje krahu”, kërcënuar dhe duke dalë nga vetja. Ndryshe nga presidenti ynë, që i kujton Amerikës se edhe Rusia e Koreja e Veriut ka raketa dhe armë bërthamore, Zelenski i kërkoi ato për të luftuar, pikërisht ndaj agresionit rus, vendit të adhuruar nga selia presidenciale. E bashkoi vendin e tij me Perëndimin, nuk e largoi atë përmes halucinacioneve presidenciale; gjuha e tij ishte e natyrshme, e thjeshtë, domethënëse dhe kumbuese. Zgjoi Evropën nga letargjia, sepse duhej zgjuar.

Zelenski u bë presidenti i vendit të tij jo nga partitë politike. Nuk ishte lideri i pakontestueshëm, as i së majtës, as i së djathtës. Nuk mori dorën e oligarkëve politikë përmes pazareve të fshehta dhe duke krijuar dinastinë e ardhshme sunduese. Ndryshe nga sa ndodhi në Shqipëri, ku çuditë politike janë shpesh herë të çuditshme. Berisha, për shembull, gjithë jetën ishte i së majtës ekstreme, por drejtoi të djathtën ekstreme. Edi Rama ishte i së djathtës, shpesh herë më radikali i saj në javët e para pluraliste, por ende sot drejton të majtën, me të cilën, veç pushtetit, nuk e lidh asgjë tjetër. Basha, që nuk është as i majtë, as i djathtë, pra asgjë, u fut në politikë nga dera e pasme dhe drejton të djathtën, duke shfrytëzuar postin barbarisht. Meta, i majti i ekstremit, mund të bëhet çfarë të duash, për hir të pushtetit. Të gjithë të pasur, sundues, në 30 vite që qeverisen së bashku apo veç e veç, nuk arritën të bëhen prijës. Dhe, si duket, nuk do të bëhen.

E mbani mend se si janë klonuar presidentët tanë?

Thuajse të gjithë janë zgjedhur përmes marrëveshjeve enigmë, pazareve, llogarive dhe janë thirrur për t’u shërbyer padronëve oligarkë dhe jo vendit të tyre. Ndaj edhe nuk kanë lënë shijen e liderëve, thuajse asnjëherë. Për të zgjedhur presidentin Topi u desh trafikimi i pesë votave të së majtës, që u shpërblyen për votën e tyre. Bujar Nishani, rrugës, ndërsa shkonte në zyrën e tij si ministër i brendshëm, ktheu drejtimin dhe përfundoi në selinë presidenciale. Ilir Meta, pas skandalit të “ njeriut me bllok”, u bë shoku i mirë i armëve dhe e gjeti veten në presidencë, nga ku kërcënon si bandit rruge.

Kur Zelenski vendosi të bëhet president nuk kishte rreth vetes media të njohura e as analistë kodoshë. Ai, si duket, edhe nga përvoja e asaj që kishte ndodhur, e dinte se media mbështet oligarkinë, qoftë ajo politike apo financiare, që janë njëlloj të rrezikshme, por nuk mbështet njeriun e panjohur, i cili, në klimën ukrainase të politikës nuk rrethohet nga lakenjtë medialë dhe nuk pret përfitimin e zakonshëm. Ai gjeti rrugën për të shkuar drejt njerëzve në rrjetet sociale, duke iu drejtuar atyre drejt për drejtë, lirisht, me gjuhën që duan dhe që e njohin. E pabesueshme ishte, por ai u bë presidenti më popullor i një vendi perëndimor e lindor, duke përmbytur një klasë të tërë politike, e cila, aq sa kukëzonte me perëndimin, aq ishte edhe e përkëdhelur në Lindje.  Dhe fitoi. Në mënyrë plebishitare. Ndryshe nga sa ka ndodhur në Shqipëri, ku mediat e mëdha janë tashmë të klonuara, zëdhënëse politike dhe përfituese financiare. Ku analistët duken si zëdhënës partiakë të furishëm dhe përfitues të habitshëm. Ku shumë prej tyre marrin paga sheikësh, janë pronarë vilash, dhe, si nuk ka ndodhur në asnjë vend, emrat e tyre i gjen në listë pagesa të institucionesh që nuk kanë asnjë lidhje me median, deri në spitale, ku shfaqen si menaxherë, përmes pagave deri në dhjetë herë më të larta se sa të shefit të qeverisë. Kush mund të besojë në analistë të tillë, apo në media të mëdha që kanë pjesën e tyre në skandalin e inceneratorëve,  ku pronarët janë ndërtues dhe zaptues të pasurisë publike.

Zelenski nuk e bëri këtë, rreth vetes, edhe sot e kësaj dite, nuk ka një media që mund të konsiderohet” e tij” e as analistë që lëpihen rreth fronit presidencial.

Lufta, ku cari i ri i Rusisë kërkon rikrijimin e Perandorisë së të Keqes, solli të vërtetën e madhe se lideri i vendit të sulmuar , më shumë se askush tjetër, mund të kthehet në simbolin e qëndresës.

Ai nuk e braktisi vendin, ftesat që iu bënë ishin qesharake ,megjithëse tunduese; nuk u shfaq si një super hero, por përcolli mesazhin e heroit të njeriut të zakonshëm, duke u bërë njëri prej tyre. Ai e dinte se nuk mund të bëhesh i tillë duke u çartur nga mendja, duke aluduar se do të vriste veten si Alende, apo do të kërcente mbi tanke si Vojo Kushi, por i nxiti njerëzit, përmes shembullit, të dilnin në rrugë dhe të bllokonin tanket ruse ; shembulli solli dhjetëra e qindra mijëra njerëz që e perceptuan luftën si presidenti i tyre, edhe pse rreziku ishte i madh.

Presidenti ukrainas sot është figura e njeriut që i doli zot vendit të tij përmes fjalëve të thjeshta, në kohën e duhur, duke e shumëfishuar mijëra herë veten. Duke e gjetur “ ukrainasin” edhe në sheshet e Berlinit, që u tundua nga paqja e rreme dhe filloi të marrë seriozisht luftën; në rrugët e Romës, ku e majta është e fuqishme dhe jo pak herë ka qenë mbështetje e heshtur e agresionit sllav mbi tokat ballkanike, si ndodhi në vitet e Luftës së Kosovës; në Suedi dhe në Finlandë, deri para pak javësh asnjanëse dhe të ftohta; në Shtetet e Bashkuara, që u ngutën të ftonin si mysafir njeriun që kishte vendosur të ndiqte dhe të drejtonte luftën e imponuar në vendin e tij; detyroi rajanë ballkanike të Rusisë, qeverinë serbe, të ngrinte dorën “ pro”, kur mbi 70 për qind e popullit të saj ishte kundër; në fund të fundit një botë e tërë ndjeu se kishte ardhur një kohë tjetër.

Evropa e plakur, e ndarë copërash në mendim dhe gati të shkonte drejt një ndarje të re gjeti në kohën e duhur njeriun që dëshmoi se ndarja ishte vdekje dhe bashkimi ishte jetë. Nëse ai do të kishte braktisur vendin e tij ai do të ishte një i arratisur më shumë , i humbur, një hiç.

Shqipëria ka shembuj të shumtë të braktisjes. Mjerisht. Atë e kanë braktisur edhe kur nuk janë arratisur. E kanë braktisur në fatin e saj pikërisht ata që u besuan se do të ishin dikush, e , në fakt ishin askush. Është e vështirë, në mos e pamundur të gjesh sot njerëz në këtë vend që e besojnë shtetin. Sepse shteti, shpesh herë, pikërisht kur është dashur të ngrihej, ka rënë. I rënë është edhe sot.

Sido që ta marrim, Zelenski është sot lideri i duhur evropian, jo vetëm i një vendi, por i një kontinenti.

Pak vetë e kanë pasur mbi vete këtë rol. Dhe, në këtë rast, nuk është i dhuruar.  Njeriu i veshur thjeshtë, sportiv, i qetë dhe i qartë tregoi se historia e një vendi mund të ndryshojë nga vendosmëria e një njeriu të vetëm.

*****

©Copyright Gazeta DITA

Ky artikull është ekskluziv i Gazetës DITA, gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”. Shkrimi mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar DITA dhe në fund të vendoset linku i burimit, në të kundërt çdo shkelës do të mbajë përgjegjësi sipas Nenit 178 të Ligjit Nr/ 35/2016