Pasojat e luftërave i paguajnë popujt

Disa kohë më parë, bëra një vizitë pune në Gjermani, por objekti i punës për të cilën unë shkova përkoi që të ishte me një punonjëse që kishte jetuar e punuar në ish Gjermaninë Lindore. Gjatë bisedës shkëmbyem mendime si për probleme të punës, të jetës shoqërore por edhe të letërsisë. Mua si pa dashje m’u kujtua dhe i rrëfeva bashkëbisedueses mbresat nga romani i Petro Markos, “Qyteti i Fundit”. Kjo e entuziazmoi bashkëbiseduesen dhe kërkoi të më rrëfente një ngjarje të jetuar në vitin 1945 kur ushtria sovjetike mundi Gjermaninë gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe u fut si pushtues në Berlinin Lindor. Ajo e nisi afërsisht kështu rrëfimin:

“Im atë ishte konservator. Nuk e pëlqeu kurrë Hitlerin, edhe pse nuk iu kundërvu. Deri në fillim të luftës jetonim mirë. Prindërit më vdiqën nga bombardimet ndërsa vëllai u vra gjatë luftimeve në Stalingrad. Ai nuk donte të shkonte në luftë, nuk donte të luftonte për Rajhun, por e detyruan. Mbijetuam vetëm unë dhe motra ime e vogël. Më kujtohet që babai thoshte se, nëse do t’ia dilnim ndonjëherë të shpëtonim nga Hitleri, më pas do të duhej të bënim të njëjtën gjë me rusët. Kjo ishte mëse e vërtetë për karakterin e tyre, mbasi unë e kam të vërtetuar nga jeta ime private pasi isha fejuar me një ish rus që prindërit e tij kishin mërguar qysh herët në Gjermani dhe ai ishte rritur në Berlin, por çuditërisht pak para fillimit të luftës së Dytë Botërore u zhduk pa vënë në dijeni as prindërit e vet, as mua si bashkëshorte.

Në këto kushte unë mbeta vetëm me motrën time më të vogël, dhe më lindi për detyrë të kujdesesha kryesisht për time motër. Ajo kishte konvulsione sa herë dëgjonte zhurmën e avionëve, që fluturonin mbi Berlin. Kur rusët hynë në qytet, disa i pritën si çlirimtarë, por në fakt nuk ishin të tillë, se me veprimet që bënë u treguan më se xhelatë”.

Pas një pauze që bëri në bisedë, ajo vazhdoi me lot në sy duke vazhduar rrëfimin.

“Ditën kur ushtria ruse hyri në qytet, kishte shumë rrëmujë, askush s’dinte çfarë të bënte, nëse duhej të fshihej apo të rrinte në rrugë e të shikonte. Unë e ime motër ishim në rrugë, duke kërkuar ushqim, kur pamë tanket e para dhe grupe ushtarësh rusë. Vrapuam të fshiheshim në rrënojat e një shtëpie të shkatërruar, por disa ushtarë na panë ku u fshehëm dhe na erdhën pas duke qeshur. Njëri prej tyre si pa të keq kapi time motër për krahu dhe e përplasi në tokë, e përdhunoi aty pa asnjë hezitim pastaj ia la vendin një tjetri, dhe pastaj një tjetri, gjithashtu edhe unë, – tregoi ajo – pësova të njëjtën gjë, por nuk e mbaj mend nëse më përdhunuan dy apo tre ushtarë, sepse mbylla sytë dhe nuk desha të shoh atë që po më ndodhte mua, apo time motër që dridhej duke kërkuar mëshirë. Për fatin tonë, në atë moment vjen një oficer rus, i cili urdhëroi ushtarët që të na lëshonin dhe i quajti ata “kafshë të ndyra”, por ndaj nesh nuk kërkoi as ndjesë për veprimet e turpshme që kishin bërë ushtarët e tij, por ktheu shpinën dhe me shumë indiferentizëm iku.

Ime motër ishte lëshuar në një pellg në gjakun e saj se në atë kohë ishte vetëm 12 vjeçe dhe megjithëse përqafova për ta qetësuar sadopak, por ajo nuk më dëgjonte se qante me dënesë. Në ato kushte na u desh të rrinim për një kohë të gjatë të ulur për tokë deri sa munda ta ngrija në këmbë dhe ta bëja të ecte për t’u kthyer në shtëpi. Gjatë rrugës kishte tanke dhe ushtarë nga pamja e të cilëve motra dridhej nga frika dhe trauma që kishte pësuar, e pikërisht në këtë kohë disa ushtarë të tjerë u nisën drejt nesh dhe ime motër megjithëse ishte e terrorizuar dhe e dërrmuar edhe fizikisht, ulëriti dhe ja dha vrapit pa parë përpara, se i ishin errësuar sytë e për pasojë, pengohet e pa vetëdije bie para një tanku që ishte në lëvizje i cili i kalon përsipër dhe e shndërron në një grumbull mishi të përgjakur. Natyrisht, ushtarëve rusë nuk u bëri përshtypje, por ishte motra ime që kishte vdekur duke më lënë të vetme, prandaj edhe nuk mund ta harroj deri sa të shkoj edhe unë tek ajo. Unë di se sa gra e vajza gjermane kanë pësuar të njëjtën gjë që pësova unë e ime motër”, përfundoi bisedën, bashkëbiseduesja ime në Gjermani.

Kuptohet, nuk përjashtohet mundësia që edhe shumë gra e vajza ruse kanë patur të njëjtën “fat” nga ushtarët gjermanë. Mendova ta përcjell këtë rrëfim nëpërmjet shtypit pasi jo vetëm luftërat me karakter lokal që po zhvillohen vazhdimisht por në dijeninë time si qytetar, shoqëria njerëzore është mbarsur e po mbarset çdo ditë me shumë konflikte, që mund të jenë katastrofike për njerëzimin.

Duke kujtuar e evidentuar, qoftë edhe disa dukuri që karakterizojnë luftërat dhe pushtimet e vendeve dhe rajoneve nga secila palë, pasojat për popujt janë të njëjta si historia e dy motrave gjermane nga ushtarët rusë gjatë Luftës së Dytë Botërore, prandaj lind nevoja që jo vetëm popujt të rrisin vigjilencën për t’i prerë rrugën çdo lloj lufte e duke votuar drejtues politikë gjakftohtë e me karakteristika e metoda drejtimi sa më demokratike.