Për portalin antikorrupsion të qeverisë

A do të jetë përsëri Fullani guvernator?! Në të vërtetë gjithçka në këtë pyetje është hipotetike. Fullani, ish guvernatori i Bankës së Shqipërisë është shkarkuar tashmë nga detyra, ai kaloi nëpër tri fazat e domosdoshme të gjyqësorit, sepse aq janë edhe shkallët e tij, u arrestua, pastaj e kaloi një copëz në arrest shtëpiak edhe tani gjykohet në gjendje të lirë.

Nesër, kur dosja e tij të mbyllet, sepse gjithçka po kopsitet, ai mund të shkojë edhe një herë në gjykatë për të kërkuar rikthimin e tij, dhe, nëse nuk i bëjnë vend në Bankën Qendrore, aty ku ishte, mund të jetë përsëri një drejtor i ardhshëm. Nëse nuk e keni harruar, kjo ndodhi edhe me Pangon e mbërtheckave, që pasi u shkarkua për “tre minuta” nga shefi i tij, i hyri gjyqeve dhe u kthye si një drejtor i rëndësishëm. Dhe për të mos shkuar aq larg, nëse ende e keni në mendjen atë darkën protokollare të presidentit shqupas në selinë presidenciale, ku njeriu i akuzuar edhe ende i pagjykuar, do të ishte njëri ndër të ftuarit e nderit.

Por unë fjalën nuk e kisha thjesht për Fullanin. Ai, kur gjen, mirë ia bën. Sa të jenë syleshë në drejtësi dhe të kapur fort nga ndjenja e frikës, sepse dosjet e tyre të fshehta janë bërë mal, jo vetëm Fullani, por dhe një mal me të tjerë, të kësaj rëndese korruptive e politike, ia bëjnë mirë shtetit që nuk i kap për veshësh dhe nuk i dërgon aty ku edhe e kanë vendin.

Korrupsioni është një temë e ditës. Bisedoja me një të njohur timin që operon në veriun e vendit dhe e pyesja se ku është ndryshimi mes atyre që ikën dhe këtyre që erdhën. Më tregoi disa nga gjërat që kanë ndodhur për të mirë, sidomos me TVSH, por kur e pyeta nëse edhe këta, të rinjtë, kërkojnë haraçin e tyre, ai krejt shkurt dhe pa u menduar më tha se “sigurisht, nuk e kanë dorën aq të rëndë, por e kanë hisen e tyre”.

Qeveria hapi këto ditë një portal antikorrupsion. Nuk është një gjetje e re, ndonëse kësaj here kujdesi për të fillimisht duket më i madh. Sipas asaj që tha shefi i qeverisë, në këtë portal do të punohet me dy ndërresa, do të ketë kujdes më të madh, shpërndarje e ndjekje të ankesave apo sinjalizimeve. Si thanë, në “rrjetë” ra edhe një drejtuese shkolle, e cila sa hap e mbyll sytë, u pushua nga puna. Diku- diku ra edhe një infermiere, por kjo edhe me zë e me figurë. Do të ketë edhe denoncime të tjera, në ditët e para mund të jenë më të shumta, më konkrete, pastaj, si ndodh zakonisht me ne, nëse do të shohin se fjala e tyre nuk kishte efekt konkret dhe nuk është diçka serioze, ata do të heshtin dhe do të tkurren. Unë do të doja të ishte gjithnjë e para, jo të kishim një valë “spiunimi”, por një denoncim të ashpër të një të vërtete, që dashur pa dashur, është bërë pjesë e zakonshme e jetës së përditshme.

Por portali qeveritar, sado i përsosur të jetë, nuk është hallka vendosëse. Ai bart denoncimin nga një njëri institucion në tjetrin, por nuk është hallka themelore e asaj që quhet kontroll financiar, i përditshëm, i rreptë dhe i saktë. Mund të denoncosh një shefe arsimi që për një vend pune kërkon edhe 5 mijë euro, dhe mirë bën, sepse është vënë në shitje gjithçka që mund të jetë e shitshme, deri edhe vlerat njerëzore. Mund të denoncosh një infermiere që merr 200 lekë si bakshish berberësh për një hapje porte apo një injeksion, gjë që të tjerëve u duket normale, por ajo që qëndron pas gjithë kësaj që duket nuk është as maja e majës së ajsbergut më të vogl të korrupsionit që ka ndodhur në këtë vend, dhe që ka shenjat e para që mund të përsëritet.

Ajo që ka ndodhur në 8 vitet e qeverisjes berishiane është e përbindshme. Është makabre. Në themelin e shtetit është vënë përçudnimi i pashoq i një tufe drejtuesish të lartë, të lidhur me pushtetin dhe me familjen kryeministrore, përmes së cilës kanë bërë çudira të paimagjinueshme për askënd në botën perëndimore. Jo vetëm kaq; shteti, përmes vendimeve qeveritare, ka lënë të hapur rrugën për pasurimin e njerëzve që i kanë shërbyer, sidomos në media, gjykatë, prokurori; ka krijuar një oligarki financiare mbi bazën e abuzimit në krijimin e ligjeve dhe të proçedurave që kanë përshpejtuar krijimin e një bande mafioze financiare, e cila, pasi e mësoi më shpejt se gjithë të tjerët se pushteti do të kalonte majtas, e filluan kthesën e tyre para 23 qershorit.

Portali qeveritar nuk ka mundësi të merret me këta zengjinë politikë e oligarkë, sepse pak vetë i dinë rrugët nëpër të cilat kanë shkuar grumbujt e pasurive të paligjshme ose të sanksionuara përmes ligjeve familjare. Kalimi i pushtetit ka qenë në elitën e tij, ai nuk ka ndryshuar asgjë në themelin e asaj që ka ndodhur, ose, më saktë, ka ndërruar vetëm imazhin e jashtëm, fasadën e saj. Nëse kanë ndërruar figurat thelbësore qeveritare, dorëzania e tyre është po ajo dhe, në fakt, shumë nga denoncimet e bëra gjatë fushatës elektorale për liçenca të pandershme që do të ndryshonin urgjentisht, për konçensione makabre që rëndonin mbi pasurinë e vendit, për oligarkë dhe mafia financiare të kapur fort pas pushtetit… pak ose aspak ka ndryshuar.

Portali qeveritar nuk është as hetues, as hallkë ligjore, as strukturë financiare. Ai është i dobishëm, sa kohë që është i vërtetë dhe merret seriozisht. Ai, më shumë se me të djeshmen katastrofike, do të merret me atë që mund të ndodhë, dhe duke qenë një shenjë e mirë e qeverisjes që kërkon të kontrollohet, në fakt lë pas vetes atë që duhej kontrolluar e ndëshkuar tashmë. Miliona euro janë dhënë, ta zëmë për një media proqeveritare, si TV Klan apo për një gazetë tejet politike si “55”, botues të ndryshëm kanë pasur përfitime të jashtëzakonshme nga qeveria, dhe e gjithë kjo mbi bazën e një vendimi qeveritar, i cili kishte krijuar një klauzolë të veçantë për të justifikuar këtë krim ekonomik. Të fshehur pas “kolegjiales”, janë bërë prapakena makabre financiare. Portali qeveritar nuk mund të zhbëjë ato, por strukturat financiare mund t’i bëjnë të flasin me vete.

Në të gjithë botën e civilizuar, mbi të cilën rëndon ligji, pyetja e parë në shfaqjen e një pasurie është: si fitove? Dhe kjo bëhet fillimisht nga strukturat financiare, të cilat të bëjnë të djersish sa të duket sikur je zhytur në një vaskë me ujë të ftohtë. Ata të kërkojnë gjithçka që duhet të kërkohet edhe në Shqipëri, që nga fitimet mujore, të zakonshme e të pazakonshme, të deklaruara ligjërisht dhe të vërtetuara, të bëjnë hesapin se sa ke mundur të kursesh dhe çfarë ke mundur të ndërtosh. Portali qeveritar nuk mund ta bëjë këtë dhe nuk është detyra e tij. Deri më tani, në asnjë nga lajmet e deritashme nuk kemi dëgjuar që një strukturë e posaçme financiare të ketë thirrur oligarkët shqupas për pasurinë që kanë vënë, dhe të vazhdojë edhe me liderët politikë socialistë. Ndërsa ne përplasim duart se u zu një infermiere duke marrë 200 lekë bakshish, supermilionerët shqupas dalin nëpër ekranet TV dhe pa asnjë droje akuzojnë, kur duhej të ishin të akuzuar. Dhe pasi e bëjnë këtë, shkojnë në vilat e tyre milionëshe, bëjnë kontrollin e bizneseve, të cilat askush nuk e di se si janë ngritur dhe askush nuk ia ka pyetur se ku i gjetën paratë… e më tej, një grup gjyqtarësh zgërdhihen nëpër dhëmbë kur dëgjojnë dokrrat portaliste, ndërkohë që nuk e dinë mirë se sa e madhe është pasuria e tyre.

Financa e sotme duhet të jepë shembullin e madh të gjurmimit të së vërtetës. Le ta nisë nga vetja, nga shefi i sotëm i qeverisë, që të marrin vesh edhe të tjerët se gjithçka është serioze dhe se do i shkohet deri në fund, ashtu si ndërtimeve pa leje.

Në fundin e vitit të shkuar shefi i tashëm i qeverisë shkoi të banonte në shtëpinë e tij të re, jashtë Tiranës. Ta gëzojë, nëse është hallall. Por ai e ka për detyrë të sqarojë dhe strukturat financiare e kanë për detyrë të kërkojnë të gjithë sqarimin e domosdoshëm për këtë shtëpi. Dhe jo me deklarata gojore, por gjithçka konkrete. Ai duhet të paraqesë vlerën e tokës që ka blerë, dhe sa i ka kushtuar, duke cituar edhe si është rreth e rrotull saj. Ai duhet të paraqesë dokumentet e domosdoshme për çdo harxhim që është bërë, si janë përballuar nga vetë ai dhe nga bashkëshortja e tij, që është një personalitet i respektuar; duhet të citojë pagesat që ka bërë dhe mbulimin e tyre, duke mos lejuar asnjë favor që është bërë në emër të qenies së tij në pushtet. Ato dokumente duhet të jenë publike, të hapura dhe të verifikuara.

Ky është edhe portali më i saktë qeveritar. Ndoshta pas kësaj strukturat financiare dhe të drejtësisë do të marrin zemër dhe të kërkojnë nga zonja Malltezi shpenzimet për vilën e saj në plazh, juniorit Berisha për vilat e tij dhe për modën dyqanore të bashkëjetueses së tij; Bashës, djalit politik të familjes për blerjet e jashtëzakonshme dhe pasurinë përrallore… e më pas, ose njëkohësisht, të bëjë edhe skanimin e njerëzve të rinj në drejtimin e shtetit.

Portali është një portë, por nuk është vetë porta. Nëse na duket i mjaftueshëm një portal, mos të çuditemi kur një fullanizëm i ri të vërshojë nëpër postet qendrore të shtetit dhe njerëzit do të bëjnë pyetjen dërmuese, “Ku ishte?”, për të dhënë vetë përgjigjen: “Hiç gjëkundi!”