PRECEDENTI ‘BODE’

Ka disa ditë që ish-ministri i financave Bode, pas një kallzimi penal ndaj tij, është bërë një ndër temat e medias së shkruar. Por edhe e politikës, e cila, sipas “traditës” reagoi në dy mënyrat e saj të pritura: mazhoranca kërkoi vazhdimin e hetimit, ndërsa opozita, ku Bode është një ndër krerët e shpallur të saj, pas gjithë kësaj nuk shikon asgjë tjetër veçse një sulm të ri të politikës qeverisëse kundër saj.

Emri i Ridvan Bodes është i njohur për të gjithë dhe, megjithëse është një nga prurjet e ngadalshme të PD-së, ai ka qenë gjithnjë afër kupolës, e cila, në më shumë se 12 vite, vitet e arta të pushtetit të tyre, e ka bërë atë njëri ndër zërat e heshtur politikë, por tejet i angazhuar në botën e financave. Rrallë herë ka ndodhur që një figurë politike dhe financiare, pas një dështimi spektakolar në vitin 1997 të rikthehet edhe një herë prej ku e dëbuan, edhe më i fuqishëm, më arrogant dhe i fshehtë. Kjo ndodh vetëm atëherë kur gjërat janë të ndërlidhura me njëra-tjetrën dhe prej së cilave mund të nxirret vetëm ajo e keqe që mund të rëndojë mbi jetën e njerëzve.

Sidoqoftë ai nuk ka qenë përherë edhe aq enigmatik. Nëse në fillimet e rikthimit të tij në pushtet të dukej se kishte mësuar diçka nga e shkuara e zbimit, në vitet e fundit të pushtetit të tij financiar, ai u rikthye edhe një herë tek figura tipike e militantit të lartë politik shqupas, të veshur me pushtet të lartë dhe të mbështetur nga familja berishiste. Nga kjo ai nuk përbën asnjë veçanti, ai është veçse shembulli më i dukshëm i sotëm në këtë botë politike, në të cilën krimi është i ruajtur nga bota e financës dhe ku bota e financës është e mbështetur nga krimi. Një dualiziëm i pashoq pushteti dhe marëdhënie e përbashkët, si pasojë e së cilës erdhi pasurimi i shpejtë i botës së politikës, humnera financiare që lanë pasë dhe një tufë të strmadhe aferash, të cilat e kanë vështirë të zbardhen ndonjëherë, sidomos me këtë sistem gjyqëasor që kemi aktualisht.

Nëse cituam “precedenti Bode” kjo nuk do të thotë se ai është rasti i veçantë apo përjashtim nga rregulli. Në tetë vitet e fundit të qeverisjes familjare dhe kreptokrate Berisha, ai, Bode, është vetëm njëri nga të shumtët, njëri nga shtresa e lartë e politikës zyrtare, por jo më përfaqësuesi.

Ai mbetet njeriu hije, i cili, megjithëse mund të ketë “shansin” të krijojë precendentin e ndëshkushmërisë serioze, përsëri rri i qetë, nuk e ndjen asnjë lloj droje nga ajo që është shkruar në një kallzim penal, dhe, jam i bindur, se buzëqesh me atë që mund të ketë gjetur rastësisht një Institucion, i cili duhej t’i kishte nxjerrë ujët korrupsionit që sundon shtetin, partitë, politikën dhe ekonominë.

Kur u bë i njohur rasti Bode askush nuk u çudit në Shqipëri dhe as nuk bëri ” oh”. Për shumë kënd kjo ishte një gjë e njohur, e ditur, e shfaqur jo vetëm në një rast dhe, e përgëzuar njëkohësisht. Nuk u çudit askush, sepse të gjithë e dinë krejt mirë se të qenurit në pushtet do të ketë shpërblimin e vet; ishte e njohur, sepse më parë se të fliste Institucioni i verifikimit të pasurive, kishin folur pallatet në të cilat jetonte ai dhe familja e tij; dhe jo një por disa vila dhe banesa të shtrenjta, megjithëse të ” blera” lirë. Ishte e përgëzuar, sepse, mjerisht, ka ardhur një kohë që pushtetar i mënçur, i aftë dhe i zoti është ai që bën më shumë alleshverishe, që ngrit me forcën e pushtetit, duke vënë nën këmbë shtetin, perandorinë e tij financiare.

Askush deri më sot nuk u largua nga pushteti më i varfër se sa ishte kur e nisi shkallaren pushtetore. Askush nuk u largua me një pasuri paksa më të rritur, se sa ajo që ishte në fillimet e lojës ministrore. Askush nuk u quajt i mënçur dhe i ndershëm sepse nuk abuzoi me paratë e shtetit, duke qëndruar mbi shpinën e popullit gjithë natën e natës dhe duke i qarë hallin atij gjithë ditën e ditës. Në fakt Bode nuk është i vetmi, ai u bë për pak ditë qendër e një vemendje, me të cilën zgërdhihet dhe e di krejt mirë se pas tij qëndrojnë dy detashmente: detashmenti i tij politik shqupas dhe tjetri, detashmenti i sivllezrve të tij pushtetorë, të cilët, nëse do të ndjejnë të vërtetën se ky rast, ky precedent, rastësisht me emrin Bode dhe normalisht me emërin e çdo zyrtari të lartë ministror shqupas, do të ketë një rrjedhojë, ajo mund të përplaset edhe ndaj tyre.

Shtetarët që i qajnë hallin Popullit jetojnë në vila luksoze, të cilat, ose u janë bërë dhuratë nga biznesmenët, ose u janë ” shitur ” me çmime dhurate. Edhe kur janë brë kontratat e shitjeve të lira, përsëri, shpesh herë, çmimi jo vetëm që nuk është paguar, por kanë marrë edhe dhuratën e duhur, si ndjenjë falenderimi që e pranuan një vilë të stërmadhe falas.

Nëse do të kemi një precedent Bode do të fillojë edhe zgjidhja e nyjes gordiane në politikën shqiptare. Nëse precedenti Bode do të mbyllet si të tjerat, atëherë do të kemi thyerjen e pushtetit të gjithkahshëm ndaj krimit. Rrugë tjetër nuk ka e nuk mund të ketë.

Disa herë e kemi shkruar se shteti ligjor e ka të vështirë sot të gjejë fijet e pezhishkës së hekurt të korrupsionit përmes shikimit e rishikimit të akteve ligjore e nënligjore. E ka të vështirë, sepse ndryshe nga viti 1992, kur kjo klasë politike erdhi në pushtet përmes turrit dhe ende e paditur, në vitin 2005 ajo ishte ” e stërvitur” për të mos u kapur gafil, pra të mos ishte e zbuluar.

Por ka një shkarje, pa të cilën ato nuk mund të jetonin. Pasuria e dukshme, ajo që shihet me sy, preket me dorë. Ajo është kudo e pranishme.

“Pasunarët” e pushtetit mund të thonë me dhjetra herë se e kemi blerë me çmimin e kohës, që në fakt nuk ishte çmim. Në të gjithë botën ekziston një profesion, i cili në Gjermani quhet Gutachter, njeriu që bën vlerësimin e çdo pune. Bota jonë e financës duhet të ketë njerëz të tillë, të aftë, të ndershëm dhe ligjërisht të besuar. Nëse “bodet” do të thonë se ekemi blerë vilën 750 mijë euroshëe për vetëm 100 të tilla, ky Njeri, përmes profesionit të tij ligjor, bën pikërisht verifikimin, saktëson të vërtetën dhe pas tij, bota e ligjshme e finacës, kërkon të vërtetën.

Mendoni se çfarë stuhie do të kishte ndodhur në botën e krimit nëse do të kishim një precedent të tillë. Të dyfishtë: edhe në botën e politikës, edhe në botën e biznesit. Sepse mund të deklarojë shtetari se e bleva lirë, por faji është i përbashkët edhe i atij që i bëri rrugë krimit ekonomik.

Mendoni se çfarë do të kishte ndodhur me rishikimin e vlerës së vilave pushtetore të ngritura kudo ku syri të rrokë bukurinë e këtij vendi. Pushtetarët nuk kanë tashmë vetëm një vilë të zakonshme, ata kanë vargun e vilave; në qytet, në fshatrat turistike malore, buzë detit, në qytetet e mëdha, në periferi, kudo. Përballë tyre, bllokmenët e djeshëm duken si ca fëmijë jetimë, të paditur dhe naivë.

Shqipërisë i duhet një precedent ndëshkueshmërie. Nuk e di nëse do të ketë emrin e ndonjërit nga qeveritarët e sotëm, apo të djeshëm. Sinqerisht nuk më intereson edhe aq.

Ajo që i duhet vendit, për të dalë nga zgafella e krimit dhe e botës së nënshtruar, është një precedent, i cili të jetë i ligjshëm, serioz, apolitik, në dobi të të gjithë atyre që duan një Shqipëri ndryshe.

Nëse nuk do të ketë, mos u habisni nëse një dite do të mbetin vetëm ata që nuk do të mund të ikin. Shpresa vritet e para, por ajo vret gjithë të tjerat që vijnë pas saj.