Problematikat e një goje të thatë pa sekrecione

Goja e thatë ndodh kur gjëndrat e pështymës nuk prodhojnë pështymë të mjaftueshme. Kjo mungesë e pështymës shkakton ne gjithë gojën një ndjenë të thatë. Prodhimi i pamjaftueshëm i pështymës mund të ndodhë në raste të ndryshme, kur një person është nën stres të tepruar dhe shpesh zhduket pasi stresi është eliminuar. Megjithatë, ka raste kur simptomat e tharjes së pështymës në gojë mund të ndodhin mbi periudha të gjata, dhe kanë shkaqe të ndryshme. Përveç shkakut të thatësirës, goja e thatë në kohë të zgjatur mund të çojë në sëmundje të tjera dhe me probleme shëndetësore të ndryshme. Pështyma luan një rol të rëndësishëm në shëndetin e gojës: ku ajo mbron kundër prishjes së dhëmbëve, dhe dëmtimin e mishrave të dhëmbëve,ndihmon në tretje të ushqimit si në gojë (që përtypet)dhe stomak, dhe balancon nivelin e baktereve të pranishme në gojë.

Shkaqet e një goje të thatë

Goja e thatë ndodh kur gjëndrat e pështymës nuk prodhojnë pështymë të mjaftueshme për të mbajtur gojën e njomë, dhe është një numër faktorësh që ndikojnë. Më shumë se 1400 ilaçe ndikojë në prodhimin e pështymës, ilaçet për trajtimin e depresionit dhe hipertensionit janë disa nga më të zakonshme. Sëmundje të caktuara mund të shkaktojnë rëndë tharjen e gojës: AIDS, sëmundja Parkinson, diabeti dhe më së shpeshti sindromën Sjogren. Sindromi Sjogren është një çrregullim autoimune e pashërueshme që është shumë e zakonshme në mesin e njerëzve të moshuar. Shkaktohet nga infeksioni viral apo faktorët gjenetik, sindromi Sjogren ndikon drejtpërdrejt gjëndrat e pështymës duke shkaktuar ato për të prodhuar më pak pështymë.

Terapia e Rrezatimit për kancerin dhe tumoreve kanceroze është një tjetër shkak kryesor për gojën e thatë. Kur pacientët i nënshtrohen terapisë rrezatuese, gjëndrat e tyre të pështymës janë të ekspozuar ndaj rrezatimit të cilat mund të zvogëlojë prodhimin e pështymës në të pa mjaftueshme.

Kimioterapia, përdorimi i barnave për trajtimin e kancerit, gjithashtu shkakton gojën e thatë.

Dëmtimi i nervave në gojë dhe fyt mund të ndikojë edhe në funksionin e gjëndrave të pështymës, duke rezultuar në gojë të thatë. Aksidentet që përfshijnë traumat në gojë dhe fyt dhe operacioneve të caktuara mund të dëmtojë nervat e gojës dhe fytit, duke pasur mungesë pështyme.

Menyra e te jetuarit 

Pirja e duhanit mund të ulë prodhimin e pështymës dhe duhet të merret parasysh kur bëhet përcaktimi se çfarë e shkakton një gojë të thatë. Prandaj, në disa raste ndalimi i pirjes së duhanit mund të kemi zvogëlimin ose zhdukjen e gojës se thatë. Pijet alkoolike dhe të produkteve që përmbajnë kafeinë (kafe, çaj, pije e butë, etj) mund të shkaktojnë gojën e thatë përmes dehidratim. Frymëmarrja përmes gojës për periudha të gjata (sidomos gjatë gjumit) mund të përkeqësojnë një problem me gojën e thatë.

Simtomat e një goje të thatë

Goja e thatë shkakton një ndjenjë ku ngjitet diçka në gojë ose tharje në gojë. Përveç sikletit, simptomat e tjera të zakonshme të tharjes në gojë përfshijnë vështirësi në të folur, vështirësi ne përtypje dhe gëlltitje, dhe humbja e ndjenjës së shijes, ndikon edhe në erën e keqe të gojës. Simptoma të tjera përfshijnë një gjuhë të thatë dhe të përafërt dhe djegien e gojës dhe fytit. Plagë në gojë ose infeksione në gojë, ngjirur nga zëri ku bëhet kronike dhe buzët e çara janë edhe simptomat e dhimbshme dhe potencialisht të rrezikshme te goja e thatë.

Komplikimet në gojën e thatë

Goja e thatë ose mungesa e pështymës mund të shkaktojë komplikime, sepse gjate gëlltitjes bëhet e vështirë, shpesh kalon dhe në  ‘asfiksim’ ku ushqimi  rrjedh poshtë ezofagut ku dhe vazhdimisht njerëzit e këtij problemi mund të kenë nevojë për të pirë ujë vazhdimisht, ndërsa ushqehen. Ushqimet e thata bëhen pothuajse te pamundura, të hahen. Pështyma ka dhe një rol ku balancon bakteret në gojën tuaj, gojë e thatë mund të rrisë ndjeshëm shanset e prishjes së dhëmbëve dhe të infeksioneve në gojë – duke çuar në komplikacione të tjera shëndëtesore.

Diagnoza 

Diagnostifikimi kur kemi gojën e thatë është subjektiv. Mjeku mund të kontrolloj gjëndrat e pështymës për vëllimin e prodhimit dhe të pyes për ndonjë ilaç ku po konsumoni. Historia juaj mjekësore mund të ketë informacion për shkakun e gojës tuaj të thatë. Mjeku mund të marrë analizat e gjakut ose kontrollon për inflamacion në gojë, edhe sytë e thatë të cilat janë tregues të sindromit Sjogren. Në disa raste, një biopsi do të kryhet për të konfirmuar diagnozën.

Trajtimi 

Goja e thatë mund të trajtohet në disa raste, nëse kemi një infeksion gojë duke shkaktuar gojën e thatë, shërimin e infeksionit mund të eliminojnë problemin. ilaçet që shkaktojnë gojën e thatë shpesh mund të zëvendësohet me ilaçe të ndryshme që nuk kanë të tillë efekt anësor.

Rritja e konsumimit të lëngjeve në organizëm. Përdorimi i shpërlarësve të gojës janë disa mënyra për të trajtuar gojën e thatë, kemi dhe sprajt artificial pështyme ku mund të njomet goja dhe për të rritur prodhimin e pështymës. Një ilac i quajtur Pilocarpine mund të stimulojë prodhimin e pështymës. Trajtimet e gojës së thatë janë: ndryshimi në ilaçe të cilat mund të shkaktojnë gojën të thatë si një efekt anësor; duke marrë ilaçe që rrisin prodhimin e pështymës; duke përdorur pështymë artificiale dhe mjeteve ndihmëse, duke u kujdesur për mos prishjen e dhëmbëve dhe një kujdes të larte higjiene goje, duke mos pasur infeksione në gojë.

Dhëmbët lahen të paktën dy herë në ditë, duke përdorur pastë dhëmbësh me përmbajtje të lartë fluori.

Pini ujë apo lëngje pa sheqer në  çdo kohë. Konsumimi i karameleve pa sheqer, kanellë apo agrume produkte të cilat mund të stimulojnë gjëndrat pështymore.