Provincializmi i Matoshit

Është e çuditshme se pikërisht ata që krijojnë opinion publik dhe merren me ngritjen dhe iluminimin e popullit, pikërisht tek ta, në shkrimet e tyre, vërehet një racizëm latent, një mosdurim kombëtar; sulmojnë racizmin, me qëndrime raciste. Sulmojnë fashizmin me ide fashiste, luftojnë abuzimet duke abuzuar vet.

I tillë ishte edhe artikulli i fundit i Halit Matoshit i cili mund të renditej tek shumë artikuj tjerë ektremist, që mund të lexohen vetëm në shtypin kosovar, në atë Sallamadi -Sistem ku kanosja, kërcënimi, ofendimi, racizmi dhe idetë ekstremiste, shpallen si e drejtë e shprehjes së mendimi të lirë dhe si rezultat i demokracisë, pa pasur idenë se demokracia me shtetin ligjor, ndalon më shumë se sa diktatura komuniste: demokracia mbron dinjitetin e njeriut me ligje dhe ai nuk guxon të preket, të shahet apo mëpërkëmbet.  Në një vend ku kanosen të rinjët e manipuluar në Siri me 15  vite burg, por ku motivuesi i tyre është në krye të Bashkësisë Islame.

Në një vend ku profesorët e universitetit i ngjajnë matrapazëve dhe tregtarëve të kafshëve në pazarin e hajvanëve. Në një vend ku patrioti bëhet milioner. Në një vend ku edhe ushtria nuk guxon të quhet armatë, por Forcë. Në një vend, ku nuk ka shenja të një shteti modern, por të një shteti jo urban, fisnor, ku gati nuk mund të dallohet intelektuali nga rrugaçi.Në një vend ku nuk do t’ ishte i tillë, sikur të mos ishte edhe angazhimi i atyre shqiptarëve jashtë saj, jashtë Ballkanit dhe mu në atë vend, ngrihet Matoshi në këmbë dhe sulmon ardhacakët, që qenkan natyralizuar në Kosovë dhe paskan përparuar pikërisht aty.  Këtë mendim e thotë pjesëtari i një populli që ka mbi 30 për qind të popullsisë jashtë vendit nga mbahet edhe populli gjallë. Nuk fshihet aty mosdurimi dhe mungesa e tolerancës ndaj një të huaji, por ndaj shqiptarëve që nuk paskan pasur fatin të linden në atë Kosovë parrajsë, ku njerzit prosperojnë. Ai shte ai qëndrim kseonofobik? Jo vetëm. Ai ishte edhe qëndrim provincialist fund e krye.

Mendim me baza të forta tribale. Pa marrë parasysh a pajtohemi me mendimet e Qosjes dhe Hivzi Islamit, duhet thënë e vërteta: Kosova nuk do t’ ishte sot aty ku është sikur të mos ishte ndihmuar nga të gjithë shqiptarët. Dhe ne, jashtë atdheut, edhe pse nuk jemi nga Kosova, me vite të tëra kemi dhënë kontributin tonë, e tani shpallemi në Kosovë: ausländer, stranieri,  étranger.  Nëse Halil Matoshi nderon veten dhe nuk është i obsesionuar nga idea e kombit kosovar dhe nuk është i detyruar të urrejë shqiptarë të “natyralizuar”,  atëherë do t’ ishte shumë e moralshme të kërkonte ndjesë të gjithë atyre që nuk janë nga Kosova, madje edhe neve që nuk kemi pasur fatin të natyralizohemi dhe nuk kemi vjelur gjë nga ajo parrajsë kosovare, por edhe sot, mbrojmë interesat shqiptare në çdo rast dhe në çdo çast kur e kërkon nevoja.