Pse ndodhin tërmetet?

Leda Hysa

 

Toka jonë është planet në zhvillim dhe proceset e ndryshme natyrore janë të vazhdueshme dhe të pandalshme. Veprimtaria e tyre shkatërrimtare ka bërë që njeriu të thellohet në studimet e tyre për të arritur që të bëjë parashikime të mundshme për të minimizuar dëmet, të paktën për të kursyer jetë njerëzish.

Në Shqipëri, rreth 40 vjet më parë u krijua Instituti i Sizmologjisë ku sot mban emrin Insituti i Gjeoshkencave, Energjisë, Ujit dhe Mjedisit. Në Shqipëri kanë ndodhur shumë tërmete. Ato janë studiuar nga specialistët sizmologë dhe janë rajonizuar zonat me sizmicitet të lartë dhe mesatar. Në hartën e intensiteteve maksimale janë dalluar zonat me intensitet të vrojtuara maksimalisht IX,VIII,VII dhe VI ballësh të shkallës MSK-1992. Zonat IX ballëshe janë zona të vatrave të tërmeteve të fuqishëm. Intensiteti maksimal i të cilave ka qenë IX ballë (ose më shumë).

Tërmetet nuk mund të parashikohen, po duke qenë të përgatitur nga rajonizimet e kryera, mund të merren masa efektive, për të mos pasur katastrofa të dhimbshme.

Profesorët me punën e tyre kanë përgatitur hartat sizmike për të shprehur rajonizimin e sizmicitetit në Shqipëri, duke evidentuar zonat më të rrezikshme për tërmete, ose për t’u treguar konstruktorëve të ndërtimit se duhen marrë masa konstruktive për t’u bërë ballë dukurive të mundshmme të tërmeteve.

Qytetarët duhet të dinë se pas nje aktiviteti sizmik, sidomos me magnitudë mbi 4 ose më shumë në 99 përqind të rasteve, shoqërohen më pas me pasgoditje. Po marr rastin e tërmetit në Itali më 24 gusht 2016 me magnitude 6.2 te shkallës Rihter, i cili është shoqëruar pas 10 minutash me një tjetër tërmet me magnitud 4.2 të shkallës Rihter dhe pas 20 minutash me tërmet 5.2 të shkallës Rihter, ku deri më sot janë regjistruar më shumë se 1000 tërmete.

Kjo do të thotë, se dhe pasgoditjet janë po aq të rrezikshme se tërmeti i parë, në të shumtat e rasteve dhe këto vijnë duke u ulur. Gjatë një tërmeti, duhet ruajtur qetësia e para, uluni menjëherë në dysheme dhe mblidhini duart dhe krahët, përpara se tërmeti t’ju rrëzojë, duke u ulur poshtë një tavoline, apo poshtë ndonjë mobiljeje që nuk mund të rrëzohet mbi ty.

Kur nisin lëkundjet, gjëja më e mirë që duhet të bëni, është të mos lëvizni nga njëra dhomë në tjetrën, dilni me kujdes nga banesa pas tërmetit.

l.h/ dita

Share This Article
9 Comments
  • Ju lutem , merreni ne pune z.Meta, pasi te lere postin e Presidentit.
    Ai eshte i afte te parashikoje termetet.
    Mos humbisni rastin e mire qe edhe populli te perfitoje nga pervoja e profecia e tij.

  • Kur te filloje termeti gjeja me e mire eshte qe:

    T’I LUTENI TE MADHIT ZOT!

    dhe:

    Te mallkoni Kohen e Qepes te Enverit qe e shpalli Zotin “Armik te popullit”, prishi kishat dhe xhamijat dhe i beri shqyptaret totalisht ateiste qe besonin vetem te Partia e Punes, si nje fis prej Afrike Zulu.

  • Nuk me duket as ndonje spjegim dhe as ndonje lloji sigurie;Mesazhi qe na paskan dhene Sizmologet..Asnje fjale perse ndodhin Termetet,dhe mos na bejne per te qeshur kur na porositin se kur te ndjeni termet;dilni ngadale jashte ne qetesi…Dhe…cfare?sfidojme keshtu…?E ndalni ju dot…?Ndryshoni ndonje gje?Sigurisht qe jo! sepse Forcen e Natyres nuk mund ta sfidoi asnje lloji shkencetari,prandaj:TE GJITHE JEMI NE MESHIRE TE FATIT PERBALLE KAPRICOVE TE NATYRES.DHE KAQ…

  • Lexova me vemendje artikullin qe te di pse ndodhin tërmetet?
    Specialisti nuk na tha asgja.
    Une po shtoj sic spjegon specialisti per te mos thene asgja sic na tha zoteria,termetet jane me lekundje dhe me goditje posht lart.Kur kombinohen keto dy koditje,termeti asht 12 shkalle Richter.Ky lloj termetit rrafshon cdo gja mbi toke dhe i fundos.
    Ne momentin qe bie termeti njeriu duhet te vendoset brenda nen kornizat e dyerve qe te shpetojne ndonji shembje nga siper te mos pesoj gje.Asnjihere nuk duhet te largoheni kur bie termet nepermjet shkalleve te nderteses.Shkallet,asht vendi ma i pa sigurte per ti shpetue termtit.Dhe nji te fundit: Nese shikoni minjet duke ikur nga ndertesa me shpejtesi cojeni mendjen se me garanci ka termet dhe dilini puneve para.Kafshet dhe ne vecanti minjet jane aparati sizmologjike ma perfekti.

    V.O.
    intelektuali

    Kur te filloje termeti gjeja me e mire eshte qe:

    T’I LUTENI TE MADHIT ZOT! Dhe intlektualit.

    Shnim
    Te kujtoni kohen e qepes kur pasojat e termeteve maksimumi i eleminonte brenda 6 muajve.Me motivin: Termeti tundi malet por jo zemrat tona!!!

    • MH -ja enveriste:

      Lutjet per Zotin nuk pine uje kur je fanatik ateist i Enverit, prandaj ju fanatiket e Partise se Punes mund t’i luteni vetem Djallit ose Antikrishtit te Ferrit qe t’ju ndihmoje kur t’ju vije Cunami per t’ju perlare me soje e sorrollope nga pas,

      prandaj:

      Mos i kendo skece Djallit Enver Hoxha qe ju beri pabuska dhe kokpalare si nje fis bythzinjsh prej Afrike Zulu me tollona dhe bunkere,

      sepse:

      Hap librat e fillores qe te mesosh se termet 12 balle sipas shkalles se Richterit nuk ka dhe nuk ekziston ne asnje manual sizmik, por shkalla me e larte e sistemit te matjes Richter eshte 10 dhe se termet me kete shkalle qe nuk le ndertese pa shkaterruar mbi toke, nuk ka ndodhur asnjehere deri me sot ne historine boterore.

  • Komenti i dyte,pse ndodhin termetet!!!!!!!!!!!!!!!!!!
    Termetet ndodhin kur 4 elfantet qe mbajn gjithe token mbi kurrize levizin.Kur zemrohen termeti asht katastrofik i pa imagjinushem.Keto elefantet i ka Kur’ani,po shkenca nuk ia pranon.

  • MH -ja enveriste:

    Lutjet per Zotin nuk pine uje kur je fanatik ateist i Enverit, prandaj ju fanatiket e Partise se Punes mund t’i luteni vetem Djallit ose Antikrishtit te Ferrit qe t’ju ndihmoje kur t’ju vije Cunami per t’ju perlare me soje e sorrollope nga pas,

    prandaj:

    Mos i kendo skece Djallit Enver Hoxha qe ju beri pabuska dhe kokpalare si nje fis bythzinjsh prej Afrike Zulu me tollona dhe bunkere,

    sepse:

    Hap librat e fillores qe te mesosh se termet 12 balle sipas shkalles se Richterit nuk ka dhe nuk ekziston ne asnje manual sizmik, por shkalla me e larte e sistemit te matjes Richter eshte 10 dhe se termet me kete shkalle qe nuk le ndertese pa shkaterruar mbi toke, nuk ka ndodhur asnjehere deri me sot ne historine boterore.

    • Veprimi i tërmetit mund të tregohet me ndihmën e shkallës së Merkal-Kanakal-Sibergut e cila i ka 12 shkallë që bazohet në pasojat shkatrrimtare të tërmetit.

      Ekziston edhe shkalla e “Rihterit” e cila shprehet me magnitudë nga 0 deri në 8 dhe bazohet në matjen e energjisë së liruar me rastin e dridhjes (lëkundjes).

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *