Lufta mes Ukrainës dhe Rusisë ka lënë shumë viktima nga të dyja anët, por nga ana tjetër dhe shumë “robër”. “The Sun” ka arritur të depërtojë në një burg ukrainas, ku mbahen të izoluar “robërit rus të luftës”, nga të cilët ka marrë rrëfime rrëqethëse.
Dy të burgosur kanë treguar se si ata u rekrutuan në ushtrinë ruse pa asnjë lloj trajnimi apo përgatitjeje për luftë, ndërsa tregojnë dhe mizoritë e kryera nga ushtria e Putinit.
Privat Vadim (emri është ndryshuar për të ruajtur privatësinë), 26 vjeç ishte një raketë-hedhës në ushtrinë ruse kur kolona e tij u godit pas një sulmi nga ukrainasit në Kharkiv.
Vadim arriti ti shpëtonte një shpërthimi që mund të ishte vdekjeprurës.
“Më hodhi jashtë nga një shpërthim dhe pashë një kamion para meje duke shpërthyer. Mendova se të gjithë kishin vdekur. Nuk kishte se si të mbijetonin. Kamioni pas meje u godit dhe u ndez. Po mbante municion dhe e dija se do të fillonte të shpërthente kështu që më duhej të ikja.”– tregon ai.
Ai u zvarrit te një pemë në anë të rrugës dhe qëndroi aty, ndërsa predhat ukrainase vazhdonin të binin pranë tij. Ai arriti të fashojë një plagë në pjesën e sipërme të kofshës së tij të majtë, ku ajo ishte prerë nga copëzat e metalit që fluturonin ngado pas shpërthimit të predhave.
Më vonë, Vadimi u fut në një portë të braktisur, ku qëndroi për dhjetë ditë, duke ngrënë biskota dhe ëmbëlsira të lëna nga rojet që e patrullonin dhe duke pirë nga një rubinet që kishte ende ujë të rrjedhshëm. Kur këmba e tij ishte mjaft e fortë, ai u përpoq të ikte duke u endur nëpër një pyll në skaj të qytetit derisa arriti në një bllok apartamentesh të bombarduar. Një nga banesat kishte një frigorifer plot me ushqime, kështu që ai qëndroi.
Por pas tre ditësh ai pa një patrullë ukrainase dhe vendosi të dorëzohej. Ai tha: “Zbrita poshtë dhe eca shumë ngadalë me duart lart. Po mendoja, ‘Nëse ka një snajper, atëherë ka mbaruar’. Dëgjova një britmë për të ndaluar dhe u gjunjëzova në dysheme, shumë ngadalë. Më urdhëruan të shtrihesha dhe më bënin pyetje se kush isha dhe nga kisha ardhur. Pastaj thirrën një njësi tjetër dhe më morën. Së pari në një vend tjetër , pastaj këtu.”- tregon ai.
Vadimi iu bashkua ushtrisë gjashtë vjet më parë për paratë. Ai fitonte rreth 650 funte në muaj. Ai po stërvitej si mekanik dhe planifikoi të merrte patentën e tij HGV në mënyrë që të mund të bëhej shofer kamioni në distanca të gjata pasi të linte forcat.
Vadim tha: “Tani kam dy opsione. Ose jam në burg këtu ose do të jem në burg në Rusi për shkak të asaj që kam thënë për ushtrinë ruse. Shumë njerëz mendojnë se është ushtria e dytë në botë, por ne nuk kemi asgjë. Ne nuk kemi trajnime, nuk kemi pajisje dhe është krim ta thuash këtë në Rusi”.
Ai tha se një nga komandantët me të cilin shërbeu në luftë ishte më i miri që kishte pasur ndonjëherë. Por pjesën tjetër e përshkroi si “çakej”.
Vadim tha: “Ata nuk kujdesen për njerëzit e tyre. Ata na trajtojnë si qen.”
Në kohën kur brigada e Vadimit u zu në pritë më 26 shkurt, ajo kishte lëshuar tashmë pothuajse 1000 raketa në tre sulme shkatërruese. Ai tha se ai dhe shokët e tij e dinin se diçka e madhe po ndodhte sepse disa ditë para pushtimit u urdhëruan të dorëzonin telefonat dhe dokumentet e tyre të identitetit.
Vadimi tha: “Në fillim nuk e kuptuam se ku ishim apo ku po shkonim, por ditën e dytë e dinim. Ne kaluam në territorin ukrainas dhe e dinim, sepse pamë gardhin kufitar të shkatërruar. Na urdhëruan të nxirrnim automjetet dhe na dhanë koordinatat për të qëlluar. Nuk e dinim se për çfarë po qëllonim, por tani më kanë thënë se po goditnim një fshat me civilë”.
Rrëmbyesit e tij i kanë treguar gjithashtu për mizoritë e kryera nga ushtarët rusë, duke përfshirë qindra rrëfime për vrasje, tortura dhe përdhunime të fëmijëve.
“Kam menduar shumë për krimet e luftës . I besoj. Sepse e di si shkojnë gjërat në vendin tim. Dhe sepse ata lejojnë këdo të bashkohet me ushtrinë.”- përfundoi ai.
Bashkë me Vadimin, në qeli qëndron dhe një djalosh vetëm 22 vjeç.
Ivan Kaporal ishte kapur rob po ashtu në Kharkiv, ndërsa para arrestimit ai telefonoi nënë e tij për t’i thënë se ishte kapur, ndërsa tregon se ajo nuk mund të fliste sepse ” po qante shumë”.
Lotët rrodhën në fytyrën e tij ndërsa ai përshkroi momentin kur rojet e kampit të të burgosurve i kërkuan të telefononte në shtëpi.
Ukraina i ka lejuar të burgosurit të lajmërojnë familjarët për atë që po ndodh në luftë. Ivan këmbënguli se rojet nuk i dhanë atij mesazh të veçantë për t’i dhënë. Gjithçka që ata donin ishte që ajo të dinte se djali i saj ishte kapur dhe ishte ende gjallë.
Ivan ishte pjesë e një brigade artilerie raketore të zënë pritë në buzë të Kharkiv. Raketuesi i tij i montuar në kamion Grad mori një goditje të drejtpërdrejtë dhe shpërtheu, por ai arriti të shpëtonte me dy shokë.
Ata u fshehën në një shtëpi deri në mbrëmje, më pas ikën në këmbë nëpër një pyll derisa panë një raketëhedhës tjetër Grad, për të cilin menduan se ishte një njësi ruse. Ivan shkoi deri te ekipi i raketave, me të dyja duart në ajër. Por në kohën kur e kuptoi se ishte në fakt një njësi ukrainase, gjithçka që mund të bënte ishte të dorëzohej.
Ai tha: “Më urdhëruan të shtrihesha, më hoqën të gjitha rrobat dhe më kontrolluan. Pastaj të nesërmen më morën. Frika ime më e madhe ishte se do të vdisja. Kur po dorëzohesha, kisha frikë se do të më pushkatonin.
Disa orë para pritës, ai ishte kthyer në memec nga frika kur persona të armatosur hapën zjarr ndaj kolonës së tij.
Ivan tha: “Ne u hodhëm jashtë dhe u shtrimë në gropa të gërmuara më parë. Mendova se do të vdisja. Nuk po mendoja për asgjë, thjesht mendova se do të vdisja. Ndihesha i sëmurë dhe nuk mund të lëvizja.”
Çuditërisht, ai pretendoi se njësia e tij nuk ishte trajnuar kurrë se si të reagonte në një pritë.
Ai tha: “Ne bëjmë ushtrime në terren vetëm dy herë në vit. Ne ikim për një muaj, dy herë në vit dhe ushtrohemi me gjuajtje, por nuk stërvitemi për prita. Artileria nuk supozohet të jetë në pritë.”
Deri në atë moment, karriera e tij dyvjeçare ushtarake ishte shpenzuar kryesisht duke drejtuar një fadromë bore për të pastruar rrugët përreth Murmanskut.
Ambiciet e tij shtriheshin vetëm deri në transferimin me të dashurën e tij dhe kursimin e pagës së tij prej 730 £ në muaj për të blerë një makinë.
Ivan tha: “Doja të merrja patentën time dhe të blija një Toyota Camry. Nuk e kisha menduar kurrë se do të shkoja në luftë. Shumicën e kohës ne thjesht po pastrojmë borën ose po i servisojmë makineritë Grad.”
Në fillim ai nënshkroi një kontratë shërbimi për dy vjet. Por kur erdhi koha për t’u larguar, e dashura e tij ishte në shkollën e mjekësisë.
Kështu që Ivan pranoi të qëndronte në ushtri për tre vjet të tjera dhe më pas të shkonin së bashku. Disa muaj pasi ai zgjati shërbimin e tij, Rusia pushtoi Ukrainën. I pyetur për mizoritë ruse , duke përfshirë torturën, përdhunimin dhe vrasjen, Ivan tha: “Jam i tronditur. Ata janë thjesht idiotë.”
a.m/dita
Është për të ardhur keq kur në shtypin e shkruar shikon se sa keq dhe pa kujdes shkruhet gjuha jonë e bukur!!! A i redakton njeri shkrimet para se të botohen, të paktën titujt, të cilët bien edhe më shumë në sy?!
Thjesht mungesa e një presjeje e bën titullin konkret gramatikisht jo të saktë, për të mos folur për kuptimin. Duhej shkruar “Putini na hodhi në luftë pa stërvitje, si qent”…. ne vend të “Putini na hodhi në luftë pa stërvitje si qentë”. Sic mund të shihet, në formën se si është shkruar, titulli ka kuptimin se ushtarët duhej të ishin stërvitur si qent, para se të hisheshin në luftë……
Po, aty duhet presje, sic edhe ne disa raste te tjera ne tekst!
Po mbante municion dhe e dija se do të fillonte të shpërthente (,) kështu që më duhej të ikja.” – tregon ai.
Kur këmba e tij ishte mjaft e fortë, ai u përpoq të ikte duke u endur nëpër një pyll në skaj të qytetit (,) derisa arriti në një bllok apartamentesh të bombarduar.
Ai po stërvitej si mekanik dhe planifikoi të merrte patentën e tij HGV (,) në mënyrë që të mund të bëhej shofer kamioni në distanca të gjata (,) pasi të linte forcat.
Etj.-etj. shembuj.