“Që të jesh i qartë ti…” / Gjushi dhe pak ‘matematikë gjykatash’ (nga ajo KÇK-ja që kryeministri nuk e ‘shikon’)

Pas tërmetit të 26 nëntorit ishin të shumtë ata që prisnin hetimin e kryebashkiakut Vangjush Dako. Përvec se kryetar i Bashkisë që prej 2007 ai është dhe biznesmeni furnitor kryesor me beton i ndërtuesve të Durrësit. Por asgjë nuk ndodhi.

Madje me një veprim të papritur dhe me sa duket të detyruar, kryetarja e Bashkisë së Durrësit, e cila kohët e fundit kishte fërkime me Dakon dha dorëheqjen në kulmin e krizës së tërmetit. Publikisht u tha se gaboi me një deklaratë publike, përmbajtja e së cilës në fakt ishte e njëjtë me atë që thoshte disa herë në ditë, vetë kryeministri Rama. Në vend të Sakos u emërua siç pritej njeriu më i afërt i Dakos gjatë kohës që ai drejtonte bashkinë.

Kjo mbylli të gjitha mundësitë e një hetimi të pavarur të dokumentacionit bashkiak. Dako faktikisht u rikthye në krye të Bashkisë.

Por veç ndërtimeve ku ka vulën dhe firmën, kryebashkiaku i Durrësit ka një njollë tjetër të errët në karrierën e tij. Ai ndihmoi lirimin nga burgu të Lulzim Berishës, i dënuar fillimisht me burg përjetyë për vrasje dhe krime të rënda. Bileta e parakohshme e lirimit nga burgu për ish-kreun e bandës së Durrësit, u vulos më 5 dhjetor nga Gjykata e Apelit, pas një serie vendimesh të diskutueshme gjyqësore për ulje dënimi, raporteve që e përshkruajnë atë si “të  dënuar shembullor” dhe një garancie për punësim të ofruar nga kryebashkiaku Vangjush Dako.

Në vendimin e Gjykatës së Apelit të Durrësit trupa gjyqësore e kryesuar nga Arben Vrioni dhe me anëtarë Petrit Çenon dhe Anita Micin rendit nëntë argumente në favor të lirimit të Berishës. [Kiko këtu për vendimin]

I arrestuar më 6 prill 2006, Lulzim Berisha ka qëndruar fizikisht 10 vjet e tetë muaj në burg. Por çuditërisht në vendimin e Gjykatës së Apelit llogaritet se ai ka shlyer 18 vjet, 9 muaj e 22 ditë nga dënimi i tij prej 25 vjetësh, pasi ka përfituar 3 ulje të mëparshme dënimi, një ulje të katërt nga amnistia e vitit 2012 dhe nga koha e gjatë e qëndruar në paraburgim.

Përveç matematikës së ditëve të burgut, Lulzim Berisha ka bindur Gjykatën e Apelit të Durrësit se “është arritur qëllimi për edukimin dhe riintegrimin e tij në shoqëri”. Për këtë gjykim, treshja e gjyqtarëve është bazuar tek raportet pozitive të administratës së burgjeve si dhe një karakteristikë familje të lëshuar nga kryebashkiaku i Durrësit, Vangjush Dako më 8 korrik 2016.

“Bashkia Durrës, duke vlerësuar gjendjen e kësaj familjeje, sjelljen e tyre në komunitet, si dhe mundësinë e lirimit të të dënuarit, garanton punësimin e të dënuarit Lulzim Berisha, në pamundësi për t’u punësuar në ndonjë subjekt privat,” citohet shkresa e Dakos në vendimin e lirimit.

Gjyqtarët argumentojnë se “pozitiv vlerësohet fakti se aktualisht kërkuesi Lulzim Berisha ka një mundësi punësimi të garantuar nga Bashkia Durrës”.

Në vendimin e saj, Gjykata e Apelit ka marrë gjithashtu vlerësimin se Lulzim Berisha “shfaq një gjendje shumë të rënduar psikologjike për shkak të kohës së gjatë të dënimit të vuajtur”, pendesën e tij për krimet dhe faktin se dy prindërit e tij janë të sëmurë rëndë dhe jetojnë vetëm.

Pas arrestimit të bujshëm të 6 prillit 2006, Prokuroria e Krimeve të Rënda ngriti 10 akuza për Lulzim Berishën, mes të cilave krijimin e një organizate kriminale dhe një seri vrasjesh e atentatesh të kryera mes viteve 1998-1999.

Më 16 janar 2012, Lulzim Berisha u dënua me burgim të përjetshëm nga Gjykata e Shkallës së Parë të Krimeve të Rënda për pesë vrasje dhe disa atentate, vendim i cili u la në fuqi edhe nga Apeli.

Një vendim i Gjykatës së Lartë i vitit 2014 rrëzoi dënimin maksimal dhe vendosi 25 vjet burg për ish-kreun e bandës së Durrësit.

Pasi i shpëtoi burgimit të përjetshëm, Lulzim Berisha i drejtoi Gjykatës së Durrësit një lumë kërkesash për ulje dënimi gjatë viteve 2015-2016.  Në tre vendime të veçanta, Berisha përfitoi uljen e më shumë se 2 viteve burg, ndërsa një vendim i katërt i amnistoi atij edhe 1 vit e 6 muaj burg për shkak të amnistisë së vitit 2012.

Vendimet e Gjykatës së Durrësit janë kontradiktore, me bazë ligjore të diskutueshme dhe të mbivendosura në kohë.

Më saktësisht, në shtator të vitit 2015, me vendim të gjyqtares Shpëtime Pitaku, dënimi i Berishës për periudhën 2006-2015 është ulur me 1 vit e 11 muaj burg. Më tej, më 19 prill 2016, me vendim të gjyqtarit Tritan Hamitaj, Lulzim Berisha ka fituar një ulje dënimi prej 90 ditësh për periudhën prill 2015 –prill 2016, edhe pse ligji parashikon se të dënuarit në burgjet e sigurisë së lartë nuk mund të përfitojnë më shumë se 45 ditë ulje dënimi gjatë një viti. Më pas me vendim të gjyqtarit Fejzo Hysi, Berisha ka përfituar nga amnistia e vitit 2012 edhe 1 vit e gjysmë ulje dënimi, edhe pse ligji i amnistisë e mohon kategorikisht këtë të drejtë për të dënuarit me vrasje. Më 1 dhjetor gjyqtarja Eda Kaja ka dhënë një vendim tjetër, duke i ulur edhe 45 ditë burg nga periudha e vuajtjes së dënimit Lulzim Berishës. Vendimet e marra nga gjyqtarët Kaja dhe Hamitaj janë në kontradiktë me njëri tjetrin për masën e uljes së dënimit dhe të mbivendosura në kohë.

Lulzim Berisha e ka kërkuar lirinë me kusht që në mesin e vitit 2016, por gjykata e Durrësit e ka hedhur poshtë me 28 korrik, duke argumentuar se ai nuk i kishte kryer akoma ¾ e dënimit prej 25 vjetësh, me gjithë uljet e përfituara deri në atë kohë. Megjithatë, Gjykata e Apelit vendosi më 5 dhjetor se kjo kohë është përmbushur pas vendimit të uljes së dënimit me 45 ditë, dhënë më 1 dhjetor nga gjyqtarja Eda Kaja. Sipas gjykatës, në përllogaritjet e bëra me datë 2 dhjetor, me uljet e përfituara edhe nga vendimi i fundit i shkallës së parë, Berisha kishte vuajtur virtualisht 18 vite e 9 muaj heqje lirie dhe i mbeteshin edhe 6 vite 2 muaj dhe 22 ditë burg.

Në vendimin e lirimit, Gjykata e Apelit Durrës urdhëron Berishën që për një periudhë 5 vjeçare të mbajë kontakte me Shërbimin e Provës, duke iu nënshtruar programit rehabilitues dhe kushtëzohet që të mos kryejë vepër tjetër penale.

Vendimi i lirimit të Lulzim Berishës shkaktoi reagime të ashpra në Tiranë nga politikanë të mazhorancës dhe opozitës si dhe nga ambasadori amerikan, Donald Lu.

“Të mërkurën, kreu famëkeq i krimit të organizuar Lulzim Berisha u lirua nga burgu për arsye të panjohura. Ai vuajti më pak se gjysmën e dënimit me 25 vite burg, për 6 vrasje, trafik droge dhe krim të organizuar. Të gjithë duhet të indinjohemi nga ky lajm, në një demokraci kjo është e papranueshme,” tha ambasadori Lu.

Ish-kryebashkiaku i Durrësit është përgjuar nga Prokuroria e Krimeve të Rënda edhe në biseda me persona të akuzuar për trafik ndërkombëtar narkotikësh si pjesë e “Dosjes 339”.

Kur u shpall vendimi i DASH për të, Dako e cilësoi si “rrufe në qiell të hapur”.

Vendimi i Sekretarit të Shtetit Mike Pompeo thotë se Dako penalizohej për shkak të përfshirjes në korrupsion. Sipas njoftimit ligji i lejon Sekretarit të Shtetit të vendosë këtë sanksion “Kur ka informacion të besueshëm që zyrtarë të huaj janë përfshirë në korrupsion domethënës ose në kanë dhunuar të drejtat e njeriut”. Këtyre personave dhe të afërmve të tyre, fëmijët dhe bashkëshortët, u ndalohet hyrja në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Sekretari i Shtetit ka të drejtë ta bëjë njoftimin në mënyrë private ose publike. Në rastin e Dakos, bashkëshortes së tij dhe dy fëmijëve vendimi është njoftuar publikisht.

Bashkë me Dakon në të njëjtën listë ndodhet edhe ish-Prokurori i Përgjithshëm Adriatik Llalla i cili ka punësuar madje një kompani lobimi për të hequr emrin nga lista. Po ashtu publikisht në këtë listë është edhe deputeti i Shkodrës Tom Doshi. Një numër gjykatësish dhe prokuorësh po ashtu u është anulluar viza për në SHBA.

DASH e ka përshkruar vendimin për Dakon si “një sinjal i fortë i angazhimit të SHBA kundër korrupsionit”.

I pyetur nga BIRN Dako tha në një bisedë telefonike se nuk dinte çfarë të thoshte, ai tha se nuk ishte njoftuar më herët për këtë vendim, ndërsa shtoi se  “I respektonte vendimet e Departamentit të Shtetit”. “Nuk kam çfarë të them. Nuk është se prekem nga Lulzim Basha, prekem nga Amerika”, tha Dako në telefon.

Në zgjedhjet e vitit 2007, Dako fitoi me një diferencë prej vetëm 300 votash përballë kandidatit kundërshtar në zgjedhjet për kryebashkiak të qytetit të Durrësit. Katër vjet më vonë, në zgjedhjet e vitit 2011, Dako fitoi me mbi 3,500 vota diferecë ndërsa në zgjedhjet e vitit 2015, kur  Bashkia Durrës përfshinte jo vetëm qytetin por edhe fshatrat përreth sipas reformës administrative, Dako fitoi me 57% të votave.

Në zgjedhjet parlamentare, Partia Socialiste përmirësoi në mënyrë të vazhdueshme rezultatet e saj në Qarkun Durrës, ku përfshihen edhe Bashkitë Shijak dhe Krujë. Në vitin 2017, socialistët morën gati 50% të votave në këtë qark nga 39% që patën marrë më 2013.

Kryeministri Edi Rama flet plot zemërim për vendimet e gjykatësve KÇK. Vetëm se… disa KÇK që bëjnë më-më-më si kjo më lart, nuk i “shikon”.

“Vangjush Dako ka qenë është dhe do të jetë miku im që të jesh i qartë ti …nuk ma përcakton Departamentit i Shtetit mua kë kam mik e kë jo . Mua më përcakton morali im dhe bindja ime… Edhe në burg të shkojë nesër do të jetë miku im, por me Vangjush Dakon ama nuk kam bërë kurrë… Kurrë as më ka kërkuar as i kam kërkuar as kemi bashkëpunuar as kemi kërkuar bashkëpunim të tjerëve, asnjë shkelje të ligjit të Republikës të Shqipërisë asnjë….” – tha këtë të mërkurë në një emision televiziv, kryeministri dhe kryetari i PS, Edi Rama.

d.a. / dita