Rrethi vicioz i Vettingut: Fati i Dariel Sinës në duart e Fatmira Lulit, ndërsa fati i bashkëshortit të Fatmirës në dorën e Darielit. Detajet e një konflikti interesash

Dita – Investigim

Një qeverisje e mirë e sistemit të drejtësisë përpiqet t’i minimizojë dukuritë negative, të cilat e bëjnë opinionin publik dyshues dhe mosbesues kundrejt veprimtarisë së këshillave. Por në Shqipëri ka ndodhur jo pak raste kur ky parim është shkelur.

Pikërisht, përpara një fakti të dyshimtë është dhe vendimmarrja e kësaj të hëne e Këshillit të Lartë Gjyqësor në lidhje me një nga kandidatët që synon të jetë anëtar i Gjykatës së Lartë.

Fatmira Luli është anëtare e Këshillit të Lartë Gjyqësor, ndërkohë që bashkëshorti i saj Kujtim Luli, si prokuror në detyrë, është subjekt rivlerësimi sipas ligjit 84/2016 “Për rivlerësimin kalimtar të gjyqtarëve e prokurorëve në RSH”.

Nga ana tjetër, Këshilli i Lartë Gjyqësor ka hapur garën për plotësimin e gjyqtarëve të Gjykatës së Lartë. Dariel Sina, që aktualisht kryen detyrën e Komisionerit Publik, ka shprehur njëkohësisht interesin për tu emëruar gjyqtar i Gjykatës së Lartë, nga rradhët e juristëve të spikatur, jogjyqtarë.

Sipas Kushtetutës dhe ligjit 84/2016, Komisioneri Publik, si një ndër organet e rivlerësimit, është autoriteti që ushtron ankimin në Kolegjin e Posaçëm të Apelimit, ndaj çdo vendimi të Komisionit të Pavarur të Kualifikimit.

E thënë më thjeshtë, fati i Dariel Sinës është sot në duart e Fatmira Lulit, ndërsa fati i bashkëshortit të zonjës Fatmira që është në pritje të zhvillimit të seancës dëgjimore nga Komisioni i Pavarur i Kualifikimit, në përfundim të të cilit vlerësohet, është në dorën e Komisionerit Dariel Sina.

Faktet

Gazeta Dita mëson se Këshilli i Lartë Gjyqësor ka caktuar sot në datën 19 Tetor, ora 12, zhvillimin e procedurës që lidhet me kryerjen e verifikimit të kushteve e kritereve ligjore për z. Dariel Sina, si kandidat i shpallur për vendin vakant për në GJL.

Nga ana tjetër rezulton se procesi i hetimit administrativ nga ana e Komisionit të Pavarur të Kualifikimit ndaj z. Kujtim Luli (bashkëshorti i anëtares së KLGJ, Znj. Fatmira Luli) është në fazën përmbyllëse.

Nga një njoftim i shpallur nga Komisioni i Pavarur i Kualifikimit në datën 15 tetor 2020 informohet opinioni publik se seanca dëgjimore e caktuar në datën 19 Tetor, ora 10 për t’u zhvilluar ndaj subjektit të rivlerësimit z.Kujtim Luli është shtyrë për një datë tjetër; (kliko KËTU)

Konflikti i interesit

Sipas ligjit, konflikti i interesave është “faktik”, “në dukje” ose “i mundshëm”. Këto tipe të konfliktit dallohen në raport me efektet e interesave në vendimmarrje.

Bashkëshorti i zonjës Fatmira Luli është në pritje të zhvillimit të seancës dëgjimore nga Komisioni i Pavarur i Kualifikimit, në përfundim të të cilit vlerësohet, sipas ligjit, konfirmimi në detyrë ose shkarkimi nga detyra i subjektit të rivlerësimit. Ky vendim, siç u shpjegua më sipër, mund të shqyrtohet edhe nga Komisioneri Dariel Sina.

Ligji për organet e qeverisjes së sistemit të drejtësisë ka parashikuar që Anëtari i Këshillit, i pranishëm në mbledhje, nuk mund të heqë dorë nga votimi, me përjashtim të rasteve kur ekzistojnë pengesa ligjore të tilla si konflikti i interesit ose pengesa të tjera në zbatim të këtij ligji, të ligjit për konfliktin e interesave ose të Kodit të Procedurave Administrative.

Në nenin 72 të ligjit është përcaktuar që anëtarët e Këshillit kanë detyrimin që në rastet kur janë në konflikt interesi, të deklarojnë natyrën e interesit, të mos marrin pjesë në diskutimin e çështjes përkatëse si dhe të mos marrin pjesë në votimin e çështjes.

Po ashtu, sipas këtij neni, një anëtar duhet të deklarojë edhe konfliktin e interesit të anëtarëve të tjerë, kur është në dijeni të këtij fakti.

Konflikti i interesit, siç u shpjegua më sipër, është jo vetëm në rastet kur konflikti është faktik, pra konflikti ka ndodhur (ky do ishte rasti nëse, do ishte vetëm një komisioner dhe vendimi i KPK do të shqyrtohej me patjetër nga Dariel Sina.

Në këtë rast, anëtarja e KLGJ do të ndikohej nga interesat private për shkak se vendimi i KPK do të shqyrtohej me patjetër nga Dariel Sina. Rrjedhimisht, në këtë rast, zj. Fatmira Luli do të kishte qasje “dashamirëse” ndaj z. Sina, për shkak se të njëjtën qasje mund të kishte edhe ai ndaj bashkëshortit të saj).

Ligji i parandalimit të konfliktit të interesit njeh edhe konceptin e konfliktit të interesit në dukje. Pra, atëherë kur interesat private të zonjës Luli, duken sikur mund të ndikojnë në ushtrimin e rregullt të detyrës prej saj.

Pra, pavarësisht se nuk dihet nëse z. Sina do të jetë Komisioneri që do të shqyrtojë vendimin e KPK për z. Luli, në dukje, znj. Luli mund të ketë një qasje “dashamirëse” ndaj procesit të ngritjes në detyrë të z. Sina në Gjykatën e Lartë, për shkak se ai mund të jetë Komisioneri që do të vendosë nëse ndaj vendimit të KPK për bashkëshortin e saj do të ushtrohet ankimi ose jo.

Edhe në këtë rast, znj. Luli, sipas nenit 72 të ligjit për organet e qeverisjes, duhet të deklarojë natyrën e interesit ose pengesës; të mos marrë pjesë në diskutimin e çështjes për plotësimin e vendit vakant në Gjykatën e Lartë si dhe të mos marrë pjesë në votimin e çështjes.

Sidoqoftë, duke qenë që ky është një informacion publik, secili prej anëtarëve të Këshillit mund të deklarojë këtë konflikt në dukje të interesit dhe t’i kërkojë znj. Luli të heqë dorë.

Së fundmi, në rast se zonja Luli merr pjesë në shqyrtimin e kësaj çështje, ndaj saj mund të fillojë procedimi disiplinor. Në përputhje me nenin 5/1 të ligjit për organet e qeverisjes, anëtari i Këshillit të Lartë Gjyqësor mban përgjegjësi disiplinore për shkeljen e rregullave të papajtueshmërisë ose të parandalimit të konfliktit të interesit, sipas parashikimeve të legjislacionit në fuqi.

Ligji për parandalimin e konfliktit të interesave ka parashikuar ndalimin e zyrtarëve publik për të marrë vendime në rastet kur ndodhen në kushtet e konfliktit në dukje të interesave si dhe madje, parashikohet edhe pavlefshmëria e aktit administrativ i cili është nxjerrë në kushtet e konfliktit në dukje të interesave.

———

Botuar sot si kopertinë e DITA. Ky artikull është pjesë e një investigimi në vijim. Për të lexuar botimin e mëparshëm, klikoni KËTU