Rritet niveli i varfërisë në Shqipëri

Ndonëse qeveria e ikur gjatë periudhës së fundit të saj fliste për një stabilitet financiar, hapje të vendeve të reja të punës, shifrat tashmë po konfimojnë të kundërtën. Rritja e borxhit publik të rritur tej cdo limiti, gropa financiare, mos realizimi të ardhurash, mungesa e kreditimit për ekonominë, cojnë në mënyrë të pashmangshme në një faktor të dhimbshëm, atë të rritjes së varfërisë. Nëse qeveria e djeshme nuk e pranoi asnjëherë këtë fakt, shifrat tashmë e konfirmojnë këtë, edhe pse vijnë nga një institucion statistikor që pak besueshmëri ka në saktësinë e shifrave. Por pa shkuar tej këtij perceptimi, shifrat e dala dje nga Instituti i Statistikave flasin për rritje të varfërisë në këto pesë vitet e fundit. Sipas anketës së Nivelit të Jetesës, për vitin 2012 niveli i varfërisë në Shqipëri ka arritur në 14.3 për qind, ndërkohë që në matjen e fundit të vitit 2008 ishte 12.4 për qind. INSTAT  bën të ditur që janë më shumë se 400 mijë shqiptarë të cilët jetojnë me më pak se 4,900 lekë në muaj. Në rritje ka rezultuar edhe varfëria ekstreme ose pamundësia për përmbushjen e nevojave ushqimore bazë, që sipas INSTAT  arriti 2.2 për qind, nga 1.2 për qind në vitin 2008. Qarku me shkallën më të lartë të varfërisë është Kukësi me 21.8 për qind, ndërsa më të ulëtën Vlora me 11.7 për qind. Përveç rritjes së varfërisë, ajo çka vërehet është zhvendosja e saj nga zonat rurale në ato urbane, fenomen që, sipas INSTAT, mund të shpjegohet me zhvendosjen e brendshme të popullsisë.

Varfëria sipas shifrave

Pjesa e popullsisë konsumi mujor real për frymë i së cilës është nën 4.891 Lekë (me çmimet e vitit 2002), u rrit nga 12.4 për qind në 2008 në 14.3 për qind në vitin 2012. Në vitet e mëparshme, varfëria ka rënë nga 25.4 për qind në 2002 në 18.5 për qind në vitin 2005 dhe 12.4 për qind në vitin 2008. Kjo do të thotë se rreth 28.896 individë në shtesë të 373,137 individëve të varfër në vitin 2008 kanë rënë në varfëri. Popullsia ekstremisht e varfër, e përcaktuar si personat që kanë vështirësi në përmbushjen e nevojave bazë ushqimore, është rritur nga 1.2 për qind në vitin 2008 në 2.2 për qind në vitin 2012. Varfëria ekstreme kishte rënë nga 4.7 për qind  në vitin 2002 në 3.5 për qind në 2005 në 1.2 për qind në vitin 2008. Në vitin 2012, varfëria ekstreme është rritur si në zonat urbane 2.2 për qind ashtu dhe në ato rurale 2.3 për qind. Treguesit e tjerë të varfërisë kanë pësuar gjithashtu rritje nga viti 2008. Dy tregues të tjerë alternativë, përveç shkallës së varfërisë (përqindja e të varfërve), janë hendeku i varfërisë dhe ashpërsia e varfërisë. Hendeku i varfërisë është rritur nga 2.3 për qind në 2008 në 2.9 për qind  në vitin 2012. Rritja e varfërisë është shoqëruar me rritje të varfërisë rajonale. Ndryshe nga viti 2008 ku zonat malore ishin të vetmet me një rritje të lehtë në varfëri, në vitin 2012, janë zonat malore ato që kanë pasur uljen e varfërisë. Në këto zona, varfëria është ulur nga 26.6 për qind  në 2008 në 15.3 për qind në vitin 2012. Megjithatë, kjo ulje mund të jetë si pasojë e lëvizjeve të popullsisë dhe vazhdimi i lëvizjeve nga zonat malore drejt rajoneve të tjera. Rrjedhimisht, rajonet e tjera mund të ndajnë barrën e këtyre lëvizjeve, gjë që mund të jetë ndër arsyet që sjellin si pasojë një rritje në përgjithësi të varfërisë. Për shembull, në zonat bregdetare, të cilat kanë rritjen më të madhe në varfëri, 17.6 për qind e popullsisë është e varfër në krahasim me 13 për qind në vitin 2008. Tirana ka përjetuar një rritje të konsiderueshme në varfëri. Krahasuar me vitin 2008, përqindja e popullsisë që konsiderohet si e varfër ka shkuar nga 8.7 për qind në 2008 në 12.6 për qind në vitin 2012.  Këto janë argumentet e INSTAT për rritjen e varfërisë në zona të caktuara, por emëruesi është i përbashkët, ka rritje të varfërisë në një shkallë të frikshme, e cila kërkon një reflektim të thellë për politikat e ardhshme ekonomike dhe sociale, për të gjeneruar vende të reja pune e për të zbutur këta tregues.