Sa kushton Qemal Stafa?

Nga Viktor Malaj

Kur qeveria aktuale shqiptare njoftoi se do te financonte ndërtimin e një stadiumi kombëtar në vendin ku ndodhej stadiumi kombëtar “Qemal Stafa”, jo pak kundërshtarë politikë të qeverisë si dhe mbrojtës hipokritë të “trashëgimisë sonë kulturore” e kundërshtuan atë.

Në këtë polemikë kishte tri të vërteta: Shqipërisë i nevojitej medoemos një stadium kombëtar dhe i cilësisë bashkëkohore (këtu mund të diskutohej vetëm kapaciteti dhe projekti); luftëtarët e zjarrtë kundër prishjes së stadiumit të vjetër ishin dhe mbeten thjesht hipokritë që e kundërshtonin ndërtimin e të riut, ashtu siç kundërshtojnë çdo ndërtim dhe financim të qeverisë së sotme për shkak të pasioneve dhe interesave të veta; dyshimet për marrëveshje apo afera korruptive në dhënien e stadiumit një kompanie e cila do të gëzonte të drejtën e ndërtimit të një kulle shumëkatëshe brenda kompleksit sportiv ishin dyshime të arësyeshme dhe si të tilla të pakritikueshme.

Tani që ndërtimi i stadiumit të ri është afër përfundimit media ka njoftuar se qeveria shqiptare kërkon t’i japë të drejtën Federatës Shqiptare të Futbollit të kërkojë, gjejë dhe lidhë marrëveshje kontraktore me cilindo pasanik, shqiptar apo të huaj, që do të marrë përsipër administrimin e stadiumit të ri për jo më pak se pesë vjet dhe me të drejtën t’i ndërrojë emrin stadiumit.

Sipas logjikës dhe moralit të sotëm qeverisës del se shqiptarët do të paguajnë dhjetëra milion euro për ndërtimin e një stadiumi i cili, në fakt, nuk do të jetë i tyre. Ai do të quhet kombëtar por, realisht, do të jetë pronë private dhe si i tillë do të administrohet. Madje, edhe emri i stadiumit kombëtar do të ndryshojë sipas prirjeve, preferencave dhe moralit të pronarëve privatë që do të mund të ndërrohen çdo pesë vjet.

Kryeministri i Shqipërisë, z. Edi Rama, i prirë ndaj botës së parasë dhe i dashuruar me të, por mospërfillës dhe cinik me botën e idealeve, ka vendosur që një produkt kaq të rëndësishëm kombëtar, një objekt sportiv, kulturor dhe historik ta kalojë dorë më dorë, sa tek njëri horr i pasur tek horri tjetër. Siç njoftohet nga shtypi, Federata Shqiptare e Futbollit do t’i japë kompanisë private administruese të drejtën t’ia heqë stadiumit emrin që mban prej 70 vitesh dhe ajo vetë të përfitojë 600 mijë euro nga shitja e kësaj të drejte.

Kështu del se emri “Qemal Stafa” shitet në ankand për 600 mijë euro dhe nuk shitet që ta pronësojë blerësi, por që “blerësi” ta hedhë në koshin e plehërave dhe ta zëvendësojnë me një emër tjetër që do të simbolizojë preferencat dhe moralin e “blerësit më të parë”.

Duke e ditur mirë se tek ne “paraja ka ra në dorë të horrit”, se shumica e bizneseve kanë në themel para të paligjshme dhe një pjesë prej tyre edhe të ardhura nga krimi, droga, prostitucioni dhe korrupsioni, të gjitha mundësitë janë që administruesi dhe, de facto, pronari i ardhshëm i stadiumit tonë kombëtar të bëhet ndonjëri prej këtyre “biznesmenëve tanë të ndershëm”.

Rrjedhimisht, bazuar në moralin, shijet, preferencat dhe prirjet e “bosit” të ardhshëm të stadiumit do të kemi rast të shohim se stadiumi ynë kombëtar, i cili do të duhej të ishte dinjitoz nga paraqitja, funksionimi dhe cilësia e veprimtarive sportive që do zhvillohen në të, do të marrë njërin nga emrat “e famshëm” shqiptarë ose të huaj si Kim Kardashian, Mata Hari, Al Kapone, Don Korleone ose Sali Berisha, Edi Rama, Lulzim Basha apo Armando Duka.

Një shtet dhe një qeverisje që nuk do, nuk di apo nuk mundet të administrojë objektet kryesore kombëtare kulturore, sportive apo mjekësore, ai shtet dhe ajo qeveri nuk janë të popullit dhe as në shërbim të tij. Prirjet dhe dëshirat për t’ia besuar dhe kaluar thuajse gjithçka në dorë dhe administrim privatit, madje edhe dinjitetin kombëtar, flasin shumë. Këto prirje dëshmojnë paaftësi, papërgjegjshmëri e, pse jo, edhe infeksione korruptive.

Sa për ata që shqetësohen se stadiumi i vetëm kombëtar nuk do të mbajë më tutje emrin e Heroit të Popullit Qemal Stafa më duhet të them se ky është një nder që politika, sistemi dhe morali i kohës i bëjnë një të riu inteligjent, atdhetar dhe idealist. Duke ua dhënë stadiumin në administrim (në të vërtetë në pronësi) Alush Agave*, që në kohën e Qemal Stafës e paguanin shegertin dy lekë në ditë, ndërsa sot, pas 80 vjetësh e paguajnë 5-6 euro në ditë, qeveritarët tanë dëshmojnë se janë zëdhënës shpirtërorë e moralë, si dhe përçues të interesave ekonomike të Alush Agëve dhe jo të popullit që i ka votuar.

Një kohë, një moral dhe një sistem në të cilin më shumë çmohen bythët e mbushura me silikon për një ditë sesa kokat e mbushura me mend për gjysëmshekulli nuk mund të nderojnë intelektualin e ri Qemal Stafa i cili betohej të punonte për shndërrimin e revistës rinore në “një elter ku nuk nderohet tjetër veçse ditunia, ku nuk adhurohet tjetër veçse kultura”. Një vend në të cilin një grusht horrash kanë futur në dorë thuajse gjithë pasuritë kombëtare materiale e financiare dhe shumica e popullit ose jeton zgriptas ose është larguar nga vendi nuk pritet të respektojnë emrin e të riut idealist Qemal Stafa i cili shkruante se “Jemi të bijt e popullit… Për këtë arësye nuk mund të diftohemi të huej përpara problemeve jetësore të tij”.

Një “elitë” ekonomike, politike dhe morale me rrënjët në paligjshmëri, vulgaritet e korruptim moral, një “elitë” e tillë e cila, tash tridhjetë vjet nderon hajdutin dhe përçmon njeriun e punës, afron dhe promovon servilin dhe puthadorin, por nuk përfill ose ndëshkon të diturin dhe dinjitozin, reabiliton dhe lartëson spiunin dhe bashkëpunëtorin e pushtuesve, por lë në harresë, përqesh apo edhe fyen luftëtarët e lirisë dhe ata që dhanë jetën për vendin nuk pritet të nderojnë e lartësojnë emrin dhe jetën e shkurtër të Qemal Stafës që u vra nga pushtuesit fashistë.

Ata që shpirti, mendja dhe zemra iu punojnë përditë për “zengjinët e rinj”, barku i fryrë i të cilëve rëndon përditë e më shumë mbi kurrizin e dalë të popullit shqiptar, nuk munden dhe as pritet t’i ruajnë të paprekur stadiumit kombëtar emrin e një djaloshi atdhetar i cili kishte të gjitha virtytet njerëzore, por kishte një të “metë” të madhe sepse ishte komunist dhe, siç pohonte edhe vetë, “pjesëtar i një breznije që prej errësine don me dalë në Dritë”.

Perversiteti dhe hipokrizia politike nuk mund të respektojnë e nderojnë idealizmin, çiltërsinë dhe sakrificën sublime të djeshme dhe as të sotme. Aty ku modelet e ofruar për t’u ndjekur si shembull jete janë perversët, matrapazët, vulgarët, hajdutët, prostitutat dhe ekstravagantët, modeli i Qemal Stafës është jashtë mode dhe pengues i realizimit të të gjitha dëshirave që instinktet ia nxisin “njeriut të ri” të shekullit të 21-të.

Megjithë prapambetjen mendore, vulgaritetin dhe degradimin moral të shoqërisë, ndoshta mbetet edhe pak besim se mund të vijë dita që, siç thoshte vetë Qemal Stafa, “Populli…vetëm në një vend asht i pagabueshëm: ai i njeh ata që e gënjejnë, i gjykon dhe i dënon”.

*Alush Aga – Personazh i shkrimeve të Qemal Stafës, simbol i pasanikut të pashpirt që shfrytëzon dhe keqpaguan të varfërit.

*****

Botuar sot në Dita. Ndalohet kategorikisht ribotimi i plotë ose i pjesshëm pa lejen me shkrim të redaksisë