SHËNIM: A ka ‘2 prilli’ dhe një “viktimë” të 5-të?!

Sot mbushen 23 vjet nga tragjedia e 2 prillit në Shkodër. Ndodhi fill pas daljes së rezultatit të zgjedhjeve të para pluraliste të 31 marsit, ku doli fituese PPSH. Ishte një reagim i natyrshëm shkodran ndaj një të vërtete që nuk mund të kontestohej, siç ishte pra vijimi i qëndrimit të komunistëve në pushtet, por krejt i përligjur nga ana njerëzore prej dëshirës e padurimit për ta mbyllur njëherë e mirë atë epokë mbi katërdekadëshe të tyre. Atë ditë mbetën pa frymë e u sosën: Arben Broci, Bujar Bishanaku, Besnik Çela e Nazmi Kryeziu. Shumë teori konspirative e kanë shoqëruar më pas atë ngjarje. Misteret e saj, ndodhen gjetiu: atje ku dhe avokati i njohur proçesit të 2 prillit, i ndjeri Nafiz Bezhani, i ka lënë në librin kushtuar përvojës së tij lidhur me hetimet për këtë ngjarje, të titulluar ‘Proçesi i Shekullit’, shkruar pikërisht për të ndarë me publikun ca ankthe, dyshime e të vërteta të hidhura që shoqëruan më pas atë proçes në kushte krejt demokratike. Kujtojmë se për ‘2 prillin’, u dënuan: Çapajev Taçi me 20 vjet heqje lirie, Aredin Shyti me 17 vjet heqje lirie, Xhemal Dymylja me 16 vjet heqje lirie, Dilaver Papare me 15 vjet heqje lirie dhe Gjek Çelaj me 15 vjet heqje lirie. Në inkoshiencë, atëhere e sot, shumëkush ka menduar e mendon se ai krim nuk ka të bëjë drejtpërdrejt me këto emra. Në fund të librit, edhe Bezhani këtë ndjenjë përcjell. I zhgënjyer nga një frymë antiligj; i munduar nga fakti se duke qenë në kushte demokratike nuk po e ndjente asgjëkund “magjinë” e demokracisë për të zbuluar jo copëza të një vërtete, por të vërtetën e madhe për atë tragjedi, atij nuk i mbetet veçse të shpresojë se ‘2 prilli’ e të tjerë të ngjashëm me të, i përkasin një të ardhmeje tjetër për t`u zbuluar në emër të ligjit, drejtësisë e moralit njerëzor, e sigurisht për t`u dhënë ndëshkime të qashtërta e plotësisht të meritueshme në emër të tyre.

Por fatalisht, as kjo nuk ndodhi vite me vonë, siç shpresonte e ëndërronte avokati. Pas 10 vjetësh, 4 të vrarë të tjerë do përgjaknin, kësaj here bulevardin Dëshmorët e Kombit para Kryeministrisë. Dhe rekordi i antiligjit, është se as për jetët e humbura të tyre nuk ka asnjë të ndëshkuar. E rëndë do ishte edhe nëse të ndëshkuar do ishin më pak fajtorët e jo ‘fajtori’ vetë; por dhe fakti që nuk ka asnjë pas hekurave për katër shpirtëra të hequr qafe me nga një plumb në kokë apo gjoks, është tejet i rëndë. A mos dhe pas kësaj qëndron një “hije” që i sillej vërdallë avokatit, për të mos shkuar kurrë tek e vërteta e akullt e 2 prillit, por dhe për të mos e botuar librin e tij?!  Dhe a është vetë avokat Bezhani “viktima e 5-të” e 2 prillit?!  / E.H.