SHËNIM: Ç’po ndodh me Ramën dhe (jo vetëm) energjinë

Le të marrim një situatë hipotetike (që në këtë vend është treguar se mund të mos jetë fare hipotezë, por realitet i mundshëm), se shumë shpejt bëhen ca zgjedhje parlamentare dhe ndryshon qeverisja. Nën kabinetin e ri zemërgjerë, ne njerëzia, fillojmë sërish të vëmë një tullë këtu e të shtojmë një kat atje, të ngremë streha e struktura me “pak” leje nga ndonjë xhep zyrtari që është ngrohur; pastaj e gjejmë llafin me faturistin e energjisë, rregullojmë punën e ujit se na vinte fatura ca si shumë nën atë diktatorin Rama; po edhe policit rrugor i shkelim njërin sy e i hapim njërin xhep, dhe jeta vazhdon si më parë. Pa harruar, sigurisht, rizgjimin e parcelave të hashashit. Kushdo që lexon këto radhë e di se kjo situatë mund të rikthehet kollaj, nuk duhet më shumë se një muaj. Dhe po kaq shpejt do fillojmë të ankohemi se kjo qeveri (e reja, pra) rrumpallë s’bën një lek, ose më saktë lë të shkathëtit të bëjnë ndonjë lek dhe për vete bën miliona; se nuk bëhemi njerëz dhe se ky vend nuk bëhet.

Jemi ndërkohë, duke përjetuar me dhimbje se ky vend edhe mund të bëhet. Sot e gjithë ditën, mesa duket debati kryesor mbi masat e forta qeveritare ndaj të gjitha aspekteve të paligjshmërisë që ka zaptuar Shqipërinë këto 23 vjet, bëhet në prizmin e raportit të “dhunës së ligjit” përballë “shtetit të së drejtës”. Thënë ndryshe, Rama bën shumë mirë që kërkon hesap deri në një për energjinë, por ka edhe fukarenj absolutë (në kuptimin e plotë të fjalës), familje me fëmijë jetimë që s’paguajnë dot korrentin dhe një motër disi më e madhe që lidh rrymën ilegalisht për t’u gatuar më të vegjëlve (rasti i Pukës); pa ka edhe familje që nuk ka shumë që janë kthyer nga Greqia dhe vërejnë se një faturiste nja dy vjet më parë, i ka shtuar një zero gabimisht në bllokun e vet leximit të sahatit, dhe burrë e grua të moshuar po hanë dynjanë për të sqaruar gabimin (një rast i freskët në Sarandë), teksa dritat janë paguar rregullisht.

Por përtej aspektit social, që edhe Dorian Matlija e trajtonte në një shkrim kritik ndaj Ramës, kryeministri ngjan që ditët e fundit të jetë zemëruar më shumë me një aspekt edhe më të mprehtë: Me fabulën e “lënies së dhelprave për të ruajtur pulat” që i ka ndodhur së fundmi në OSHEE. Padyshim që është goditje serioze të marrësh vesh se disa shefa rajonalë të Operatorit, që i kërkojnë në forcë popullatës dhe bizneseve të paguajnë energjinë dhe presin lidhjet ilegale, janë për vete debitorë dhe vjedhës të energjisë. Janë pikërisht këto raste që krijojnë tek njerëzia idenë se kjo qeveri na eckërka me parimin “bëni si them unë, por jo si bëj unë”, dhe prej këtej edhe acarimi i kryeministrit me linjën vertikale të sektorit.

Por ka diçka që shumëkush ose nuk e vë re, ose nuk do ta vërejë: Ndryshe nga më parë, këto raste dënohen, shkojnë para drejtësisë, personat jo vetëm shkarkohen por akuzohen penalisht. E theksoj këtë “detaj të vogël”: Ndryshe nga më parë. Mund ta quajmë shqiptarçe Ramën, “një njeri që s’di të mbajë të vetët”, siç i kishte dalë nami i kundërt Berishës (i mbrojti të vetët edhe më 21 janar); por është pikërisht kjo hallka e munguar dhe ingredienti kyç që garanton një rrumpallë të shëndetshme shqiptare, siç jemi mësuar gjithë këto vite.

Kishte dhe një tjetër element deri më tash të munguar në operacionin e energjisë, që në fakt e quajmë të tillë por duhet të jetë rregull normal. Artikuloheshin pakënaqësi se qeveria po merret me të vegjlit dhe fukarenjtë, dhe “harron” të mëdhenjtë, aty ku bëhet dëmi i madh. Dhe ka qenë një dëm jashtëzakonisht i madh, lloji i kontratave që qeveria Berisha ka nënshkruar me prodhuesit privatë të energjisë, duke ua blerë shtrenjtë atyre dhe shitur lirë për konsumatorin. Ndryshe, një gropë e garantuar vjetore prej miliona eurosh në buxhet. Së fundi qeveria kërkon të rinegociojë drej uljes, çmimin e blerjes së energjisë nga HEC-et private; nëse nuk do ta bënte këtë, kishte vetëm dy rrugë: Rritje e ndjeshme e çmimit, ose faliment i sistemit. Fakti që po veprohet edhe në këtë drejtim, është inkurajues.

Fakti që ajo që po ndodh me energjinë duket si “gjendje e jashtëzakonshme”, nuk dëshmon tjetër, përveçse sa e zakonshme ishte bërë hajdutëria në këtë vend. Duke e ditur tani sesa e vështirë është të bëhemi “Njerëz”, ajo që duhet të mos harrojmë, është se sa kollaj mund të rikthehemi në gjendjen tonë normale, vidh dhe lër të vjedhin.