SHËNIM: “Luanesha”, ose hallet e zonjës Topalli

Këto ditë, ish kryetarja e parlamentit shqiptar në tetë vite dhe një nga figurat më të rëndësishme të deritashme të Partisë Demokratike, Jozefina Topalli, në vazhdën e egërsisë që tashmë është bërë si një sprovë për besnikëri partiake, bëri një deklaratë të pazakontë për politikën normale, por jo të pazakontë për vetë shfaqjen e saj të herë pas hershme në politikë. Ishte një deklaratë shokuese, sidomos për një njeri që jetën e ka lidhur me politikën dhe prej saj, jo rastësisht, është bërë e njohur. Nëse kjo do të kishte ndodhur në cilindo parlament të botës, pa asnjë mëdyshje, do të ishte quajtur e trajtuar si një ngjarje e jashtëzakonshme, tronditëse dhe me pasoja.

Zonja Topalli, pa asnjë ekuivok kërkoi që “të ngrihen në këmbë si luanë për të përmbysur sistemin e kalbur të korrupsionit” dhe bëri disa nënvizime të rëndësishme, të cilat kanë të bëjnë me mentalitetin politik dhe filozofinë politike që ka sjellë në jetën tonë forca që ajo përfaqëson.

Ajo nënvizoi se :

Nuk dua një opozitë evropiane,

nuk jam për një opozitë konstruktive,

përmbysje të qelbësirave përmes një revolucioni , që nuk do të jetë revolucion demokratik.

Gjëja e parë që të shkon ndër mend është në pyetjen “nga na doli kjo luaneshë?”.

Që zonja Topalli nuk është kurrëfarë luaneshe, kjo është diçka që dihet. Që, po ashtu, nuk ka qenë kurrë luaneshë, edhe kur ishte në majën e pushtetit, si numri një i parlamentit dhe numri i dytë, pas Berishës, në partinë e saj, edhe kjo dihet. Në tetë vitet e qëndrimit të saj këmbë mbi këmbë në majën e parlamentit, trimëria më e madhe e shfaqur prej saj ishin thirrjet patetike, “kapeni prej zhelesh”, me të cilën ka bërë një pjesë të historisë tragjikomike të jetës sonë parlamentare.

Por, kjo nuk do të thotë se nuk ka pasur në genin e saj urrejtjen dhe dëshirën për të sheshuar kundërshtarët e saj politikë. Megjithëse ka ngelur në rrafshin gojor, përsëri urrejtja e saj ka qenë kaq e verbër dhe kaq ngulmuese, saqë edhe kur gjithçka ishte në dritën e diellit si një e vërtetë e pamohueshme, ajo , në vitin 1997 kishte njohur vetëm një gabim të idhullit të saj, i cili nuk kishte dhënë urdhër të vriteshin të gjithë ata që e kishin hequr nga pushteti. Nuk kishte bërë tek ajo asnjë lloj përshtypje se sipas urdhrit të shefit të saj ishin armatosur militantët veriorë për të sulmuar banorët e jugut; nuk i kishte bërë asnjë përshtypje se shefi i saj kishte bërë gati gardën pretoriane, nën komandën e Sigurimit të Shtetit, si një armë e dashur në duart e Berishës, për të vrarë, masakruar dhe asgjësuar turma të tëra njerëzish, ashtu si nuk i kishte bërë asnjë përshtypje fakti se ishte synuar të hidheshin edhe lëndë kimike.

Edhe në vitet e mëpasme, asnjëherë, në asnjë vend publik dhe haptas, asnjëherë, nuk ngriti zërin e saj për të denoncuar, të paktën Gërdecin, ku të vdekurit nuk kishin qenë kundër pushtetit, por hyzmeqarë –skllevër të birit të pushtetit.

Thirrja e saj e tanishme, në fakt ngjan si dy pika uji me thirrjen që pati bërë në vitin 1997, i ashtuquajturi Komiteti i veriut, që bënte thirrje haptas për të rrokë armët. Ka vetëm një ndryshim: jemi në vitin 2015, në harkun kohor të dy viteve, si kurrë më parë, partia e saj u trullos deri në kockë nga humbja, ajo u kthye në një minorancë groteske, të çartur, pa asnjë lloj ideje dhe besimi, që ka një mbështetje, me gjithë vjedhjet e votave, deri në 20 për qind të banorëve të Shqipërisë.

“Luanesha”, edhe në vitin 1997 ishte një figurë e njohur, e mbështetur nga PD-ja, që kishte pushtetin në Shkodër e në Shqipëri, kishte pushtetin në të gjithë Shqipërinë pas masakrës së zgjedhjeve të vitit 1996, por thirrje për të përmbysur sistemin, nuk bëri asnjëherë; as nuk vrau kënd në rrugët e qytetit, as nuk dërgoi njerëz në jugun e Shqipërisë, si ndodhi me grupe militantësh..dhe këtë jo se nuk donte zonja Topalli, por sepse nuk ia mbante.

“Luanesha” nuk do sot një opozitë evropiane. Në rregull, ky është koncepti i saj. Atëherë cilën opozitë do? Çfarë lloj opozite i afron ajo partisë së saj, ku dalngadalë po shkon në minorancën e saj politike, për të qenë nesër një kujtim i zbehtë i saj, për të shkuar drejt shëmtimit të kujtimit të saj?

Në botë ky dy lloj opozitash: e moderuar, e aftë të ndërtojë strategji, edhe kur ka humbur, me një vizion modern për të ardhmen, me rrugë të gjetura për të rifituar besimin..dhe, opozita tjetër…e dhunës, e përleshjeve, e shkatërrimeve.

Në llojin e parë të opozitës të vjen turp të përfshish figura të tilla si Ristani, Halimi, Paloka, Muli i Kukësit, Topalli, vetë Bashën, të cilët vjedhin vrer ndaj gjithçkaje dhe mendojnë se pas kërcënimit do të vijë pushteti.

Ka qenë një moment kur shqiptarët e duruan dhe e falën dhunën politike që solli me vete PD-ja. Ky ishte mesi i vitit 1991 dhe deri në marsin e vitit 1992. Atëherë njerëzit mund të mbyllnin njërin sy, sepse mendonin se pak dhimbje e pak gjak ndoshta do bënte mirë. Dhe, kur e ndjenë se zhgënjimi ishte tepër i shpejtë, atëherë u kthyen në shtëpitë e tyre, por ishte disi vonë. Dhuna kishte hyrë në politikë, dhe pikërisht këtë rrugë, rrugën e dhunës, “luanesha” tenton të rikthejë në politikë. Tragjikja e vitit 1992 është komike sot, sado të përpiqen “luaneshat”.

Rruga e dytë opozitare , ajo e përmbysjes me dhunë, ka shkuar që prej motit. Nëse “luanesha” mendon se mund të ketë ende njerëz që besojnë në thirrje të tilla patetike, gabimi është vetjak, por dëmi është i të gjithëve. Është vetjak, dhe, për deri sa nuk kemi shtet të së drejtës, gabime e faje të tilla do të përsëriten, por dëmi është i shumëkujt pasi ngjall, sado pak ndjenjën e urrejtjes së pakicës ndaj shumicës.

Zonja Topalli nuk do një opozitë konstruktive. Në fakt, sa herë që PD ka qenë në opozitë, ajo ka qenë destruktive. Kjo nuk është gjë e re, por asnjëherë më parë, edhe kur gjërat kanë bërë “muuuu”, liderët e saj nuk kanë bërë thirrje për dekonstruktivitet politik, çka do të thotë anarshi, dhunë, sulm mbi pushtetin…

Ka disa kohë që liderë të thartuar të PD-së bëjnë thirrje për përmbysje të qelbësirave, duke trajtuar pushtetin ekzekutiv, në të gjitha nivelet, si të tillë. E keqja nuk është tek ato, e keqja qëndron se kjo frymë e filozofi po përcillet edhe tek një brez i ri i politikës që janë gjetur aty, ose rastësisht, ose nuk gjetën vend në PS, ose se u joshën nga pushteti, se sepse ende besojnë se po mbrojnë vlera demokratike.

Ky pushtet ekzekutiv, që “luanesha” dhe këlysh luanësh e quajnë qelbësirë, ka fituar dy herë në mënyrë plebishitare. Ka dërrmuar brinjë më brinjë një pushtet të kalbur korruptiv, që për më shumë kishte të gjitha tiparet e shtetit mafioz, me klane familjare, klane politike e garda pretoriane.

Përse e bën këtë zonja Topalli, “luanesha” e ditëve të sotme?

Janë tre shkaqe të rëndësishme:

Së pari, nga depresiviteti i një humbje të dyfishtë. Të humbjes së pushtetit politik dhe të humbjes së pushtetit të saj brenda në PD. Humbja e pushtetit politik ishte trullosja e parë marramendëse. E mësuar të rrjepë pushtetin, familjarisht, e mësuar të shëtisë tërë botën, si askush më parë, e mësuar të marrë prona e pa prona, përtej çdo ligji, e mësuar të ngrejë vila në tre vende të ndryshme, dhe vila të trefishta, e mësuar të shoqërohet nga një tabor rojesh, e mësuar të jetë pronare de fakto e një qyteti që nuk kishte njohur kurrë më parë një përçudnim të tillë pushteti, ajo tani ndjehet e braktisur. Kjo braktisje bëhet edhe më e thellë, kur këmbët i rrëshqasin edhe brenda partisë së saj.

Së dyti, ajo mendon se rikthimi i saj në primera divizionin partiak mund të bëhet vetëm duke u shfaqur tejet agresive. Por kjo nuk është diçka e re. Gjysma e atyre që kanë të drejtë fjale në PD vetëm dhëmbët kërcëllasin. Ajo e sheh se vendin e saj po e zënë “gridat” dhe se roli i saj është drejt përfundimit. Kapja pas dhunës është shansi i fundit që i ka mbetur.

Së treti, në ditët e sotme, kur ka shenja të shprishjes së partisë dhe kalimit të një pjese të saj drejt një force tjetër politike që po përpiqet të ndërtohet, por me bazë njerëz të PD, si ndodh me “Ne, Tirana”, mentaliteti i saj është se radikalizimi i gjendjes do të rritë militantizmin dhe do e bëjë përsëri atë prijëtare. Kjo nuk ka për të ndodhur, pasi kthimi drejt radikales, është rikthim drejt humbjes.

Një zonjë “luaneshë” i bëri thirrje njerëzve të ngrihen si luanë. Jemi mes tragjikomikes dhe fundit të shpresës se disa mund të bëhen vërtet njerëz që e duan këtë vend më shumë se sa xhepin e tyre. Medet, thirrja për përmbysje vjen nga një grua, që, edhe në se asgjë nuk ka mësuar, ndjesia e nënës duhet t’i thotë se, si në çdo revolucion, do të ketë edhe të rënë…dhe të rënët, që nuk ngrihen më, do të jenë bij nënash.