SHËNIM: Memoriali me titull: “Na poshtëroni, vetëm na ushqeni!”

Në sheshin qendror të Kavajës, pak metra larg vendit ku ndodhej memoriali i dy gishtave në nderim të protestave antikomuniste në këtë qytet, ndodhet dhe një memorial me motiv të njëjtë por me kumt të kundërt politik.

E nëse do duhej të ndiqej kriteri estetik, siç në rastin e rrafshimit të atij dygishtorit, këtë fat duhet ta kishte dhe ky memorial.

Por le të qëndrojë, pasi aty, ka një detaj që e bën madhështor në paradoksin e vet, që pakkush mund ta ketë vënë re, meqë nuk besohet se ka patur të ngeshëm që të jenë përqëndruar në kompozimin artistik e mesazhues për ta parë me sy kritik; kjo, në kushtet e këtij sistemi ku jemi, e jo atij nga ky është marrë frymëzimi për veprën në fjalë.

Vëreni me kujdes: masa e njerëzve që protestojnë kundër fashizmit – populli pra, i madh e i vogël – udhëhiqen nga flamuri kombëtar, gjë që e shenjtëron deri diku motivin e protestës, i jep asaj një përmasë tejet ideale, një lloj “uji” që shkonte mirë e bukur në “mullirin” e regjimit, si bartëse e aspiratave të larta për liri e dinjitet kombëtar.

Por pak më tutje, në skajin tjetër të turmës, feks një parullë që e shkrumbon dhe e bën hi këtë arritje ideologjike: “duam bukë!”. Sipas kësaj logjike, gjithçka ndodh aty: flamuri, uniteti, heroizmi popullor, përballja trup më trup me fashistët, kanë vetëm një motiv: bukën!

Që do të thotë se, nëse na ushqeni, nuk ka hiç problem që na keni pushtuar! Por nuk është dhe aq paradoksale, ngase mbi një frymë të tillë u ndërtua raporti mes popullit dhe udhëheqësisë në atë sistem: “Na poshtëroni, vetëm na ushqeni!”. Dhe më ashiqare se kudo, kjo haset tek ky memorial në sheshin e Kavajës.

Nëse lexohet kështu- dhe në fakt kështu duhet të lexohet – aty le të mbetet, madje të pastrohet për t`u bërë më e qartë. Kavaja nuk ka shumë ç`tu ofrojë të huajve nëse shkelin në këtë qytet, por ky memorial do ishte një goxha suprizë për ta, nëse do u shpjegohej./E.H