Zgjedhja në KS të OKB: Shqipëria në tryezë me “Pesë të Mëdhenjtë” dhe një letër e hapur në vëmendje të kryeministrit Edi Rama

Nga Fatos Tarifa

Botuar në DITA

I nderuar z. Kryeministër!

Lajmi i djeshëm nga Nju Jorku na gëzon të gjithëve. Ky lajm shënon vërtet një ngjarje shumë të rëndësishme për Shqipërinë dhe për të gjithë shqiptarët, kudo që ndodhen. Më në fund, pas 66 vitesh nga dita kur është pranuar si një vend anëtar me të drejta të plota në Organizatën e Kombeve të Bashkuara, Shqipëria do të ulet në tryezën e Këshillit të Sigurisë të OKB-së si një vend anëtar jo i përhershëm i atij Këshilli.

Kjo ngjarje merr një rëndësi të veçantë edhe për faktin që Kosova, republika e dytë shqiptare në Ballkan, ende nuk është pranuar dhe nuk përfaqësohet si një shtet sovran në Organizatën e Kombeve të Bashkuara. Ky lajm duket se do u paraprijë edhe lajmeve të tjerë të rëndësishëm për vendin tonë këtë qershor.

***
Përmes përfaqësuesit të saj të përhershëm pranë OKB-së, Shqipëria do të jetë e pranishme, për dy vitet e ardhshëm, në të njëjtën tryezë me përfaqësuesit e Pesë të Mëdhenjve—The Big Five—anëtarët e përhershëm Këshillit të Sigurisë (Shtetet e Bashkuara, Kina, Rusia, Mbretëria e Bashkuar dhe Franca).

Më në fund—për të parën herë dhe realisht—Shqipëria do të ketë të drejtën dhe mundësinë të shprehë vullnetin e vet politik, si dhe të votojë në organin më të lartë të organizatës më të madhe ndërkombëre për çështje globale, që kanë të bëjnë me fatet politikë të planetit tonë dhe me vetë ekzsitencën e tij.

Në dy vitet ardhshëm, Shqipëria do të flasë edhe me zërin e Kosovës—dhe për Kosovën—në instancën më të lartë përfaqësuese të shoqërisë ndërkombëtare dhe mund të ndikojë në qëndrimet e dy shteteve anëtarë të përhershëm në Këshillin e Sigurisë (Kinës dhe Rusisë), të cilët nuk e kanë njohur dhe vazhdojnë të mos e njohin sovranitetin e saj.

Kjo, ashtu si dhe mjaft zhvillime të tjera pozitive për Shqipërinë në arenën ndërkombëtare gjatë këtyre viteve të fundit, është një arritje e madhe për Republikën e Shqipërisë dhe ju, si kreu i qeverisë së këtij vendi, meritoni përgëzime të veçanta. Votimi me 175 vota në Asamblenë e Përgjithshme në favor të Shqipërisë për këtë pozicion shpreh konsideratën e bashkësisë nderkombetare për vendin tonë, por edhe e ngarkon qeverinë që Ju drejtoni me një përgjegjësi të jashtëzakonshme.

Unë jam i bindur se, (a) e udhëhequr nga të njëjtat parime, (b) duke ruajtur e forcuar të njëjtat aleanca strategjike si deri më sot dhe (c) përmes një diplomacie më imagjinative e më proaktive me të gjitha fuqitë e mëdha, qeveria shqiptare do të dijë ta kryejë me maturi këtë mision të rëndësishëm.

Ajo që dëshiroj të sjell në vëmendjen Tuaj me këtë rast është rëndësia që marin roli, personaliteti dhe talenti diplomatik i Përfaqësuesit të Përhershëm të Shqipërisë pranë Kombeve të Bashkuara pas kësaj. Aftësitë dhe personaliteti i diplomatit shqiptar që do të ulet në tryezën e Këshillit të Sigurisë të OKB-së në dy vitet e ardhshëm, në rolin e ambasadorit të Republikës së Shqipërisë pranë asaj organizate, janë të një rëndësie po aq të madhe, sa edhe vetë funksioni që ai do të kryejë.

***
Ju, po aq mirë sa unë, i njihni këta personalitete: George H. W. Bush, Daniel Patrick Moynihan, Jeane Kirkpatrick, Thomas Pickering, Madeleine Albright, Bill Richardson, Richard Holbrooke, John Negroponte, Susan Rice. Të gjithë personalitete nga më të shquarit të politikës e të diplomacisë amerikane dhe asaj botërore. Çdonjëri prej tyre ka përfaqësuar Shtetet e Bashkuara si ambasador në Organizatën e Kombeve të Bashkuara.

Çdonjëri prej tyre është ulur përkrah përfaqësuesve të vendeve të tjerë anëtarë (të përhershëm ose jo) të Këshillit të Sigurisë. Çdonjëri prej tyre ka meritat ose kusuret e veta në vendimet që janë marë nga ai Këshill dhe nga të cilat janë varur e varen fatet e popujve e të mbarë globit.

Nisur nga përvoja ime në shërbimin diplomatik të Republikës së Shqipërisë dhe njohja që kam për klasën e diplomatëve shqiptarë, më lejoni, me modestinë që kërkon rasti, t’Ju sugjeroj që, në prag të marrjes së mandatit si një prej vendeve anëtarë të Këshillit të Sigurisë, si kryeministër i vendit të propozoni si Përfaqësues të Përhershëm të Shqipërisë në Kombet e Bashkuara diplomatin më të mirë që ka pasur dhe ka vendi ynë në këta tridhjetë vitet e fundit. Barra dhe përgjegjësitë e këtij funksioni në dy vitet ardhshëm janë të një magnitude të tillë, që nuk mund të pranojnë në atë funksion një diplomat që nuk është më i miri.

Deri më sot, Misionin e Shqipërisë pranë OKB-së në New York janë dërguar ta përfaqësojnë dhe drejtojnë njerëz thuajse anonimë, diplomatë të vetbërë e mediokër, të cilëve u ka munguar si kultura dhe sqima diplomatike, ashtu edhe kultura historike e ajo politike, imagjinata diplomatike, talenti dhe aftësia për të vlerësuar dhe bërë diplomaci politike e publike në të mirë të interesave të vendit.

Mjafton të pyesni ndihmësit tuaj t’ju thonë se cilët individë e kanë drejtuar atë mision nga viti 1992 e këtej për të kuptuar se përkatësitë dhe shërbimet partiake dhe favoritizmi kanë qenë kriteret kryesorë, në mos edhe “merita” e vetme për pjesën më të madhe të tyre.

Rëndësia dhe simbolika e përfaqësimit të shtetit shqiptar në Organizatën e Kombeve të Bashkuara kanë qenë e janë të tilla, sa që edhe shteti i “diktaturës së proletariatit” ua ngarkonte këtë përgjegjësi disave prej diplomatëve më të shquar në atë kohë, si Reis Malile apo Halim Budo. Vendi ynë ka edhe sot disa diplomatë të talentuar por, njëri mbi të gjithë, do të duhej të ulej në janarin e vitit të ardhshëm në tryezën e Këshillit të Sigurisë përkrah përfaqësuesve të 14 shteteve të tjerë anëtarë të atij Këshilli

***
Pozicioni diplomatik që unë kam mbajtur si ambasador i Shqipërisë në Uashington nuk më lejon ta përmend emrin e tij, por ju e dini se fjalën e kam për ambasadorin Zef Mazi, për të cilin është krejt e panevojshme që unë t’Ju them se cili është, se sa e njeh ai botën diplomatike, çfarë ka bërë deri më sot dhe në ç’cilësi.

Unë vetëm dëshiroj të konfirmoj atë që Ju e dini po aq mirë se, nëse duam që qëndrimet dhe fjala e Shqipërisë në Këshillin e Sigurisë të Kombeve të Bashkuara të dëgjohen, siç meritojnë, me interes dhe me respekt nga gjitha palët, këto qëndrime do të duhet të artikulohen nga një diplomat me shumë përvojë dhe vërtet i talentuar, si ambasador Mazi, dhe përmes anglishtes që ai e njeh dhe e flet më mirë se cilido diplomat tjetër shqiptar.

Deri në fund të këtij viti jam i bindur se do të kemi marë një datë për çeljen e negociatave me Bashkimin European për t’i ngarkuar z. Mazi, për dy vitet e ardhshëm, këtë detyrë të re, të cilën unë e gjykoj si më të rëndësishmen për diplomacinë shqiptare për periudhën që Republika jonë do të ulet në tryezën e Këshillit të Sigurisë të OKB-së.

Z. Kryeministër, Ju kërkoj ndjesë për këtë ndërhyrje në çështje që Ju përkasin eksluzivisht Juve, si kreu i qeverisë së këtij vendi por, përvoja, ndërgjegjja dhe, mbi të gjitha, dashuria për vendin tim, të cilin e dua pa aq sa edhe Ju, më japin lirinë t’Jua komunikoj hapur e publikisht shqetësimin tim.

Me respekt,
Fatos Tarifa