Si shpjegohet ky boom i pasurive të paluajtshme, në një vend zyrtarisht të varfër që ka të ardhura për frymë sa 31% e mesatares europiane?

Nëse ka pasur një sektor që nuk ka pushuar asnjë ditë gjatë kulmit të pandemisë, kur pothuajse të gjithë ishin të mbyllur në shtëpi, ka qenë ai i aktivitetit të pasurive të paluajtshme.

Të dhënat zyrtare të INSTAT bëjnë të ditur se në tremujorin e dytë 2020, aktiviteti i pasurive të paluajtshme arriti një nivel historik të lartë, të paktën që nga fillimi i vitit 2008, kur raportohen të dhënat.

Sipas INSTAT, Prodhimi i Brendshëm Bruto me çmime korente, i papërshtatur sezonalisht, për aktivitetin e pasurive të paluajtshme ishte gati 26 miliardë lekë, ose rreth 210 milionë euro, me një rritje të ndjeshme nga tremujori i parë 2020.

Në fakt, të dhënat e INSTAT tregojnë se ky sektor ka shënuar një rritje të fortë që nga tremujori i parë i vitit 2018.

Në tremujorin e dytë 2020, ekonomia ra me 10.2% në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë, sipas INSTAT, por aktiviteti i pasurive të paluajtshme, u zgjerua me 5.5%.

Ekspertët: 60-70% e blerjeve bëhen nga paratë informale

Në Tiranë po lartësohen çdo ditë qiellgërvishtësit, ndërsa çmimet kanë arritur deri në 4 mijë euro për metër katror. Sipas Collier International, më i shtrenjti në rajon është Beogradi, me apartamente që arrijnë deri në 5,500 EUR/ për apartamente të cilësisë së lartë, gjithsesi shumë të pakta në numër.

Stela Dhami, drejtore menaxhuese e Collier International thotë se në Shqipëri krahu i lartë i çmimeve i përket kryesisht projekteve të reja në proces zhvillimi e sipër në qendër të kryeqytetit dhe realizimi me sukses i tyre do te varet nga shitja.

E cila mbetet për t’u parë duke pasur parasysh faktorë si tkurrja e popullsisë për shkak të emigracionit të theksuar vitet e fundit, pasojave të COVID që shkaktoi humbje të 50,000 vendeve të punës dhe një shtrese të mesme e të lartë që gjithsesi e ka të vështirë t’i përballojë të tilla shpenzime ose i ka plotësuar tashmë nevojat për shtëpi të bollshme.

Zyrtarisht Shqipëria ka një boshllëk të stokut për një shtresë të mesme të punësuar të cilët synojnë dhe përballojnë shpenzime mesatare për banesa deri në 1,000 EUR/m2.

Në ndërtimet e reja një apartament prej 100 metra katror në qendër të qytetit mund të kushtojë deri 350-400 mijë euro, një shumë vërtet e lartë për një vend që zyrtarisht është ndër më të varfërit e Europës.

Nga po financohet ky boom i pasurive të paluajtshme, që nuk përligjet me realitetin e një vendi që ka të ardhura për frymë sa 31% e mesatares europiane?!

Nga bankat, jo. Sepse të dhënat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se huaja e re për blerje banesash në periudhën prill- qershor ishte rreth 5 miliardë lekë (40 mln euro), duke shënuar një rënie prej 26% në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Ekspertët e pasurive të paluajtshme mendojnë se pjesa më e madhe e apartamenteve të shtrenjta po financohet nga burime informale.

Ylli Sula, botues i “Çelësit” dhe indeksit “Keydata Albania”, pohon se 70% e këtyre pronave po financohet nga paraja “gri”, që nuk buron nga tregu i institucionalizuar, por nga fenomene, si: korrupsioni, evazioni dhr trafiku.

“Rreth 90% e fashës së njerëzve të pasur në Shqipëri e kanë ezauruar investimin personal për shtëpi të parë dhe të dytë luksoze këto vitet e fundit. Blerjet që bëhen tani në zonat luksoze, nuk kanë logjikë ekonomike”.

Sipas tij, nëse 30 – 40% e këtyre blerjeve, që nuk janë të bazuara në logjikë ekonomike, po bëhen nga të pasurit e këtij vendi, atëherë 60-70% i mbetur rezulton të bëhet nga një kategori tjetër, e cila nuk janë as të pasurit, as investitorët.

“Duke qenë se të gjithë e dimë se sa janë të ardhurat mesatare në vend, rezulton se këto blerje për pjesën e mbetur bëhen nga paraja “gri”.

Të njëjtin qëndrim ndaj edhe Ilda Zaloshnja.

“Këto çmime nuk janë për masat, pavarësisht se Tirana është një kryeqytet në zhvillim. Informaliteti, sidomos te blerësit po e mban gjallë tregun e çmimeve të larta”.

——-

Marrë nga Monitor. Titulli është i redaksisë. Në foto, pamje nga kullat që po ngrihen tek diga e Liqenit