Si ta luftojmë fashizmin e ri

Nga Andrew Doyle*

Rritja e së djathtës ekstreme, është diçka që duhet të shqetësojë çdo shoqëri të civilizuar.

Edhe përpara aktit të tmerrshëm terrorist në Kristçërç të Zelandës së Re, ka pasur shenja se ekstremistët racistë po bëhen përditë e më aktivë.

Në Mbretërinë e Bashkuar, 4 nga 18 sulmet terroriste, të parandaluara nga agjencitë e inteligjencës që nga marsi i vitit 2017, kanë ardhur nga e djathta ekstreme.

Megjithëse për fat të mirë, e djathta ekstreme është ende një dukuri periferike, është e kotë të mohohet fakti që ndikimi i këtyre grupeve po rritet vazhdimisht. Prandaj, është e trishtueshme kur debati mbi mënyrën se si duhet goditur më mirë kjo tendencë shqetësuese, reduktohet në shpërfilljen apo mohimin e fenomenit.

Ai shihet shpesh si një “aksident në biznesin serioz të qeverisjes” (sa për të marrë hua frazën e Stefën Hauzer), pr ajo që është bërë e njohur si “lufta kulturore” paska dalë në pah si pasojë e rivendosjes së linjave tribale në politikë.

Këtë javë, pamë Dejvid Lami të krahasonte Grupit Evropian të Kërkimit me partinë naziste, apo Kris Kejin të bënte thirrje për të mos lejuar pjesëmarrjen në debatet televizive të përfaqësuesve të UKIP, dhe partisë së sapokrijuar Brexit.

Është e qartë se që të dy ata, nuk kanë një kuptim të qartë të asaj që është realisht “e djathta ekstreme”, dhe strategjia e tyre shërben vetëm për të krijuar lloj pakënaqësie, mbi të cilën bazohet e djathta ekstreme.

Debati mbi atë se kush e kishte fajin pas masakrës në Kristçërç, ishte i ngjashëm.

Senatori australian Frejzër Ening, fajësoi emigracionin mysliman. Një student në qytetin e Nju Jorkut, i tha Çelsi Klintonit, se sulmi ishte nxitur nga “njerëz si ju”. Disa librari në Zelandën e Re, nuk pranuan të shesin librin e Xhordan Peterson, “12 rregullat për jetën”, me supozimin se ai e kishte frymëzuar vrasësin.

Megjithëse në një kohë emocionale, s’mund të ketë justifikime për përgjigje të tilla përçarëse.

Menjëherë pas sulmit, kryeministrja e Zelandës së Re, Xhakinda Ardern, bëri thirrje për një luftë të përbashkët globale kundër racizmit. Apeli është padyshim i lavdërueshëm, por qeveria e saj ka filluar të ushtrojë një censurë të madhe në internet, e cila shtrihet edhe tek debati mbi vrasjet. Kjo përbën një lehtësim për të djathtën ekstreme, e cila pa dyshim që do të shfrytëzojë ankesat legjitime të qytetarëve, që mendojnë se liritë e tyre janë duke u kufizuar. Fashistët e rinj – pa përkrahës të fjalës së lirë – janë pra në gjendje të denoncojnë taktikat gjithnjë e më censuruese për t’u ekspozuar vetë si martirë.

Por natyra kulturore e kësaj lëvizje – me kombinimin e vetësigurisë së plotë, ngurrimit për të debatuar, dhe besimin në mesin e përkrahësve më të zëshëm, se ata përfaqësojnë më të diskriminuarit – nënkupton se vrulli që ka marrë sot e djathta ekstreme, do të jetë i vështirë të frenohet.

*****

Me shkurtime nga “Spiked Riview” , përkthimi nga Bota.al