“Sot do të kërkoj shkarkimin e Çelos”

Sot mblidhet Komisioni i Ligjeve të Kuvendit, ku do të raportojë drejtori i Institutit të Studimeve të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit, Çelo Hoxha. Është një detyrim ligjor që ky institucion e ka të përvitshëm për të raportuar para Kuvendit. Zoti Hoxha është pasardhës i Agron Tufës në këtë detyrë, i cili u arratis nga Shqipëria gjashtë muaj më parë. Redaksisë së gazetës ‘DITA’ i ka mbërritur raporti që do të lexojë sot Çelo Hoxha në Komisionin e Kuvendit. Ajo që redaksisë i ra menjëherë në sy ishte në konceptin e raportit që do të lexojë sot Hoxha, nuk ka ndryshuar thuajse asgjë nga ato të paraardhësit të tij, Tufa.

Gazeta DITA komunikoi mbrëmë me deputetin Spartak Braho lidhur me këtë çështje. Zoti Braho u tregua sa i revoltuar, aq dhe i përmbajtur në prononcimin e tij të shkurtër:

“Do të flas sot në Komision. Do të kërkoj shkarkimin e Çelos, të bordit të Institutit si dhe të Drejtorisë së Kuvendit që monitoron institucione të llojit të Tufës e Çelos. Sepse po ky institut po vazhdon të diskriminojë Luftën Antifashiste Nacionalçlirimtare dhe dëshmorët e saj… Çelo Hoxha është i kundërligjshëm në postin e trashëguar, pasi u zgjodh me vota të vjedhura. Arsyet pse e bëj këtë i kam shprehur shumë qartë në një intervistë që kam dhënë për gazetën tuaj gjashtë muaj më parë. Ribotojeni atë se aty i keni të gjitha arsyet e këtij qëndrimi që unë do të mbaj sot.”

Konflikti mes deputetin e PS-së, Spartak Braho dhe ish-komandantin e burgut në kohën e regjimit diktatorial ka bllokuar punën e Institutit të Studimeve të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit. Një përplasje e fortë u shkaktua vitin e kaluar mes deputetit të PS-së, Spartak Braho dhe kreut të Institutit, Agron Tufa, gjë që u shoqërua më vonë edhe largimin e këtij titullari drejt Zvicrës, ku kërkoi azil politik.

Ky konflikt pasqyrohet në raportin vjetor të këtij Instituti që është depozituar në Parlament dhe që pritet të jetë objekt i shqyrtimit në ditën e sotme.
“Fushata denigruese kundër ISKK e iniciuar në media nga një deputet i Kuvendit të Shqipërisë, një ish- komandant burgu dhe persona të tjerë në konflikt interesi me ligjin organik të ISKK, solli demoralizimin e bashkëpunëtorëve, stepjen e dëshmitarëve në dhënien e dëshmive audio-vizuale, intimidimin e tyre, deri edhe në humbjen e besimit tek institucionet, tek kauza e transparencës së krimeve të komunizmit në Shqipëri si pjesë e procesit të drejtësisë tranzitore. Kjo është arsyeja që videoregjistrimet e dëshmive, nuk arritën të kapnin kuotën e parashikuar”, thuhet në raportin vjetor.

Raporti në fakt nuk përmend me emër deputetin që ka konflikt dhe ish-komandantin e burgut, por dihet që Tufa hodhi në gjyq deputetin e PS-së, Spartak Braho, si dhe personalitete të tjera të historisë e kulturës si Shaqir Vukaj, Sabit Brokaj, Fatos Tarifa, Arben Duka e të tjerë., për shpifje, si dhe ish-komandantin e burgut të Burgut të Qafë-Barit, Edmond Caja. Përplasja me Tufën ka qenë për periudhën e studimit që ky institucion ka ndërmarrë duke përfshirë si objekt edhe atë pas nëntorit të vitit 1944. Instituti e lidhi këtë studim me faktin se cilësohen këtë periudhë ku janë kryer shumë krime dhe një luftë mes partizanëve dhe forcave nacionaliste.

Kjo është kundërshtuar ashpër nga mazhoranca që ia ka “mbyllur derën” Institutit, duke mos e lejuar që të realizojë një studim të tillë, duke ndryshuar menjëherë ligjin, ku një ndër nga iniciatorët e kësaj nisme ishte edhe vetë deputeti socialist Braho. Por ky ndryshim ka sjellë gjithashtu edhe bllokimin e botimeve, për të cilat Instituti kishte nisur punë për këtë periudhë të para luftës, duke realizuar kështu edhe ndryshimin e planit të botimeve.
“Tre nga titujt e librave të kolanës janë ndryshuar në mesin e muajit Shtator 2019 si rezultat i procesit të amendimit të ligjit të ISKK nga ana e Kuvendit, konkretisht Nenit 31 shkronja 1 mbi përcaktimin e objektit të studimit për ISKK të “periudhës së sistemit komunist”, pasi në kolanën e parashikuar të botimeve bënin pjesë libra që preknin periudhën e Luftës Nacionalçlirimtare ose atë para vitit 1944. Si rezultat, në përputhje me zhvillimet e fundit parlamentare, u desh që këto 3 tituj, libra të zëvendësoheshin me 3 tituj, libra të tjerë, për të cilët u nevojit përsëritje e gjithë procesit të vlerësimit të dorëshkrimeve për botim, meqenëse dorëshkrimet vlerësohen në grup, dhe i gjithë riciklimi i procesit mori kohë plus, siç mori kohë plus edhe procesi i punës përzgjedhëse, dhe përgatitjes për shtyp”, thuhet në këtë raport.
Kjo situatë, sipas raportit, çoi që miratimi përfundimtar i 16 librave të Kolanës për vitin 2019 të vonohej në kohë, duke përfunduar nga Këshilli Shkencor dhe Bordi Drejtues vetëm në datën 18 tetor të vitit të kaluar. Një nga aktivitetet e planifikuar për në muajin dhjetor 2019, ishte një ëorkshop trajnimi, i cili nuk arriti të realizohej për shkak të bllokimit të fondit nga situata emergjente e krijuar nga tërmeti i 26 nëntorit.

Në vijim, intervista e deputetit Spartak Braho më 26 dhjetor 2019.

 

Edhe pasardhësi i Tufës, falsifikator dhe mashtrues

Deputeti Spartak Braho në këtë intervistë merret kryesisht me pasuesin e Tufës, Çelo Hoxhën, në krye të Institutit për Studimin e Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit. Ai, përveç fakteve të njohura publikisht për Çelo Hoxhën si falsifikator i historisë dhe i dënuar si falsifikator dhjetë vite më parë, tregon edhe se u ngjit Çelua në krye të Institutit duke manipuluar votat brenda bordit drejtuese të Institutit. Ndërkohë, zoti Braho ka dëshirë të bëjë paqe me ballistët, pasi ata të ulin kokën dhe të mos guxojnë të hedhin baltë mbi historinë e luftës antifashiste dhe mbi dëshmorët e saj. Në të kundërt “lufta”me ta ka për të vazhduar gjatë, shprehet ai.

– Zoti Braho, kjo intervistë mund të konsiderohet jashtë radhe, pasi ishte e paplanifikuar. Është e paplanifikuar sepse iku Agron Tufa dhe për të e për institutin që ai drejtonte mendoj se nuk ka ngelur ndonjë gjë pa thënë. Mirëpo debati është hapur sërish, pasi pasardhës i Tufës, është zgjedhur Çelo Hoxha. Si do ta konsideronit zgjedhjen e tij?

– Është një nga zgjedhjet më të gabuar që ka bërë bordi i atij instituti. Që do të vihej sërish një ballist në krye të atij instituti, kjo nuk vihej në dyshim. Por që të vihej një ballist ekstremist si Çelua, kjo ishte befasuese. Mund të ishte zgjedhur në atë post fjala vjen Erald Kapri, i djathtë edhe ky, por pa ngarkesat negative të Çelos. Sepse Çelua ngado që ta marrësh, është njeri problematik dhe diskreditues për një institucion shtetëror. Jo se ishte krahu i djathtë i Agron Tufës, por për shumë qëndrime ekstreme dhe të papranueshme që ka mbajtur publikisht.

– Për shembull?

– Ishte pikërisht Çelo Hoxha që etiketoi dhe i botoi në një libër 265 ish-udhëheqës të Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare dhe heronj e dëshmorë të saj si kriminelë. Të gjithë jemi dëshmitarë të reagimit kundër Çelos. Ne kemi shkruar dhe ju keni bërë një sërë intervistash për këtë çështje. Pse e bëri këtë Çelua? Fare thjesht si ballist, si sekretar i përgjithshëm i Partisë Balli Kombëtar. Mirëpo ky post, pra si sekretar partie e vendos Çelon në konflikt interesi me postin që trashëgoi nga Tufa.

– A ka ndonjë gjë tjetër që nuk shkon në përzgjedhjen e zotit Çelo Hoxha në krye të atij Instituti?

– Ka. Çelua nuk duhej të zgjidhej në krye të atij instituti për një fakt të thjeshtë: Ai është arrestuar dhe dënuar në vitin 2010. Unë nuk po e sajoj këtë lajm se përndryshe do të hidhesha në gjyq për shpifje nga Çelua. Po u përcjell lexuesve të plotë lajmin e Zërit të Amerikës të emetuar më 26 shkurt, 2010.

“Shqipëri: Dënohen 3 zyrtarë të Partisë Balli Kombëtar Demokrat

Në Shqipëri gjykata e Tiranës vendosi sot masën e arrestit në burg për kryetarin e partisë Balli Kombëtar Demokrat, Artur Roshi, Sekretarin e Përgjithshëm Çelo Hoxha dhe arrest shtëpiak për shefin organizativ të kësaj partie, Tomorr Gostivari.

Të tre akuzohen nga prokuroria për falsifikim të dokumentave, që u janë drejtuar Komisioneve Zgjedhore. Behet fjalë për regjistrimin si kandidat për kryetar të Bashkisë së Tiranës te shtetasit, Akile Rama, i cili më pas deklaroi se nuk kishte menduar ndonjëherë të kandidonte.

Sipas prokurorit të çështjes, të pandehurit kanë falsifikuar jo vetëm firmën e të ndjerit Akile Rama por dhe të dy personave të tjerë në rrethin e Fierit. Po ashtu sipas prokurorisë janë kryer manipulime dhe me firmën e deputetit të partisë demokratike, Gëzim Karapici, emri i të cilit figuronte si mbështetës i kandidaturës së të moshuarit.

Partia Demokratike e konsideroi dje arrestimin e zotit Çelo Hoxha si një vendim politik dhe hakmarrje të prokurorit të Përgjithshëm, Theodhori Sollaku. Protesta ka patur edhe nga gazeta Tema ku Çelo Hoxha punon si redaktor.

Por prokurori i çështjes deklaroi sot se qëndrimet ligjore të gjykatës dhe të organit të akuzës nuk kanë të bëjnë aspak me ushtrimin e detyrës së gazetarit nga ana e Hoxhës, duke hedhur poshtë akuzat për ndikime politike në hetimin e kësaj çështjeje.”

Të njëjtin lajm ka transmetuar edhe Deutsche Ëelle në të njëjtën ditë, nën titullin “Arrestime në Tiranë për tentativë manipulimi të votës” ku ndër të tjera theksohet:

“Një vendim i i Gjykatës së Tiranës ka vënë në pranga sekretarin e Përgjithshëm të Partisë Balli Kombëtar Demokrat. Drejtoria e Përgjithshme e Policisë në Tiranë pohoi të dielën pasdite për DË se janë prerë edhe dy fletë të tjera arresti: njëra për kreun e kësaj partie Artur Roshi dhe tjetra për një anëtar, emri i të cilit nuk behet i ditur. I arrestuari ndodhet në burgun 313 të Tiranes nën masën e sigurisë ” burg pa afat”. Ai bashkë me dy të tjerët që pritet të arrestohen akuzohen se falsifikuan firmën e 74-vjeçarit Akile Rama në një kërkesë për kandidim për kryetar bashkie të Tiranës në zgjedhjet e 18 shkurtit.

Falsifikimi u bë i njohur në fillim të shkurtit kur vetë Arkile Rama, i cili u nda nga jeta në 17 shkurt, një ditë para zgjedhjeve lokale, pohoi publikisht se firma e tij ishte e falsifikuar, pasi ai nuk kishte dëshiruar të ishte kandidaturë e PBKD për asnjë lloj pozicioni drejtues në organet e pushtetit lokal…”

– Në të vërtetë, zoti Braho, kjo është njollë e rëndë për zotin Çelo. Por ai kam dëgjuar se nuk figuron i dënuar nga gjykata për këtë falsifikim. Nuk keni frikë se do t’ju akuzojnë për shpifje?

– Unë iu referova dy burimeve tepër të besueshme sikurse janë Zëri i Amerikës dhe Dojçe Vele. Nëse kqëto dy radiostacione të fuqishme ndërkombëtare pranojnë se kanë shpifur, pas tyre do ta pranoj edhe unë. Por para se të transmetohej ai lajm, e kanë marrë vesh të gjithë shqiptarët aktin e Çelos dhe janë bindur për këtë. Pse nuk është dënuar? I nderuar miku im Xhevdet, duhet të vendosemi në kohë për të kuptuar pse nuk është dënuar Çelua dhe shokët e tij falsifikatorë. Ngjarja ka ndodhur në vitin 2010, pra afro dhjetë vjet më parë. Në pushtet ishte Sali Berisha dhe gjykatat dihet botërisht se ishin në hyqmin e tij. Nga kjo klauzolë ka përfituar Çelua për t’i shpëtuar dënimit. Mbase vetë falsifikimi është kryer me porosi të Sali Berishës. Po këtë mbetet të na e tregojë vetë Çelua. Por unë nuk kam shpresë se ai do ta rrëfejë të vërtetën. Duhet parë me kujdes procedura që është ndjekur në gjykatat e asaj kohe për të zbuluar se cila është e vërteta. Dosjet janë dhe ato duhen parë.

– A ka ndonjë gjë tjetër që e rëndon pozitën e Çelos në krye të atij Instituti?

– Po, ka. Edhe unë po e pohoj atë për herë të parë publikisht në gazetën DITA. Çelo Hoxha është zgjedhur si pasues i Tufës me manipulim të votave brenda bordit të Institutit. Si është bërë manipulimi? Jonila Godole ka votuar dy herë, pasi Gëzim Peshkëpia, anëtar i bordit, nuk ka qenë në mbledhje dhe ia kish deleguar votën e tij nga SHBA asaj. Kjo mendoj se është një shkelje dhe duhet parë me kujdes statuti i institutit se deri ku shkon përgjegjësia.

Populli thotë se me vesi del me shpirtin. Ai institut është akuzuar për vjedhje dhe manipulime të rëndë, si të historisë, ashtu dhe të fondeve shtetërore, që në të vërtetë janë paratë e taksapaguesve shqiptarë.

Dua të theksoj edhe diçka tjetër shumë të rëndësishme. Në të gjithë këtë histori manipulimesh të bën përshtypje dhe të lë një shije të keqe heshta dhe indiferentizmi nga ana e Qeverisë dhe Kuvendit. Ata, pavarësisht se i kanë marrë vesh të gjitha që nga arratisja e Tufës dhe deri te zgjedhja e Çelos, bëjnë të paditurin, të heshturin, indiferentin. Kjo është e pafalshme! Çfarë fshihet pas këtij qëndrimi? Opinioni duhet ta dijë. Unë si deputet nuk mund të hesht.

– Në krye të bordit të atij Instituti është zoti Uran Butka. Çfarë do t’ thoshit atij në këtë rast?

– Po, e kam një mesazh edhe për Uranin. I drejtohem atij me këto fjalë: Po mirë more zoti Uran Butka, si nuk tu tha goja dhe dora që propozove dhe firmose një vendim të atij gjysmë bordit tënd për të bërë drejtor të institutit të halesë së Ballit Kombëtar një karçin të vithisur e të çakërdisur si Çelo Hoxha? A nuk kishe djem më të mirë aty që të merreshin me “krimet dhe kriminelet e luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare”? Turp të kesh, o pseudohistorian që falsifikuat edhe firmat e votimit me dorën e Godoles, për t’ia futur Erald Kaprit. Po ke shkelur ligjin edhe ti, o derëzi. Po Butkajt janë derë e fisme thuhet. Nga ngjave ti kështu? Të ka plasur cipa fare dhe s’ke gajle. Por nuk ke as moshë të korrigjohesh, o profesor i të KEQES!

– A nuk e keni menduar se ky qëndrim i juaji mund të merret si qëndrim kundër këtij Instituti dhe krerëve të tij?

– Nuk më intereson se si do ta komentojë ndonjëri nga ata që unë i kam kritikuar dhe akuzuar publikisht si falsifikatorë dhe manipulatorë të historisë. Ata le të vazhdojnë në të tyren përderisa ua fërkon kokën qeveria dhe i ngop me paratë e shqiptarëve. Unë nuk kam për të heshtur asnjëherë përballë fakteve të tilla skandaloze.

– Zoti Braho, çuditërisht, në intervistën e sotme nuk keni folur thuajse asnjë fjalë për Agron Tufën. Si është puna? Mos jeni penduar?

– Jo, nuk jam penduar aspak. Po a ka mbetur ndonjë gjë ende pa thënë për Tufën? Ajo arratisje ishte e qëllimshme, por propaganda që i bëhet është e dalë boje dhe nuk pi ujë, nuk e beson askush. Përkundrazi neofashistët u ringjallën, morën zemër si asnjëherë dhe deshën të bëjnë ligjin në këtë vend pas vitit 1990. Unë mendoj se ai është diskredituar aq shumë sa nuk meriton më shumë vëmendje. Unë i kam bërë thirrje pubike që ai të kthehet e të japë llogari për mëkatet që ka bërë. Arratisja e tij ishte largimi i një falsifikatori të historisë, një plagjiator i rëndomtë, ndaj dhe ikja e tij nuk kishte se si të më shqetësonte as mua dhe askënd tjetër me dy pare mend në kokë. Në apelin tim publik, unë i thashë të kthehej se nuk i kanosej asnjë rrezik dhe të mos pandehte se do të guxonte ndokush të ndynte duart me të. Unë i thashë të kthehej se nuk besoj se do të japë azil politik ndokush, pasi të marrin vesh palaçollëqet e tij. Tufa është një ekzemplar tashmë i neveritur dhe me të do të ketë punë vetëm gjykata. Prandaj dhe nuk desha as t’i përmendja as emrin në këtë bisedë që po bëjmë së bashku.

– Zoti Braho, gjithë zhurma që u bë për këtë institut, dhe këtu ishin të pashmangshëm, Tufa, Çelo Hoxha e të tjerë u bë në kuadrin e 75-vjetorit të çlirimit të atdheut. Deri kur do ta vazhdoni “luftën” me ta?

– Unë nuk po bëj luftë. Më pandehin se jam i ashpër, fanatik apo nostalgjik. Jo. Nuk jam i tillë. Unë jam një njeri tejet paqësor dhe sinqerisht jam tolerant dhe prirem drejt paqes dhe bashkëpunimit edhe me kundërshtarët politikë. Nuk më pëlqen lufta. Boll jemi vrarë me njëri-tjetrin. Le ta ndërtojmë një jetë më të mirë në harmoni me njëri-tjetrin, pavarësisht nga bindjet.

Por është diçka e thjeshtë të respektosh vlerat e historisë që na bëjnë nder ne shqiptarëve. Në mbrojtjen e këtyre vlerave unë jam i palëkundur. Të mbrosh parimet dhe ca të vërteta si drita e diellit, nuk është as ashpërsi, as fanatizëm dhe as nostalgji. Unë dhe të gjithë ata që më mbështetën në këto qëndrime, ishim të irrituar nga fakti se neoballistët dhe neofashistët u ngritën me shumë egërsi kundër Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare, një nga faqet më të ndritura të historisë së kombit tonë. Unë do të hesht, kur ata të heshtin dhe ta pranojnë të vërtetën historike ashtu siç është dhe jo si duan ta përmbysin ata. Sinqerisht po ua ritheksoj se kam shumë dëshirë të bëj paqe edhe me ballistët, pasi ata të heqin dorë nga pretendimet e tyre absurde e të çmendura dhe të ulin kokën e të mos guxojnë të hedhin baltë mbi historinë e luftës antifashiste dhe mbi dëshmorët e saj. Në të kundërt “lufta”me ta ka për të vazhduar gjatë. Ua kam thënë hapur neofashistëve: Mos mendoni se me festimin e 75 vjetorit të çlirimit të atdheut nuk do të merremi më me luftën antifashiste dhe sërën e neoballistëve dhe neofashistëve. Do të merremi vendosmërisht deri në 100-vjetorin e çlirimit e më tutje, sa herë që neofashistet të ngrenë veshët.

Prandaj dhe thashë se Tufa dhe shokët e tij, si Çelua e të tjerët pas tij, i kanë bërë llogaritë gabim. Kurse ata që mendon se ikja e Tufës shkaktoi tërmet, mendoj se janë të lajthitur, nga ata të zgërlaqurit që dikur i ngrinin himne Partisë së Punës dhe komunizmit dhe tani janë konvertuar në ballistë.

Intervistoi Xhevdet Shehu