Dy Ardianët e Bankës së Shtetit…

Nuk është aq e vështirë psh: – të vjedhësh një bankë depozitash, nga ato që gjenden me porta të hapura buzë trotuarëve e rrugëve dhe me roje policë privat pleqë, pijanecë, rryshfetxinj të rëndomtë, apo invalidë të cilët edhe bukën e hanë ulur tek karriket e klientëve! Por që të vjedhësh thesarin brenda në Bankën Shtetit, që ligjërisht është “hermetike”, kjo me sa kam lexuar e dëgjuar, nuk ka ndodhur askund në botë, që nga koha e Al Kapones, kur dyert e bankave ishin ende me zinxhira e brava dollapi buke fshati. Por ja që ndodhi në Shqipëri, ku një hajdut me pamje pastori, pa maskë, pa automatikë, pa zhurmë, përlau thesarin e shtetit në Bankën e Shtetit, duke u shoqëruar me përshëndetje nga rojet dhe shefat, sa herë që dilte me “thesin në krahë”

-Çfarë kontrollonte Ardiani guvernator?

Se sa vlerë financiare është vjedhur nga Adriani hajdut, në bankën e drejtuar nga Adriani guvernator, kjo ende nuk dihet akoma. Por zëra nga brenda bankës thonë, se është vjedhur aq shumë, sikur nga thesari të nxirrej kashtë e jo lekë. Një punonjës i bankës, thuhet se ka konfirmuar se janë vjedhur aq kartmonedha prerje nga ato që mbajnë deputetët e ministrat në portofole, sa zyra e Fullanit mund të mbushej cep më cep deri në tavan. Adriani hajdut, që i ka nxjerrë pjesë-pjesë nga banka, (siç nxirrnin dikur traktet njësitet guerile në filmat shqiptarë pasi asgjësonin rojet) ka deklaruar në prokurori, se në Bankën e Shtetit në sektorin e depozitimit të Thesarit, nuk bëheshin prej vitesh as mbikqyrje fizike vizive të veprimeve të punonjësve, as bilance dhe as kontrolle rutinë të gjendjes së transaksioneve e rinovimit të kartmonedhave të thesarit. Pra Ardiani hajdut vidhte, ndërsa Ardiani guvernator nuk kontrollonte. Po çfarë kontrollonte Ardiani guvernator? Ajo që është bërë rregullisht e me korrektesë në këtë bankë është fakti, që Adriani guvernator, i cili e drejton  bankën e vjedhur të shtetit, kontrollonte çdo minutë pastrimin e pluhurave në mobilje, pastërtinë e çarçafëve, ajrosjen dhe amortizimin e dyshekut dopje në dhomën e tij luksoze të gjumit, të “arreduar” në super-aneksin e zyrës brenda Bankës së Shtetit. Ndërsa Adriani hajdut zhvaste miliona përditë, Adriani guvernator kontrollonte rregullisht akordimin e shpërblimeve, shtimin e pagave, shlyerjen e dietave, të drekave e darkave të punës, datat dhe vendet e ekskursioneve, kalendarin e kampionateve të volejbollit e bashketbollit që zhvillonte banka, gatishmërinë dhe aromatizimin e makinës kur shkonte për fundjava, dhe cilësinë e ushqimit në restorantin e bankës.

-Kush lejoji Ardianin hajdut, të vidhte thes(arin)?

Krejt i lirë, Ardiani hajdut mbushte “barkun” dhe xhepat me miliona, e dilte nga banka. Në mëngjes kur shkonte në punë, fuste në bankë psh 5 kilogram libra. Mbasdite kur dilte nga puna nxirrte prej andej 5 kilogramë kartmonedha. Këtë “këmbim valutor” letër-lekë, ai e bënte rregullisht. Arkat zbrazeshin nga lekët dhe mbusheshin me letra. Pesha e kartmonedhave lekë, euro, dollarë, franga etj ishte e njëjtë si peshë. Kështu kontrollohej thesari prej 4 vitesh. Zbrazej nga lekët e valuta dhe mbushej me libra. Nuk e dimë se librat e cilëve autorë shqiptarë e të huaj gjenden të “konvertuar në valutë” brenda arkave të thesarit, por dimë faktin, që borxhet miliardëshe të marra nga FMN e nga Banka Botërore, janë tjetërsuar në dëngje librash në arkat e thesarit të Bankës së Shqipërisë. Se përse e kanë lejuar Ardianin hajdut të vjedh kaq lirshëm, këtë “sekret shtetëror” e ka për detyrë ta zbardh prokuroria. Pyetja që duhet bërë dhe duhet zbardhur publikisht është kjo: Kush e ka lejuar atë të vjedh lirshëm? Banka e Shtetit ka një rregullore strikt funksionimi, deri tek “CV” e punësimit të pastruesve. Ka një rregullore të përcaktuar saktësisht, mbi funksionet e çdo zyrtari të saj. Ka rregullore për një sistem vrojtimi të sofistikuar të mjediseve e të çdo skute të bankës dhe të çdo lëvizjeve të punonjësve edhe kur ata kruajnë kokën, apo nxjerrin shaminë nga xhepi. Ka një rregullore për verifikim po të sofistikuar, të kontrollit të çdo punonjësi edhe kur shkojnë në tualet. Ka një rregullore strikte kontrolli, mbi zbatimin e detyrës prej çdo sektori, drejtuesi, kontrollori, eksperti e nëpunësi, deri tek guvernatori. Ka një rregullore për kontrollin elektronik e fizik të hyrjes e daljes së çdo punonjësi në bankë, madje edhe kontrollin fizik të guvernatorit e atë atyre që fut në bankë guvernatori. Kështu e përcakton rregullorja. A ka funksionuar? Nëse po, atëherë kush lejoji të vidhej thes(ari)? Një gjë është e qartë në këtë skandal: Me skemën “libër-lekë” të Ardianit hajdut dhe me metodën “sylesh” të kontrollit të Ardianit guvernator, nëse Ardiani hajdut, do të kishte vendosur (apo ngarkuar) të vidhte thesarin flori, patjetër që sot në arkat e thesarit, do të gjendeshin lingota skrapi kollodokë dum-dumësh!

-Cili Ardian e shpiku metodën e vjedhjes me “libra-lekë”?

Siç ka deklaruar, Ardiani hajdut e ka realizuar vjedhjen pa shqyer brava dhe pa i zvendësuar milionat, me kartmonedha false. Ai ka përdorur librat, duke i futur ato në arkat e thesarit, në vend të librave, me të njëjtën peshë. Ndoshta si libra mund të ketë përdorur edhe buletinët 3 mujor që botonte Adriani guvernator, për të publikuar veprimtarinë dhe bilancet e bankës. Ndoshta mund të ketë përdorur edhe rregulloren e funksionit të bankës, ose urdhëresën e sigurisë së thesarit, apo librat e instruktazhit të hyrjes e daljes nga banka.

Kush ia mësoi këtë metodë Ardianit hajdut, që të konvertonte thesarin e shtetit me libra? Për shumën e vjedhur realisht dhe për metodën e përdorur me libra nga Ardiani hajdut, nuk pranon të jap shpjegime as Ardiani guvernator, duke deklaruar publikisht, se është “sekret shtetëror”!

Ardiani guvernator që nuk ruajti dot bankën, po “ruan” sekretin shtetëror!

Supervjedhja e thesarit të shtetit po kalohet me heshtje. Drejtësia ka të drejtën e saj ligjore të hesht për shkak të natyrës së punës që ka. Ndërsa Ardiani hajdut, tregoi “shpejt e shpejt” se si i vidhte milionat, Ardiani guvernator po qëndron i heshtur, duke mos deklaruar as shifrën e vjedhur, as personat përgjegjës që lejuan, as shkaqet që favorizuan vjedhjen. I vetmi reagim publik i Fullanit, për këtë krye-skandal bankar të Shtetit shqiptar, ishte deklarata e tij “shpjeguese” për median: “Nuk mund të jap shpjegime, mbasi të dhënat janë “sekret shtetëror”.

Jo në Shqipëri, por në asnjë cep të planetit, nuk ka qytetar  që ta pranojë deklaratën e zotit Fullani, jo se nuk foli shqip, por sepse ishte absurde e qesharake për një fakt: Guvernatori që nuk ruajti dot bankën, na thotë se po “ruan” sekretin shtetëror!

****

Vjedhja në Bankën e Shqipërisë, 20 milionë USD?!

Nga Aida Nako

Rreth një javë pas zbulimit të supervjedhjes në Bankën e Shqipërisë, zyrtarë të lartë të saj pritet të japin deklarimet e tyre në Prokurori. Prokurorët pritet të dëgjojnë të martën (nesër) deklarimet e zyrtarëve të BSH, mes të cilëve edhe guvernatori Fullani, lidhur me atë që është cilësuar si vjedhja e shekullit. Burime pranë policisë kanë informuar dje disa media televizive se thirrja e zyrtarëve të Bankës së Shqipërisë vjen pas verifikimit të të gjithë personave të cilët kishin për detyrë inventarizimin e parave dhe kontrollin e tyre. Hetuesit dyshojnë se Bitraj ka edhe bashkëpunëtorë të tjerë, të cilët e kanë ndihmuar në nxjerrjen jashtë bankës të sasisë së madhe të parave, pa rënë në sy. Ndërkohë, policia ka kërkuar nga të gjitha bankat e nivelit të dytë kontrollin dhe verifikimin e numrave serialë të kartëmonedhave.

Deklarimet

Kjo pasi një pjesë e mirë e parave të vjedhura nga Ardian Bitraj ishin para të cilat do të asgjësoheshin, ndërsa kanë dalë jashtë qarkullimit. Pas deklarimeve të Bitrajt, oficerët e policisë dyshojnë se shumica e kartëmonedhave janë rihedhur në treg, ndërsa janë para të pavlefshme kjo për shkak të numrit serial, i cili është i klasifikuar si numër stok për t’u asgjësuar. Sipas deklarimeve të Bitrajt në polici, shuma e vjedhur përgjatë katër viteve është rreth 7 milionë dollarë, por hetuesit dyshojnë se shifra reale është rreth 20 milionë dollarë.

Hetimet

Prokuroria beson se shumë e grabitur nuk është harxhuar e gjitha në kazino, ashtu siç pretendon i pandehuri Ardian Bitraj. Kjo, pasi është e pamundur që të jenë lënë 6 milion dollarë në kazino. Për këtë arsye, prokuroria ka nisur hetimet për transaksione të dyshimta jashtë shtetit. Prokuroria po heton mundësine e llogarive të hapura jashtë shtetit nga ana e Bitraj dhe të pandehurës tjetër, Mimoza Bruza. Por, nën hetim janë edhe të afërmit e tyre, pasi llogaritë mund të jenë hapur pikërisht nën emrin e këtyre të fundit.

Dy dëshmi për atë që ndodhte në Bankën e Shqipërisë

Faqja “Albanian Economist” në Facebook, është një hapësirë ku komentojnë shpesh shumë ekonomistë shqiptarë dhe trajtohen (jo pa doza humori) zhvillimet ekonomike shqiptare por sidomos skandalet. Objekt i ditëve të fundit në këtë faqe nuk mund të mos ishte skandali i ndodhur në Bankën e Shqipërisë. Për këtë ka pasur reagime, komente dhe analiza të shumta. Por kemi përzgjedhur dy dëshmi të dy ekonomisteve që janë dërguar në këtë faqe dhe që flasin mbi mënyrën se si operonte Banka e Shqipërisë. Më poshtë janë dy dëshmitë e rrëfyera ditën e djeshme: “Arsyeja që nuk më punësuan: Tepër e përgatitur” Përshëndetje, BSH-ja ka vite që kritikohet për mënyrën e drejtimit nga z. Sh. Cani, ish guvernator. Këto kritika shkonin edhe te pikat e mënyrës se si është ngritur dhe ndërtuar  peresoneli. Personeli, në gjyikimin personal, është në gjendje jo të mirë. Këto kohët e fundit kam aplikuar te BSH-ja për një vend pune. U përzgjodha për testim, kalova testimin dhe më ftuan për intervistë. Aty më kërkuan të bëj prezantimin e vetes dhe pastaj më thonë se përshkrimi që u dhash i përshtatet më shumë një departamenti më lartë në hieartinë e aftësive. Si me thënë “je me më shumë aftësi se sa kërkojmë”. Të njëjtën gjë (ekzaktësisht) i kishin thënë edhe një shoqes sime (M.Sc. në Gjermani me rezultate të shkëlqyera), edhe ajo për të njëjtin vend pune konkuronte. Si përfundim: Jo. Përgjigja erdhi 1 muaj e pak më vonë, por diçka më bën të mendoj se i gjithë procesi i rekrutimit ishte një farsë. Jo se duhej të zgjidhesha unë, por me sa duket ishte përcaktuar se kush do të fitonte. Ndryshe nuk kam si ta kuptoj logjikën e “je me më shumë aftësi se sa kërkojmë”. Të gjithë sa kam pyetur dhe takuar si brenda ashtu edhe jashtë BSH-ës konvergjojnë në atë se Fullani po e dëmton gjithnjë e më shumë bankën me punësime arbitrare. Tani habitemi sesi vidhen kaq shumë para në kaq vite. (?!) Normale, kështu ndodh kur rekruton në masë njerëz të paaftë: ngel me gishtë në gojë e nuk di se si të vlerësosh sasinë e parave të humbura. Për mua guvernatori duhet të jap dorheqjen. Ai ka përgjegjësinë e kompozimit të personelit po aq sa edhe të organizimit dhe të kontrollit të tij (gjithnjë duke abstraguar se ai nuk ka gisht në paratë e humbura).

“Çudi, se Banka numëronte dhe 50 lekëshat”

Lidhur me kete vjedhjen tek BoA me ben dicka shume habi. Pervec vjedhjes qe eshte tmerr dhe se di si nuk ka dhene minimalisht drejtori i auditit dhe guvernatori doreheqjen (se paguhen edhe me taksat tona), me habit ky fakti i mos numerimit te lekeve. Kur une kam qene arketare ne nje bank e nivelit te dyte, pergatisnim shume shpesh fonde per derdhje ne Thesar Bank Shqiperie, i benim koke me koke i fashetonim(dopio fashete, firme vule), I vendosnim ne thas i lidhnim me shirita nje perdorimsh dhe i nisnim me blind.

Shume shpesh na vinin mbrapsht me fashete kartemonedha si falco, ose reklamime per mangut etj. Tani, kur keta nuk i numerojne fare leket ku i dallonin keto falco e mangut?! Per me teper qe nuk kishe asnje mundesi ankimimi, dhe kur kane zvendesuar libra me lek, kushedi sa here kane zvendesuar leket e rregullta me falco e ne arketaret i kemi paguar nga xhepi. Nje here na kthyen edhe 50 lek te reja metalike si falco, keto numerojne monedhat e jo me 5.000 e reja pfff. Shume turp nuk e di si mund te kemi besim tek nje autoritet qe duhet te auditoj bankat e nivelit te dyte, kur keta sdine te auditojne as veten e tyre. Faleminderit.

Një skandal i paralajmëruar…

Z.Fullani është modeli i zyrtarit që përdor favoret e postit të tij për të favorizuar rrethin e afërt të njerëzve në pushtet, të cilët i respekton duke filluar me miliona euro kredi apo tendera, deri në punësim fëmijësh apo të afërmish në Bankën Qendrore, me kriterin e vetëm që ti bëjë ndonjë qokë. Nuk është agresiv me askënd, dhe po të ish për të, në vend të Kushtetutës në këtë vend do të ishte më mirë të funksiononte pazari, miqësia apo tarafllëku. Dhe ia ka dalë. Me një CV banale, me rezultate minimale studimesh, me një biografi mediokre bankieri arriti të marrë dy mandate Guvernatori. Ky ishte rasti i parë kur një guvernator shqiptar merr dy mandate radhazi, ndërkohë që Alan Greenspani shqiptar ka lejuar ish-qeverinë të fusë duart në kursimet e qytetarëve dhe të zhysë vendin në borxhe.

I përket një brezi nëpunësish, që së bashku me zonjën e tij, janë një rast emblematik se si në shoqëri zënë vend, biles maja, njerëz mediokër, vetëm për shkak të rrumbullakësisë së tyre, jo vetëm fizike. Të përkushtuar deri në fund pas shefave që kanë në dorë emërimet e tyre, të kujdesshëm për bërë ndere me postin e tyre në adresë të njerëzve të pushtetit, dhe gati banalë në raport me njerëzit që kanë ndikim aty ku merret vendim për ta. Tipa të tillë janë të parezistueshëm për t’i lënë në kënaqësinë e tyre të servilosjes, deri aty ku fillojnë e të shkaktojnë bezdi. Ky është pak a shumë dhe raporti që Adrian Fullani kishte ndërtuar me Sali Berishën. Nuk është konfident i tij, por falë kësaj distance ai ka qenë kokë e këmbë i përulur para një grupi sekserësh të ish-kryeministrit, në medie dhe biznes, të cilët i ka kredituar, financuar dhe shpërblyer me miliona euro. Një prej tyre, përfitoi prej Guvernatorit një tender prej 12 milion euro për një kompani të afërt me të, për rikonstruksionin e Bankës dhe Hotel Dajtit. Një tjetër biznesmen i afërt me Berishën ka përdorur Fullanin për dhjetëra skema kredish në biznesin e tij, ku fut gjithmonë banka dhe merr gjithmonë garanci nga Banka Qendrore. Dy vitet e fundit të qeverisjes së Berishës, kur Shqipëria është thuajse në recesion, Guvernatori e ka kaluar me dreka e darka pa fund me këta njerëz. Adrian Fullani njihet si njeri që di të shtrojë dreka dhe darka pa fund, biles të gatuajë dhe vetë nëse është nevoja. Për të gjithë ata që e njohin, Fullani nuk kishte se si të mos e çonte BSH-në drejt një skandali të tillë si ai që është lakuar ditët e fundit.