Të voglat, të mesmet, të mëdhatë

E gjithë ajo që po ndodh sot në Shqipëri, pas marrëveshjes së natës së 17 majit, një enigmë që do të mund të shfaqet vetëm pas 25 qershorit, tashmë është përmbledhur në lojën e madhe të politikës për eliminimin e partive të vogla, një lojë që po e bëjnë dy partitë e mëdha, dhe, si duket, synimi i tyre imediat, i përsëritur nga viti 2008, do të jetë heqja nga skena politike e LSI-së.
Si duket, dy më të mëdhenjve, PS dhe PD, jo papritur, i ka ardhur çasti i goditjes, por, diskutimi i tashëm, rreth goditjes së partive të vogla dhe zhurma që po bëjnë ata se të mëdhenjtë duan eliminimin e tyre, pasi nuk lejuan koalicione, i ngjan më shumë frikës nga e vërteta, se sa vetë ajo.

Personalisht mendoj se koha e partive të vogla ka shkuar, bile nuk duhej të kishte ardhur. Numri i partive nuk do të thotë hapje e demokracisë, ndoshta është e kundërta, mungesa e saj.
Fillimisht të bëjmë një marrëveshje: në Shqipëri ka parti të mëdha, deri tani dy të tilla, historikisht ata kanë zënë vendin e tyre në jetën politike shqiptare, por nuk do të thotë se nuk mund të shemben një ditë, si ka ndodhur me simotrat e tyre evropiane; kemi disa parti të mesme, që qëndrojnë mes tyre, duke anuar herë majtas e herë djathtas, që më së shumti priren drejt pushtetit se sa ndaj vizionit, por që, janë lehtësisht të kalueshme nga një qeveri e majtë në një tjetër, të djathtë, dhe anasjelltas. LSI ishte katër vite në koalicion me një forcë të djathtë, megjithëse vetë është e së majtës; pastaj u bë bashkëqeverisëse me një forcë të së majtës, megjithëse tani e pranojnë haptas se marrëveshje nuk u bë si duhet dhe se, nëse do të bëhej edhe një herë, do të bëhej ndryshe. Shefi i PDIU, Idrizi, dikur anëtar i strukturës më të lartë drejtuese të PS-së, u zgjodh deputet nën siglën e saj, por më pas shkoi tek krijesa e tij PDIU, u bë bashkë koalicionist me PD-në, dhe kaloi tek e majta. Në sfondin e politikës janë edhe dy parti të tjera politike që, pas 25 qershorit mund të cilësohen si në të mesmen e artë, LIBRA, e krijuar nga një ish-drejtues i nomenklaturës së lartë të PS-së, Ben Blushi, dhe SFIDA, e krijuar nga një drejtues i nomenklaturës së lartë të PD-së, Gjergj Bojaxhi. Pastaj kemi disa parti të vogla, të cilat nuk pranojnë të quhen të tilla, por në fakt të tilla janë, të paktën deri tani. Disa kanë traditë të hershme, si PSD e Gjinushit, të tjera mbështeten në autoritetin e drejtuesve të tyre, si FRD e Bamir Topit.

Në Shqipëri janë më shumë se 70 parti politike. Vetëm në zgjedhjet e vitit 2013 morën pjesë 66 prej tyre. 66 parti politike në një vend ku nuk votojnë as dy milionë banorë, janë shumë më tepër se sa duhet.

Le të marrin dy antipodet e politikës: demokristianët dhe komunistët.
Ne kemi, jo pak, por 5 parti demokristiane apo kristian demokrate, që veç ndërrimit të vendit të eprorëve, nuk kanë asnjë dallim tjetër. Nismëtoret e tyre janë PDK, LDK, PKDSH, ADK, PPKDSH. Askush nuk e di dallimin e tyre, veç faktit se njëri nga drejtuesit, Nard Ndoka, herë shfaqet i së majtës, herë i së djathtës.

Kemi jo pak, por 4 parti komuniste, të cilat kanë dalë nga e njëjta trashëgimi dhe askush nuk e di se ku ndahen e ku bashkohen, për më tepër, cili është roli i tyre në kohës e sotme. Nistoret e tyre. PKSH, PKSH 8 Nëntori, PPSH, PPSHR…
Janë disa pati politike, minore dhe shumë prej tyre të krijuara në një çast zemërimi ose kulisash politike, të cilat, duke qenë të spektrit të majtë, askush, as ata vetë, nuk e dinë ndryshimin mes tyre: Partia Socialpunëtore, Partia Socialiste e moderuar, Partia Socialiste e Vërtetë 91, Partia G 99, disa nga ish-liderët e saj janë deputetë të PS-së së tashme, edhe kështu janë tepër.

Nga një parti e vogël kanë dalë disa të tjera: Nga social demokratët e Gjinushit dolën të demokracisë sociale të Milos, Bashkimi Liberal Demokrat, që shkoi nga e djathta; janë disa parti me synime agrare dhe të gjelbra, dhjetëra Lëvizje, që askush nuk e di as adresën dhe as se cilët janë drejtues; në një koalicion kemi patur republikanë e monarkistë, ballistë dhe ballistë demokratë, parti të të drejtave të mohuara me orientim grek dhe dy parti të minoritetit grek, dy parti të shqiptarëve çamë, të ngritura për inat të njëra-tjetrës, ku e vogla është më vizionare se e madhja; për të shkuar edhe tek partitë e pensionistëve, të rrugës së vërtetë, aleancës maqedonase për integrim evropian etj. etj.

Në zgjedhjet parlamentare, për këto parti, mbi të gjitha, votojnë njerëzit e afërt të tyre, nganjëherë edhe ato shkojnë majtas ose djathtas, herë-herë nisen nga figurat që i përfaqësojnë që kanë të afërmit e tyre, që edhe ashtu e kanë të përcaktuar rrugën politike, dhe, duke mbledhur herë këtu e herë aty, bëjnë një dorë votash, të cilat u lejojnë më pas të dërgojnë fëmijët e nipërit e tyre si nëpunës të ambasadave, në struktura shtetërore ku rroga është pjesa më e vogël e fitimit, për të bërë presion ndaj më të mëdhenjve që kanë pushtetin dhe duke ua përmendur votat sa herë që u duhet një rregullim i ri familjar.

Mes të voglave ka parti që kanë krijuar fizionominë e tyre, qoftë politike, qoftë njerëzore, përmes figurave të spikatura që i përfaqësojnë dhe që e kanë bërë gjithnjë ndershmërisht detyrën e tyre. Fryma e re Demokratike është njëra prej tyre, Demokracia Sociale është një tjetër, duke u nisur nga lista e dikurshme, ashtu si mund të jetë një ditë të ardhshme Partia Agrare e Dukës.
Por duhet të jesh naiv të besosh se 60 partitë e tjera, të listuara në një palë zgjedhje, përcaktojnë 60 drejtime të ndryshme politike dhe kanë, po ashtu, 60 vizione. Disa prej tyre kanë dalë nga PD-ja, të tjera nga zemërimi me PS, shumë nuk dihet se nga e kanë burimin dhe kujt i duhen.
25 qershori është koha që do të dihet krejt mirë se cila nga këto forca ka një peshë reale në jetën politike të shtetit, cila ia vlen të qëndrojë në këtë lojë të rëndë pluraliste dhe cilat duhet të shkojnë, ashtu si kanë ardhur, pa zhurmë, pa bujë dhe pa përfitimet që kishin.
Të vegjlit e kanë në qejf të thonë se “të mëdhenjtë kanë ardhur në pushtet edhe me votat e tyre”. Shpesh herë është deliri politik dhe fryma e ndaj vetes. Në vitin 2013, socialistët e drejtuar nga Rama, do të kishin 73 deputetë në Kuvendin e Shqipërisë, nëse nuk do të kishin qenë në koalicionin e gjerë politik. Pra, humbën nga partitë e vogla, nuk fituan, ndërsa të vegjlit fituan poste jo të pakta, që i kanë edhe tani dhe që shohin mundësinë e humbjes.

Nuk jam naiv të mos e mendoj se “lidhja enigmë” e dyshes Rama-Basha synon, së pari, mbi gjithçka, të godasë një parti afër vetes, LSI-në dhe kjo, edhe nëse ka qenë e dyshimtë për dikë, tani është e ditur edhe për miopët. Po bëhet një lojë e rëndë treshe, që do të qetësohet me shumë vështirësi në ditët e pas 25 qershorit.

Por që në këtë livadh të jashtëzakonshëm politik të mos ketë më 100 lule e 100 shkolla, unë jam krejt i një mendje.
Asgjë nuk do të ndodhë. Do të hiqen nga listat disa parti të panjohura, do të forcohen disa të tjera që do të marrin fizionominë e tyre më të plotë politike, disa nga të vegjlit do të shkojnë drejt emërtimit e partive të mesme dhe të mesmet nuk do të jenë më të tilla.
Ne kemi sot një parti për afër 18 mijë votues. Nuk ndodh asgjë nëse do të kemi një ditë një parti për 100 mijë votues ose edhe më tepër.