TI JE VIP *

Nga Viktor Malaj

“Fatkeqësisht, njerëzit, zakonisht, përdorin standarde të rreme vlerësimi- ata kërkojnë pushtet, sukses dhe pasuri për vete dhe i admirojnë ato tek të tjerët ndërsa nënvlerësojnë gjithçka që ka vlera të vërteta njerëzore” – Zigmund Frojd

Lufta dhe përpjekjet për t’u bërë VIP janë bërë karakteristikë dalluese e epokës që jetojmë. Të tillë synojnë të bëhen të pasur dhe të varfër, të ditur dhe kokëzbrazët, madje këta akoma më shumë, qytetarë dhe fshatarë, fëmijë dhe të rritur. Në shumë raste përpjekjet për t’u bërë VIP marrin trajta dhe përmasa më të mëdha se lufta për mbijetesë, shfaqen më të ashpra, më banale dhe më të pamëshirshme se sjelljet dhe veprimet që synojnë jetesën normale. Dhe, fitimtarët e kësaj “beteje” meritojnë “ditirambet” tona.

Kur shumë prej nesh i kishin marrë si të vërteta dhe të drejta mësimet e shkollës dhe porositë e familjes se, që të bëhesh dikush, i vlefshëm dhe i respektuar, duhet të mësosh e dish shumë, të punosh me përkushtim dhe sakrificë, të sillesh me dinjitet dhe kulturë, ti, bashkëkohësi dhe paskohësi ynë, ishe më i zgjuar se ne, më largpamës dhe vetëshërbyes. Për ty shkolla ishte një bezdi, mësuesit ishin gardianë të neveritshëm, rregullat qenë pengesa që duheshin kapërcyer, morali ishte diçka e pakuptimtë dhe e padobishme. Ti gjithmonë e përqeshje zellin tonë për dije dhe përkushtimin tonë për punë. Për ty, ne ishim peshkopë të padobishëm dhe skllevër pa mend. Për tipa të shkathët si ti, një shoqëri e tillë ishte pengesë, shtypje, padrejtësi, inkuizicion. Ti kishe lindur për një botë tjetër, për një botë ku normave dhe rregullave iu nënshtrohen vetëm të zakonshmit ndërsa të fortët qëndrojnë mbi to, i ndryshojnë ato, i shkelin kur iu nevojitet dhe ua imponojnë të tjerëve kur nuk iu shërbejnë.

Më në fund, edhe bota jote erdhi. Koracat morale ishin thyer, liria për të qenë i shthurur kishte gjetur luftëtarin e vet të paepur dhe aktorin më të përkryer për të interpretuar të gjitha rolet e dramës së vesit, komedisë së budallallëkut dhe tragjedisë së ligësisë. Me shkathtësinë tënde, pasi hodhe tutje pelerinën e skrupujve moralë dhe parzmoren e vlerave humane, ti rrëmbeve uniformën e vlerave të tregut dhe shpatën e luftëtarit progresist që e bën njeriun vegël të tregut, mall dhe qëllim të tij. Me një fjalë, ti iu fute zanatit që di të bësh më mirë dhe për të cilin kishe lindur: zanatit të horrit të nderuar që e dominon shoqërinë duke shkelur mbi të dhe duke u respektuar prej saj.

Pasurimi material kishte qenë gjithmonë ëndrra jote, shkëlqimi i kotësisë ishte ideali yt dhe nënshtrimi shpirtëror i të tjerëve nëpërmjet fitimit të respektit të pamerituar të tyre ndaj nëpërkëmbjes tënde mbetej arritja më e madhe e synimeve të tua. Dhe tani ti je zotëria i vërtetë, me pasuri të pamasë, me toka të grabitura, me televizione në zotërim e drejtim, pallate dhe hotele luksoze të ndërtuar me mundin e korrupsionit dhe djersën e prostitucionit, me hilet e tenderave dhe finesën e koncesioneve, me shërbimet ndaj politikës dhe skllavërimin e drejtësisë. Në këtë mënyrë, ti bën pjesë në elitën e shoqërisë dhe qëndron krenar mbi të gjitha kategoritë e tjera shoqërore. Qeveritë dhe politikanët, prokurorët dhe gjyqtarët shkojnë e vijnë ndërsa ti qëndron si “rrap madhështor”, i palëkundur, i paepur dhe imponues. E mban mirë me të gjithë që vijnë dhe i përqesh të gjithë ata që ikin. Të gjithë ta kanë nevojën dhe të nderojnë pasi politikanët predikojnë se shoqëria jonë nuk bën përpara pa “biznesmenët tanë të ndershëm”, ndërsa shumica e popullit të vlerëson “të zotin”. E, kjo shoqëri e ka pasur zakon të thotë se “Kush është i zoti, mos i shkoftë i zi moti”, anipse motet e saj mund të ishin zi e më zi, edhe për shkakun tënd dhe të sivëllezërve të tu, më të vjetër në moshë.

Duke qenë i zoti ti nuk druhesh para asgjëje. Morali dhe ligji nuk kanë punë me ty. Të parin e përqesh dhe të dytin e vë nën këmbë sepse ti e di mirë se, po të ishte për ta, nuk do të ishe ky që je dhe nuk do të kishe çfarë ke. E, nëse këta “gardianë” të njerëzimit do të kërkonin llogari për pasurinë që ke, ti, me qesëndi, do iu përgjigjeshe të të linin rehat “për milionin e parë se të tjerët ua tregoj…”. Eh! Ai milioni i parë ashtu si Mëkati i Parë. Po të mbetej me aq dhe të mos mbillte farën e mëkateve të tjerë edhe Mëkati i Parë duhej falur dhe harruar. Por, nuk të lënë pasardhësit e tij kaq të shumuar dhe kudogjendur.

Megjithatë, ti duhet të mbetesh krenar sepse, falë pasurisë së pamerituar gëzon vlerësimet dhe respektin e pamerituar për shkak të moralit që është bërë sundues edhe me ndihmën tënde. Si i tillë, ti dhe pasardhësit e tu bëni pjesë në fisnikërinë e një shoqërie aspak fisnike, jeni dhe mbeteni idhujt e gjithë derrave të kënaqur. Shkurt, ti ke arritur të bëhesh VIP dhe kjo është gjithçka ke ëndërruar dhe për të cilën ke punuar me ngulm dhe tani vazhdo e gëzo privilegjet e statusit të fituar; të fituar nga ligësia dhe të respektuar nga marrëzia.

Por, ti nuk u bëre vetëm biznesmen. Ambicia jote për sundim dhe dominim, për dukje dhe kudondodhje të shtyu të merresh me politikë. Ti e dije se kur je i suksesshëm në politikë të mirat e tjera vijnë varg. Një varg me plot fruta që mund ta vjelësh vetë pasi ky ishte edhe synimi i angazhimit tënd. Pa shumë dije dhe kulturë, me asfare skrupuj dhe parime, me një zë të çjerrë si ujku që bije në kurth dhe me një fjalor banal nga i cili do të skuqej edhe qeni im, ti ke arritur të ngjitësh shkallët e hierarkisë politike. Në mendjen tënde ti ke gjithmonë të drejtë, edhe atëherë kur predikon luftën dhe refuzon paqen, kur përçmon të tjerët dhe fyen kundërshtarët, kur mohon sot çka ke pohuar dje, kur shpif pa u skuqur dhe gënjen pa u zverdhur, kur kërcënon kolegët pse thonë të vërtetën dhe lavdëron shërbëtorët që brohorasin e duartrokasin mashtrimet e tua. Ti vetëshpallesh misionar i luftës kundër të keqes, paçka se jo rrallë je vetë përfaqësuesi më i denjë i saj, bartësi dhe ushtruesi i të gjithë veseve.

Guximi yt është i mahnitshëm sepse pafytyrësia jote është e pakufishme. Ishe pa shtëpi dhe je bërë me vila, nuk kishe as kopsht, por sot ke plantacione, nuk e dije ç’është banka por tani ke llogari bankare në euro dhe dollarë, brenda dhe jashtë Shqipërisë, të deklaruara por edhe të ruajtura në “parajsat fiskale”. Përbetohesh gjithmonë për popullin, atdheun dhe kombin, por punon për ta vetëm gjatë fushatave elektorale pasi nevojat tua vetjake janë më të mëdha dhe uria jote gjithnjë e pashuar. Fjalori yt njëzet fjalësh është i mjaftueshëm për të ndërtuar fjali premtuese dhe shpresësjellëse për të gjithë ata që s’mësojnë asgjë nga jeta si dhe për të gazmuar militantët pa mend dhe pasionantët e çekuilibruar.

Ashtu si miku yt biznesmen, edhe ti je fodull dhe arrogant dhe beson se historia ka filluar me ty dhe me pushtetin tënd. Duke i parë të tjerët nga lart ti beson se mund ta ndryshosh historinë, jo duke bërë vepra të lavdishme, por duke dhënë leksione historike dhe morale, politike dhe filozofike, fetare dhe juridike, megjithëse leksionet e shkollës dhe librat e bibliotekave të kanë sjellë gjithnjë bezdi. Mirëpo, tani ti je VIP. Njëri prej VIP-ave të panumërt që kemi në çdo pallat, lagje e katund. Aq shumë VIP-a sa çuditen edhe barinjtë dhe të papunët pse s’e provuan edhe ata të bëheshin VIP-a.

Një numër i pafund VIP-ash na shfaqen përditë në media si drejtues emisionesh, gazetarë, opinionistë, analistë dhe përrallistë. Njëri prej tyre ke pasur fatin të jesh edhe ti. Duke shkuar sa në një studio televizive në tjetrën, duke përsëritur pambarim të njëjtat tema dhe mendime, e ke bindur veten se je i domosdoshëm dhe i pashoq, kompetent për gjithçka, ekspert i historisë dhe pularisë, i ligjit dhe i ushtrisë, i fesë dhe i etikës, i mjekësisë dhe financave, i politikës dhe agronomisë. E, ç’janë para teje Noli dhe Konica, Kadare, Fishta dhe Agolli, Aleks Buda dhe Eqerem Çabej?

Për ty kombi është një nocion pa domethënie, flamuri është një simbol i pavlerë dhe himni kombëtar një kompozim i rëndomtë që nuk të shkakton asnjë emocion. Madje, ne mund të kemi jo vetëm komb shqiptar e komb kosovar, por aq kombe sa kemi krahina dhe fise; Standardi i Gjuhës Letrare është një sajesë e pavlerë komuniste që duhet përçmuar pasi secili duhet të flasë e shkruaj të folmen e fisit; Skënderbeu dhe Nënë Tereza janë frymëzime boshe pasi të parin e glorifikuan komunistët për nevojat e tyre ndërsa të dytës ia kanë falsifikuar jetëshkrimin disa klerikë dhe, të dy mbeten figura të Krishterimit dhe jo simbole të popullit shqiptar; Ismail Qemali ishte agjent, E. Hoxha i shitur, Lufta Nacionalçlirimtare nuk ka ekzistuar, ka qenë luftë civile dhe ne, ndryshe nga gjithë bota, nuk kemi pasur asnjë bashkëpunëtor të pushtuesve sepse ne nuk u pushtuam kurrë, me përjashtim të pushtimit komunist. Të huajt e tjerë kanë qene të gjithë ose administrues të vendit, kalimtarë të detyruar ose fisnikë që po sakrifikonin ushtritë dhe paratë e tyre për hir të Shqipërisë së Madhe dhe disa prej nesh iu ramë në qafë.

Ti nuk je as nacionalist dhe as patriot, por je kozmopolit dhe evropianist. Për ty atdheu është diçka arkaike sepse atdhe duhet të quhet vendi ku jeton më mirë, domethënë se kënaqësia e barkut të përcakton edhe ndjenjat e shpirtit dhe parimet e arsyes. Atdhe quhet vendi i qejfit dhe jo dheu i atit. Ti propagandon politikën e parimeve dhe përkrah atë të interesave; shprehesh për shtetin ligjor, por ligji dhe provat nuk kanë vlerë kur ti akuzon të tjerët; je armik i drogës, por je mik për kokë me atë që të paguan me paratë e drogës; shprehesh për paqen dhe parimet demokratike por, nganjëherë, kur të vjen për shtat, bën thirrje edhe për dhunë dhe revolucion. Sipas teje, morali është diçka e tejkaluar, familja është një lloj vetëburgimi dhe ka ardhur koha të thyhen të gjitha tabutë, domethënë të shkelmohen normat dhe vlerat e deritanishme etike për hir të sukseseve të botës së konsumit. Dhe këtë duhet ta bëjnë së pari ata që qëndrojnë mbi të tjerët dhe që mbeten të paarritshëm nga të tjerët. Përndryshe nuk ka zhvillim dhe përparim.

Duke zotëruar thesin e informacionit dhe artin e sofizmit, ti i lë pa mend shikuesit e lodhur nga rrethanat dhe të zbrazët nga dijet, invalidët e arsyetimit dhe dembelët e vramendjes. Sofizmi, eklektizmi dhe fjalomania jote paguhen mirë nga bosët e televizioneve të etur për shikues të hutuar, por mungesa e parimeve, konfuzioni dhe paqëndrueshmëria jote në përcaktimin e të drejtës dhe të vërtetës paguhen shtrenjtë nga shoqëria.

Duke qenë drejtues emisionesh televizive ti je bërë VIP, njeri modern, i denjë për t’u ndjekur dhe imituar megjithëse ti vetë nuk krijon asgjë, por imiton të huajt, madje edhe duke përdorur gjysmën e fjalëve në gjuhët e tyre. Për ty dhe bosët e tu, gjuha shqipe është e pamjaftueshme dhe e padenjë për të emërtuar dhe drejtuar emisione dhe spektakle. Tingëllon shumë anakronike të thuash “Kjo është Jeta” prandaj drejton emisionet “C’est la Vie”; nuk kuptohet mirë po të thuash “Vëllai i Madh” por duhet “Big Brother”; bota jonë fshatare nuk do të kuptonte po të drejtoje një emision të quajtur “Shfaqja më e Mirë” prandaj e quan “Top Show”. Për të konkurruar VIP-at e tjerë ti duhet të rrethohesh gjatë shfaqjes me sa më shumë femra, mundësisht të zhveshura, dhe t’i shtrish e ledhatosh ato nëpër tryeza apo dysheme dhe të mos i lejosh të largohen nga studioja pa të puthur dhe pa iu hedhur romuze me batare fjalësh nga ato të rrugës. Flasim apo nuk flasim për kulturë dhe zhvillim, gjithnjë në shërbim të tregtisë (komercializmit). E, pse jo? Ti ndihesh krenar që i drejtohesh publikut shqiptar me fjalë në gjuhët e atyre vendeve që, jo vetëm nuk ia lejojnë vetes përdorimin e fjalëve shqip, por nuk i lejojnë bashkatdhetarët e tu të hyjnë në aeroportet e tyre nëse nuk iu dëshmojnë se kanë me vete aq para sa të paguajnë hotelin dhe darkën në restorant. Mirëpo ti nuk je si gjithë bashkatdhetarët e tu. Je krejt ndryshe prej tyre, më i mirë se ata dhe qëndron mbi ta sepse ke më shumë para se ata. E sot është koha kur je aq sa ke dhe jo ke aq sa je.

Numrin më të madh të VIP-ave e përbëjnë këngëtaret e kabareve dhe aktorët e banalitetit. Ashtu si juristët me diploma tregu edhe këngëtaret i gjen thuajse në çdo pallat e lagje. Për të qenë e suksesshme dhe e famshme ti e ke shndërruar këngën thjesht në një muzikë filmi, të një filmi plot banalitet e lakuriqësi, perversitet dhe pornografi ku ti vetë je edhe aktore, edhe këngëtare. Tekstet e tua banale, shfaqjet e tua ekstravagante dhe mjaullimat dhe çjerrjet e tua prej macesh të egra kanë bërë të mundur që tregtia e disqeve të rritet dhe fama që ti gëzon tek vulgu në përpjesëtim të drejtë me të.

Meqë s’e ke ndier kurrë nevojën për mend dhe as e ke kuptuar vlerën e skrupujve, ke arritur ta përdorësh mirë zbulimin cullak dhe skenat e ushtrimit të instinkteve ta kanë rritur numrin e blerësve dhe shijuesve të mungesës së talentit. Me një fjalë, tek ti janë prapanica dhe paranica që shesin si art sendin që është produkt i mungesës së mendjes, inteligjencës dhe talentit tënd. E rëndësishme për ty është të shtosh paratë dhe famën si VIP dhe nuk ka rëndësi nëse konsumuesit e artit tënd do të thonë çfarë kënge e mirë ishte apo çfarë k…. e mirë ishte. Tefta Tashko Koço, Vaçe Zela, Parashqevi Simaku e dhjetëra këngëtare të tjera nuk ishin asgjë para teje sepse ato as dinin, as pranonin të zhvisheshin dhe as të çirreshin.

Ti vjen nga rruga dhe hyn në spektaklin banal “Big Brother”, zhvishesh dhe kryen të gjitha nevojat fiziologjike nën vëzhgimin e shqiptarëve të frustruar dhe, sapo del prej atje, ti shpallesh VIP, jep intervista pa fund dhe merr përsipër drejtime spektaklesh megjithëse gjithmonë ke vuajtur të drejtosh veten tënde. Nëse ke vendosur të bëhesh shkrimtare VIP por inteligjenca jote nuk i jep dum artit të të shkruarit atëherë ti bën vjersha për vrimën dhe mallkon Perëndinë pse s’të lejoi të bësh me vëllanë çfarë bëhet me të dashurin. Në këtë mënyrë, suksesin komercial e ke të sigurt dhe po aq të madhe famën si tullumbace e intelektit dhe gurthyese e moralit. E ç’janë për ty ata që propagandojnë moralin dhe parimet përveç se disa fosile të së kaluarës që duhen përçmuar dhe tallur!

E, pra, ju të gjithë jeni VIP-a, jeni shëmbëlltyra dhe morali i kohës, zejtarë të instinkteve dhe gjuetarë të tregut. Ju jeni Njeriu i Ri i shekullit të 21-të. Jeni idhujt pa krena të kohës së zbrazëtisë etike. Fatkeqësisht, druaj se siç jeni ju sot do të jetë Shqipëria nesër.

* VIP ( Very Important Person ) – Person shumë i rëndësishëm

Dita