Udhëheqësit e rinj dhe pësimi i vjetër

Kushedi ç’ka menduar ato ditë që qëndronte në një qeli burgu në Tiranë Arben Ristani, këtu e 20 vjet më parë. Gjyqtari 25 vjeçar i gjykatës së Tiranës që kishte dënuar me burg gazetarin Martin Leka të gazetës “Koha Jonë”, por që nuk dënoi kryeredaktorin Aleksandër Frangaj dhe shërbimet e SHIK-ut e përgjuan duke i kërkuar ndihmë për nja dy viza greke drejtorit të gazetës, Nikollë Lesi, brenda dy-tre javësh pa t’i rrokullisej fati në greminë. Presidenti Berisha nuk ja fali këtë dalje nga rreshti: Ata të dy duheshin dënuar njësoj për “nxjerrje të sekretit ushtarak”, sepse kishin shkruar që oficerët e ushtrisë nuk mund ta merrnin më armën e shërbimit në shtëpi?! Ristani dënoi Lekën, por jo Frangajn, dhe fitoi inatin e të plotfuqishmit, i cili shpejt ja gjeti anën. Pasi gjyqtari firmosi ca javë më pas, lirimin nga sekuestroja të një anijeje me naftë në portin e Durrësit, u arrestua dhe dënua me një vit burg për korrupsion. Pas pak kohe, dënimi iu konvertua në dy vjet liri me kusht, por aq ditë në qeli sa për të këmbyer dhurata me të dënuarin prej tij Martin Leka, dhe për të reflektuar mbi sa kishte ngjarë, duket se i kanë mjaftuar Arben Ristanit ato ditë pranvere të 1994-ës.

Duke parë çfarë po ngjet 20 vjet më pas, mund të thuhet me plot gojën se Ristani ka nxjerrë të paktën një mësim nga ai pësim: Mos u shit lirë! As për një dy viza, as për një anije me naftë. Djaloshi asokohe riosh, dhe tani mesoburrë, do ketë thënë me vete, “të bëhem dhe një herë nuse, pa di unë si nusëroj”. Dhe ai punoi shumë për t’u bërë dhe njëherë “nuse”, derisa fati dhe rrethanat i sollën në derë postin e kryetarit të Komisionit Qëndror të Zgjedhjeve me zgjedhjet lokale të majit 2011, dhe garën e rreptë elektorale për bashkinë e Tiranës. Duke ndjekur zhvillimet hera herës, njerëzia mund të ketë menduar se pas KQZ-së, kur u emërua zv.ministër nga qeveria Berisha, Arben Ristani e paska bërë “deal-in” e vet. Kur u zgjodh deputet me listën e PD-së në 23 qershor 2013, do kenë thënë, “bravo, paska bërë pazar të mirë!” Le të çuditen të gjithë pra, me lajmin e së dielës: Zyrtarisht, Arben Ristani është sekretar i përgjithshëm i Partisë Demokratike, i preferuar i kryetarit të partisë që ndodh të jetë edhe kryetar i bashkisë së kryeqytetit, dhe është ende dhe për gjashtë a shtatë muaj; një bashki që Lulzim Basha e mori në pjatë të argjendtë me marifetet e votave magjike të Ristanit në krye të KQZ-së.

Goxha evoluim i species në harkun e 20 viteve. Në PD-së e drejtuar nga Basha, Ristani është tashmë komponenti i dytë më i rëndësishëm në atë që quhet “fytyra e re të PD-së”. Kjo e fundit ka bërë “ripërtëritje”, dhe jo “harakiri”, siç deklaroi Basha. Sepse një analizë të hapur e të pamëshirshme për humbjen spektakolare të zgjedhjeve, siç kërkoi shumëkush nga PD, vërtet do të ishte “harakiri”, vetëvrasje politike edhe për vetë Bashën, dhe jo vetëm për brezin më të vjetër qëndrestar berishian. A nuk ishte Basha protagonist kryesor në tetë vjet qeverisje të PD-së në çdo ministri që drejtoi, ku ndriçoi me të pabëra flagrante në çështje fondesh, vrasje njerëzish dhe dhurime territoresh; pa harruar edhe dy vitet e fundit në bashkinë e Tiranës, ku shkëlqeu me mosbërjen e asgjëje?

Tani Sali Berisha mund të rrijë përfundimisht i qetë. Partia e tij dhe e familjes është duar të sigurta me Lulin dhe Benin. I pari është kukulla që e ka plazmuar me duart e veta duke e dirigjuar në të gjitha hiletë e pushtetit; i dyti është, akoma më mirë, njeriu që tashmë i ka nxjerrë mësimet e veta, e që në këtë stad ndoshta nuk ka nevojë as ta urdhërosh, as ta komandosh. I djegur një herë nga qulli, ai është gati t’i fryjë çdo kosi që i vënë përpara. Jo rastësisht, të parin në radhë që Ristani falënderoi për këtë nder të madh, kishte Sali Berishën.

Kështu, mblodhën mendjen edhe ata që kishin ndonjë iluzion se karriera në PD ishte çështje kontributesh dhe vlerash. Korniza e “udhëheqjes së re” të partisë plotësohet edhe me dy nënkryetarët e rinj, në fakt aparatçikë të vjetër të PD-së dhe dy anë të kundërta të së njëjtës medalje: Kreu i grupit parlamentar Edi Paloka, luftarak, agresiv dhe ekspresiv (megjithëse jo aq sa dikur), dhe nënkryetari i Kuvendit Edmond Spaho, shpesh i prononcuar për çështje ekonomike, i qetë, zëbutë dhe introvers; të dy gjithsesi zyrtarë që zbatojnë urdhrat. Nëse mund të flitet për të mbijetuar, çuditërisht ai është Ridvan Bode, paraardhësi i Ristanit në parti dhe aktualisht nënkryetar i komisionit parlamentar të ekonomisë. Edhe në këtë rast, iluzioni se garda e vjetër që mund të mendohej si fajtore për humbjen elektorale dhe për këtë ndërrohet, nuk qëndron. Nëse ka një fajtor për katandisjen ekonomike të vendit dhe pasojat e sotme, veç Berishës, ai është Bode. I cili po tregon se nuk mund të ikë kaq kollaj nga skena, pavarësisht (apo pikërisht për shkak të) rolit kyç që ka patur.

Sa për sekretariatet dhe figurat e reja apo më pak të tilla që do përzgjidhen, ato padyshim do jenë ekipi i paracaktuar i Lulzim Bashës me bekimin e Berishës. Votimet, numërimet dhe fletët, apo edhe krejt koncepti i zgjedhjeve brendapartiake në PD, siç u dëshmua në Kuvendin e Pallatit të Kongreseve, tregon se që tani kontributi i Ristanit është i çmuar dhe e meriton postin e ri. Pas gabimit të rinisë së parë, ai e ngriti stekën aq lart, sa ky rekord pazari do të jetë një sfidë e vërtetë për cilindo kryetar KQZ-je që do të vijë më pas.