Gjergj Erebara
Banka Botërore vlerësoi ecurinë e projektit të Rimëkëmbjes Energjetike si “relativisht të pakënaqshëm” duke vendosur shenjën e kuqe në vlerësimin e fundit të kryer në dhjetor 2018, për shkak se reduktimi i humbjeve në rrjet është shumë larg objektivit fillestar ndërsa disa investime të rëndësishme janë vonuar në zbatim.
Ky është raporti i dytë radhazi i BB që vlerëson negativisht ecurinë e projektit që parashikon borxhe me vlerë 150 milionë euro dhe që është edhe projekti i disatë i BB në këtë sektor që përfundon me “rezultate të pakënaqshme”.
“Komponenti më i madh “Përmirësimi i Infrastrukturës së Shpërndarjes” vijon të përjetojë vonesa në zbatim dhe nuk do të realizojë objektivat e caktuara deri në nëntor 2019, data e mbylljes së projektit,” shkroi BB në vlerësimin e fundit.
“Për rrjedhojë, progresi në zbatim vijon të vlerësohet si relativisht i pakënadshëm. OSHEE ka nevojë të trajtojë problemet në zbatim, veçanërisht në punimet e instalimit të pajisjeve të blera dhe që aktualisht janë në magazinë si dhe në plotësimin e sistemit të ri të faturimit sa më parë të jetë e mundur,” vijon më tej BB.
Programi i Rimëkëmbjes Energjetike parashikonte kryerjen e investimeve në përmirësimin e infrastrukturës si dhe luftimin e vjedhjeve me synimin e reduktimit të humbjeve në 14% të totalit të energjisë së hedhur në rrjet deri në fund të këtij viti. Afro 11 muaj nga afati i përcaktuar, humbjet vlerësohen nga BB në masën 26% sipas të dhënave të datës 14 dhjetor 2018, dhe e pandryshuar nga maji 2018. Në fakt, reduktimi i humbjeve jo vetëm që nuk ka reflektuar planin fillestar, por duket se ka ngecur që nga vera e vitit 2017.
Shqipëria hedh në rrjet afërsisht 7 miliardë kWh në vit ndërsa çdo 1% humbje është e barazvlefshme me miliona euro kosto shtesë që përballohen nga konsumatorët shqiptarë.
Në një raport të vitit të kaluar, Fondi Monetar Ndërkombëtar shprehu shqetësimet mbi atë që e quajti “ngecje” të reformës si dhe u ankua për mungesën e transparencës së qeverisë dhe një pjese të kompanive publike të sektorit mbi gjendjen e tyre financiare.
*Autori është gazetar për BIRN, Tiranë
NJE SHKRIM PER KATUNARE DRU ME PRE
Kur BIRN qahen dhe vajtojne per humbjet ne rrjet lejuan kaq lehte kur pushtat pushtetare albaneze zbuan me dajak CEZ-in dhe shtetezuan si Enveri ne 1946 sektorin fitimprures te shperndarjes se energjise? Pse BB miratoi ne heshjte shtetezimin e shperndarjes se energjise ne Shqypni si ne Kohen e Qepes te Enverit? Por a eshte ky problemi kryesor me te cilin perballohet energjetike jone kombetare?
Humbjet ne rrjet jane “Palo gje” ne krahasim me humbjet makaber qe vijne nga idiotesia ne drejtimin e energjetikes sone kombetare. Kur ne kohe shirash hapen digat e Fierzes dhe te HEC-eve te tjera ne kasakden e Drinit vershojne ujrat duke permbytur cdo gje qe u del perpara, pyetja qe lind dhe qe nuk behet asnjehere nga pushteti tinazar, por dallkauk dhe as nga media jone amatore kombetare eshte:
SA PARA HUMB SHTETI NGA KJO ENERGJI QE IKEN DEM VETEM PER PERMBYTJE SI NE MESJETE?
dhe anapolla kur Zoti nderron kahun ne anen tjeter:
SA LEKA IKIN BADIAVA KUR NE KOHE THATESIRE SHQYPNIA BLEN SI “FRENGU PULEN” ENERGJI NE TREGUN NDERKOMBETAR KUR CMIMET KANE ARRITUR PIKUN?
Te gjitha keto humbje te parekuperueshme sepse:
ENERGJETIKA SHQYPTARE KA 30 VJET QE DREJTOHET NGA INJORANTE ALIFMATRAKE ENVERISTE DRU ME PRE
Dallkauku i energjetikes shqyptare Fahrudin Hoxha bashke me injorantin, Ilir Meta hartuan projektin idiot qe kishte per moto:
TA MBUSHIM SHQYPNINE ME HEC-E NDERTUAR MBI “PERRENJ TE THATE”
Kjo teori famekeqe idiote, e injoranteve alifmatrake dru me pre qe drejtojne energjetiken dhe shtetin enverist, nga lakmia per te “nxjerre dhjam nga pleshti” vazhdon me nje fuqi te papare dhe ne ditet tona te Kryeministrit pa shkolle Edi Rama, shoqeruar me nje histeri shkaterruese per natyren dhe mjedisin nga Osumi ne jug e deri ne Valbone ne veri, ne nje kohe qe Shqypnia nuk shfrytezon dot ne menyre efektive potencialet hidrike qe ka ndertuar qe nga Koha e Qepes e Enverit, vendi yne here permbytet totalisht nga derdhjet e detyruara te digave, here mbetet si “peshku pa uje” ne kohe thatesire dhe detyrohet te bleje ne panik energji ne tregun nderkombetar.
CFARE DUHET TE BEJME?
Ate qe ben gjithe Bota normale: Kombinon prodhimin e energjise me forma te pavarura nga Zoti sic jane pershembell TEC-et, nje TEC i tille u ndertua ne Vlore para dhjete vjetesh, por akoma nuk ka pare driten e diellit, sepse qe ne projektim ishte gabuar nga injorantet dhe alifmatraket dru me pre te qeverise qe justifikojne investimin e vdekur te TEC-it ne Vlore me kostot e larta te prodhimit, por qe i masin fitimet me sasine e milionave ne xhepat e tyre nga importi dhe eksporti i energjise. Sa per krahasim ja po japim Maqedonine si nje vend me parametra te ngjashme me vendin tone:
Ne Maqedoni prodhimi i përgjithshëm vjetor i energjisë elektrike në vitin 2016 ishte afro 6 miliarde kWh, i cili plotësonte rreth 82 për qind të nevojave të brendshme të energjisë elektrike. Sistemi i prodhimit të energjisë elektrike në Maqedoni përbëhet nga dy termocentrale me kapacitet të instaluar prej 800 MW, tetë hidrocentrale të mëdha dhe disa hidrocentrale me kapacitet 650 MW të instaluar.
SHQYPNIA KA MBETUR NE VEND NUMERO ME 100% PRODHIM ENERGJIE NGA HEC-ET QE DO TE THOTE SE ESHTE NE DORE TE ZOTIT.
Projekti TAP qe kalon permes Shqypnise dhe nuk i jep kurgje Vatanit pa perfundimit te tij, ishte nje shans per te ngritur ne kembe termoenergjetiken shqyptare, por kush ta beje? Dallkauku Gjiknuri qe nuk di se nga lidhet gomari? Apo Edi Rama, nje alifmatrak, fanatik tipik enverist qe di te flase me batuta te bukra si Garib me studentet, por qe si Kryeminister i vendit nuk njeh elementet me kryesore te zhvillimit te ekonomise qe edhe i kishte kuptuar edhe Lenini ne Kohen e Qepes te Partise Bolshevike kur deklaronte ne vitet 1920:
“PA ELEKTRIFIKIM NUK KA ZHVILLIM EKONOMIK!”
prandaj:
Ne mbyllje BB dhe BIRN me mire t’i caktojne Edvin Kaqolit nje inxhinier si keshilltar me shkolle sagllam nga Universitet Prestigjoz Perendimor, ne menyre qe Shqypnia te hyje ne zhvillim ekonomik si nje vend normal kur fjalet: “Permbytje”, “Thatesire” dhe “Iken dritat” te jete harruar njehere e pergjithmone si nje makth i keq enverist per shqyptaret.
Nga: intelektuali
Or ti inteleh..
Energjia eshte monopol I shtetit ne kedo shtet perendimor qe kam di une
Ne Amerike, Kanada, France e ne te gjitha vendet me demokraci te kulluar. Privatizimi I energjise dhe I ujerave sjell direct skllaverimin e popullsise ndaj monopolit
Degjo o Redi Djali se ne energjetike gjerat nuk jane aq te thjeshta sa duken, sidomos kur krahason SHBA me konsum energjie elektrike vjetore 5 mije TWh (teravatore) me Shqypnine ne bisht te kavallit:
NJE SQARIM PER ATA QE NUK DUAN TE HIQEN SI “GJELI MAJE PLEHUT”:
Sektori i energjisë elektrike i Shteteve të Bashkuara te Amerikes përfshin një grup të madh të palëve të interesuara publike apo private që ofrojnë shërbime përmes prodhimit , transmetimit , shpërndarjes dhe marketingut të energjisë elektrike për konsumatorët. Gjithashtu përfshin shumë institucione thjesht publike që rregullojnë sektorin ne fjale. Në vitin 1996, në Shtetet e Bashkuara kishte 3,195 ndërmarrje elektrike, nga të cilat më pak se 1,000 ishin angazhuar në prodhimin e energjisë elektrike. Kjo lë një numër të madh të ndërmarrjeve kryesisht më të vogla të angazhuara vetëm në shpërndarjen e energjise elektrike. Nga të gjitha shoqëritë, 2,020 ishin në pronësi publike (duke përfshirë 10 federale), 932 ishin kooperativa elektrike private vendore dhe 243 ishin ndërmarrje në pronësi të investitorëve. Rrjeti i transmetimit të energjisë elektrike kontrollohet nga Operatorët e Sistemeve të Pavarura ose Organizatat Rajonale të Transmisionit , të cilat janë organizata jofitimprurëse, të detyruara të sigurojnë akses pa dallim nga furnizuesit e ndryshëm me qëllim të promovimit të konkurrencës. Katër segmentet e sipërpërmendura të tregut të sektorit të energjisë elektrike në Shtetet e Bashkuara rregullohen nga institucione të ndryshme publike me disa mbivendosje funksionale: Qeveria federale përcakton politikat e përgjithshme nëpërmjet Departamentit të Energjisë , politikës mjedisore përmes Agjencisë për Mbrojtjen e Mjedisit dhe politikave të mbrojtjes së konsumatorit nëpërmjet Tregtisë Federale Komisioni “Siguria e centraleve bërthamore” mbikëqyret nga Komisioni Rregullator Bërthamor . Rregullimi ekonomik i segmentit të shpërndarjes është një përgjegjësi shtetërore, zakonisht e kryer përmes Komisioneve të Shërbimeve Publike, segmenti transmetues ndërshtetëror rregullohet nga qeveria federale përmes Komisionit Federal i Rregullatorit për Energji.
PRA SHTETI FEDERAL DHE VENDOR NE SHBA KA ROLIN E REGULLATORIT
Prodhimi neto i energjisë elektrike nga burimi i energjisë në 2016
Gaz natyror (33.8%)
Qymyri (30.4%)
Bërthamore (19.7%)
Hidro (6.5%)
Era (5.5%)
Biomasa (1.5%)
Të tjera (2.6%)
KU ESHTE SHQYPNIA NE RENDITJE?
Energjia elektrike jepet konsumatorëve nëpërmjet një rrjeti kompleks. Energjia elektrike prodhohet apo gjenerohet në termocentrale, hidrocentrale apo ne burime te tjera dhe lëviz përmes një sistemi kompleks që quhet RRJETI, me ndihmen e nënstacioneve të energjisë elektrike, transformatorëve dhe linjave të energjisë që lidhin prodhuesit dhe konsumatorët e energjisë elektrike. Shumica e Rrjeteve lokale janë të ndërlidhura midis tyre për te garantuar besueshmërine e funksionimit te panderprere dhe per qëllime komerciale, duke krijuar rrjete më të mëdha dhe më të besueshme që rrisin koordinimin dhe planifikimin e furnizimit me energji elektrike.
Në Shtetet e Bashkuara te Amerikes, SHBA, i gjithë Rrjeti elektrik përbëhet nga qindra-mijëra milje apo km linja të tensionit të lartë dhe nga miliona milje të linjave të tensionit të ulët., shoqeruar me transformatorë shpërndarës që lidhin mijëra centrale elektrike te prodhimit te energjise me qindra-milione konsumatorë të energjisë elektrike në të gjithë Vendi.
PER CILIN SEKTOR TE ENERGJETIKES NE SHBA E KE FJALEN TI?
Stabiliteti i rrjetit elektrik kërkon që furnizimi me energji elektrike të plotësojë vazhdimisht kërkesën e energjisë elektrike, e cila kërkon koordinimin e njësive të shumta që operojnë me komponentë të ndryshëm të rrjetit. Rrjeti i energjisë elektrike në SHBA përbëhet nga tre sisteme të mëdha të ndërlidhura që veprojnë për të siguruar qëndrueshmërinë dhe besueshmërinë e saj. Për të siguruar koordinimin e operacioneve të sistemit elektrik, Korporata Energjetike e Korporatës Energjetike të Amerikës së Veriut ka zhvilluar dhe zbatuar standardet e besueshmërisë së rrjetit të detyrueshëm, të miratuara nga Komisioni Federal i Rregullatorit për Energji (FERC) . Rrjeti amerikan i energjise elektrike përfshin teknologjinë digjitale dhe instrumentacionin e avancuar në sistemin tradicional elektrik, i cili u lejon ndërmarrjeve dhe klientëve të marrin informacion nga dhe të komunikojnë vazhdimisht me Rrjetin. Një Rrjet i zgjuar e bën sistemin elektrik më të besueshëm dhe më efikas duke ndihmuar ndërmarrjet të reduktojnë humbjet e energjisë elektrike dhe të zbulojnë dhe rregullojnë problemet më shpejt. Rrjeti i zgjuar mund t’i ndihmojë konsumatorët në mënyrë inteligjente për të menaxhuar përdorimin e energjisë, sidomos në kohën kur kërkesa arrin nivele të konsiderueshme të larta ose kur nevojitet një kërkesë e reduktuar e energjisë për të mbështetur besueshmërinë e sistemit. Pajisjet digitale intelgjinte në shtëpi, zyra dhe fabrika mund të informojnë konsumatorët dhe sistemet e tyre të menaxhimit të energjisë të kohës kur një pajisje përdor energji relativisht më të lartë. Këto alarme ndihmojnë konsumatorët ose sistemet e tyre inteligjente për të rregulluar në mënyrë optimale cilësimet që, kur mbështeten nga stimujt e reduktimit të kërkesës ose kohëzgjatja e përdorimit të normave të energjisë elektrike, mund të ulin faturat e energjisë. Pajisjet e zgjuara në linjat e transmetimit dhe të shpërndarjes dhe në nënstacionet lejojnë një shërbim për të menaxhuar në mënyrë më efikase nivelet e tensionit dhe më lehtë të zbulohet se ku ka një ndërprerje ose një problem tjetër në sistem. Rrjetet inteligjente mund të korrigjojnë probleme në sistemin e shpërndarjes elektrike duke dërguar në mënyrë digjitale instruksione që mund të rregullojnë kushtet e sistemit.
Energjia elektrike ne SHBA vjen nga burime nga sektori privat apo publik. Disa kompani elektrike ne SHBA e prodhojnë të gjithë energjinë elektrike që shesin duke përdorur vetëm centralet e tyre që zotërojnë. Ndërmarrjet e tjera blejnë energji elektrike direkt nga ndërmarrjet e tjera, nga tregtarët e energjisë dhe prodhuesit e pavarur të energjisë ose nga një treg me shumicë të organizuar nga një organizatë rajonale me besueshmëri te larte. Struktura e shitjes me pakicë të energjisë elektrike ndryshon nga rajoni në rajon apo nga shteti ne shtet ne SHBA. Kompanite që shesin energji mund të jenë ndërmarrje komunale jo fitimprurëse: Mund te jete një kooperativë elektrike private në pronësi të anëtarëve të saj; një ndërmarrje private fitimprurëse në pronësi të aksionerëve (shpeshherë e quajtur një ndërmarrje në pronësi të investitorëve), ose në disa shtete ne SHBA, ju mund të blini energji elektrike nëpërmjet tregut te lire të energjisë. Shërbimet elektrike lokale private apo publike ne SHBA operojnë me sistemin e shpërndarjes që lidh konsumatorët me rrjetin pavarësisht nga burimi i energjisë elektrike.
Procesi transmetimit të energjisë elektrike
Energjia elektrike që prodhon centralet elektrike apo burimet e tjera te energjise dhe u shpërndahet konsumatorëve me linjat e transmetimit dhe shpërndarjes. Linjat e transmetimit të tensionit të lartë,
jane linjat mes shtyllave të larta kryesisht me konstruksion metalik, keto linja transmetojnë energji elektrike në distanca të gjata, atje ku konsumatorët kanë nevojë për to. Tensionit i lartë është më efikas dhe më pak i kushtueshëm për transmetimin e energjisë elektrike në distanca të gjata. Energjia elektrike e tensionit të ulët është më e sigurt për përdorim në shtëpi dhe biznese. Transformatorët në nënstacione rrisin ose zvogëlojnë tensionet për t’u përshtatur në fazat e ndryshme të transmetimit nga centrali elektrik në linjat e transmetimit në distanca të gjata drejt në shtëpi dhe biznese.
Evolucioni i rrjetit elektrik ne SHBA:
Në fillim të shekullit të 20-të, ne SHBA kishte më shumë se 4.000 ndërmarrje elektrike individuale private qe vepronin në mënyrë të izoluar nga njëri-tjetri. Ndërsa kërkesa për energji elektrike u rrit vazhdimisht, sidomos pas Luftës së Dytë Botërore, shërbimet filluan të lidhnin sistemet e tyre të transmetimit. Këto lidhje i lejuan ndërmarrjeve private dhe publike të ndajnë përfitimet ekonomike të ndërtimit të njësive gjeneruese elektrike të mëdha dhe shpesh në pronësi të përbashkët për t’i shërbyer kërkesës së kombinuar të energjisë elektrike me koston më të ulët të mundshme. Ndërlidhja gjithashtu reduktoi sasinë e kapacitetit shtesë gjenerues që secila ndërmarrje duhet të mbajë për të siguruar shërbim të besueshëm gjatë kohëve të kërkesës së pikut. Me kalimin e kohës, ne SHBA u konsoliduan tre sisteme të mëdha private dhe publike dhe të ndërlidhura midis tyre.
1. Ndërlidhja Lindore përfshin zonën në lindje të maleve shkëmbore dhe një pjesë të trupit të Teksasit.
2. Ndërlidhja Perëndimore përfshin zonën nga Rockies në perëndim.
3. Këshilli i Besueshmërisë Elektrike të Teksasit.
Ndërlidhjet Lindore dhe Perëndimore në Shtetet e Bashkuara janë gjithashtu të lidhura me rrjetin e energjisë kanadeze. Struktura e rrjetit të ndërlidhjeve ndihmon në ruajtjen e besueshmërisë së rrjetit duke ofruar rrugë të shumëfishta për rrjedhjen e energjisë dhe duke lejuar gjeneratorët të furnizojnë me energji elektrike në shumë qendra ngarkimi. Kjo tepricë ndihmon në parandalimin e dështimeve të brezit të transmisionit ose centraleve të energjisë nga shkaktimi i ndërprerjeve në shërbim të konsumatorëve me pakicë. Autoritetet e balancimit drejtojnë operacionet e rrjetit
Të tre ndërlidhjet përshkruajnë strukturën fizike në shkallë të gjerë të rrjetit. Operimi rajonal i sistemit elektrik menaxhohet nga entitete të ashtuquajtura Autoritete balancuese, të cilat sigurojnë që furnizimi me energji elektrike të përputhet vazhdimisht me kërkesën e energjisë. Shumica e autoriteteve balancuese janë ndërmarrje elektrike publike që kanë marrë përgjegjësitë e balancimit për një pjesë specifike të sistemit energjetik. Të gjitha organizatat rajonale të transmetimit në Shtetet e Bashkuara gjithashtu funksionojnë si autoritete publike megjithese mund te jene me kapital privat..
Organizatat Federale te sigurisë elektrike vendosin standarde për operacionet në rrjet. Shërbimet Federale elektrike janë përgjegjëse për ruajtjen e sigurisë së sistemeve të tyre dhe planifikimin për nevojat e ardhshme të energjisë të klientëve të tyre. Në vitin 2009, spiunët nga Kina dhe Rusia, si dhe nga vendet e tjera komuniste apo “armike” te SHBA, depërtuan në rrjetin elektrik të SHBA dhe lanë pas programe softueri që mund të përdoreshin për të prishur sistemin. Sipas zyrtarëve amerikanë, spiunët nuk kërkuan të dëmtojnë rrjetin e energjisë, megjithatë ata vertetuan se mund të jenë në gjendje ta bëjnë këtë gjatë një lufte apo krize. Shumica e ndërhyrjeve u zbuluan nga agjencitë e inteligjencës amerikane qe vuri ne vemendje primare rolin e shtetit ne sistemin e energjise elektrike ne SHBA.
Besoj se kam qene i dobishem per informacionin e paraqitur:
intelektuali
Po pse o “intelktual” ne Europe dhe ne Bote jane harruar “thetesire”, “permbytje” dhe nderpreja e dritave? Ne ekonomine e tregut edhe sikur ne rregull te jene keto, do ti permbysin vet ata larte, se doktori do pune, zyrat e arkivoleve duan te shesin, varrezat duan leke etj etj etj. Eshte rregull i pa shkruar i ekonomise se tregut, por eshte i vetmi rregull qe rrit ekonomine private te pronareve.
Nuk e di se ne cfare shpelle jeton ti, por ketu ku jetoj une edhe sikur per nje minute te ikin dritat:
BEHET QAMETI!
O Zot! C’me ka gjet mue t’gjorin me kta injorante dhe katunare dru me pre qe duan te hedhin papushim llafe badiava!
Humbjet ne rrjet jane te pafalshme , sepse investimet ne radhe te pare duheshin bere ne riparimin e rrjetit te shperndarjes qe ne shume zona eshte ai i para viteve “90 ;te mos them qe ne kohen e elektrifikimit ne vitet shtatedhjete!Por humbjet me te medhaja ose vjedhjet jane ato qe sistemi jone elektrik nuk po e “mbyll” te mos them qe vazhdon si koihen e PD qe lihej e lire “vjedhja”per te marre vota qe partia te qendronte ne pushtet! Por keto vjedhje tashti “lejohen”edhe per nji arsye tjeter :personeli i OSHE shton rroat duke lejuar konsumatoret e medhenj qe te vjedhjedhin,por edhe disa prej familjar eve te besuar qe nuk e perhapin tek te tjeret perfitimin qe arrijne nga kjo ndermarrje qe po e zhyt vendin ne borxhe dhe Cela mban fjalime per suksese te medha te arritura ne keto vite . E fundit por jo me pak e rendesishme eshte shkaterrimi i rrjetit te tensionit te larte qe Saliu
ka filluar te vere ne jete mbas thirrjes qe u beri bandave te tije qe te armatosen per te permbysur qeverine duke shkaterruar ekonomine si ne vitet “90!
Humbjet ne rrjet jane te pafalshme , sepse investimet ne radhe te pare duheshin bere ne riparimin e rrjetit te shperndarjes qe ne shume zona eshte ai i para viteve “90 ;te mos them qe ne kohen e elektrifikimit ne vitet shtatedhjete!Por humbjet me te medhaja ose vjedhjet jane ato qe sistemi jone elektrik nuk po e “mbyll” te mos them qe vazhdon si ne koihen e PD qe lihej e lire “vjedhja”per te marre vota qe partia te qendronte ne pushtet! Por keto vjedhje tashti “lejohen”edhe per nji arsye tjeter :personeli i OSHE shton rrogat duke lejuar konsumatoret e medhenj qe te vjedhin,por edhe disa prej familjareve te besuar qe nuk e perhapin tek te tjeret perfitimin qe arrijne nga kjo ndermarrje qe po e zhyt vendin ne borxhe dhe Cela mban fjalime per suksese te medha te arritura ne keto vite . E fundit por jo me pak e rendesishme eshte shkaterrimi i rrjetit te tensionit te larte qe Saliu ka filluar te vere ne jete mbas thirrjes qe u beri bandave te tije qe te armatosen per te permbysur qeverine duke shkaterruar ekonomine si ne vitet “90!
Z.Intelektual,pa i hequr asnje presje atyre qe ke thene per Ilirin dhe Ramen ,me duhet te te kujtoj se shprehjen Shqiperia superfuqi energjitike e ka thene klasiku tjeter Sali.Aq shume u dashurua me kete shprehje sa nuk ngeli anetar kryesie pa marre ose negociuar per hece.
JEMI NE NJE LINJE:
Sali Berisha eshte KAMPION i idiotesise ne sektorin e energjetikes, ky dallkauk injorant dhe spiun i Enverit qe i spjegonte permbytjet nga Shkodra ne Lezhe qe erdhen nga derdhdjet e pakontrolluara te Kaskades se Drinit si nje APOKALIPSIS qe perseritet nje here ne 100 vjet, per te justifikuar aleatin e tij Ilir Meten dhe ministrin e tij, Prifti qe mbanin plot e perplot Fierzen me uje nga lakmia per te fituar leke me injorancen e tyre teknike, pra ishte Sali Budalli qe hodhi idene e cmendur per ndertimin ne Shkoder te nje Termocentral Atomik, ide qe lemerisi Boten dhe fqinjet nga Mali i Zi dhe Kroacine pa patur asnje njohuri per licencat dhe procedurat qe duhet te kaloje nje Termocentral Atomik, sidomos pas tregjedise se Cernobilit ne Ukraine. Pasi nuk i u hap parashyta me Centralin Atomik, Sali Berisha si budalle enverist dhe katunar kuksian, injorant dru me pre hodhi idene e ndertimit te nje Termocentrali me qymyr po ne Shkoder pa pyetur fare se ku do te gjente lenden e pare, qymyrin dhe pa bere asnje llogari per koston e prodhimit, ne nje kohe qe dihet se TEC-et me qymyr paguajne si “frengu pulen” ndotjen e mjedisit me okside dhe diokside karboni, squfuri dhe azoti qe zvogelojne ozonin ne stratosfere dhe keshtu jane faktore per ngrohjen e planetit.
Sali Berisha mund te quhet si BOSI i idiotesise ne ndertimin pa kryer fisibilitet ekonomik, pa projekt dhe pa preventiv te Rruges se Kombit, idiotesi qe do ta paguajne taksapaguesit breza me radhe, autostrade e ndertuar vetem me parrulla patriotike tipike enveriste pa kurfare vlerash ekonomike, ashtu sic ishin edhe veprat e medha te Enverit qe me kalimin e kohes falimentuan nga idiotesia ne drejtimin e ekonomise dhe te shtetit stalinist.
JEMI NE NJE LINJE:
Sali Berisha eshte KAMPION i idiotesise ne sektorin e energjetikes, ky dallkauk injorant dhe spiun i Enverit qe i spjegonte permbytjet nga Shkodra ne Lezhe qe erdhen nga derdhdjet e pakontrolluara te Kaskades se Drinit si nje APOKALIPSIS qe perseritet nje here ne 100 vjet, per te justifikuar aleatin e tij Ilir Meten dhe ministrin e tij, Prifti qe mbanin plot e perplot Fierzen me uje nga lakmia per te fituar leke me injorancen e tyre teknike, pra ishte Sali Budalli qe hodhi idene e cmendur per ndertimin ne Shkoder te nje Termocentral Atomik, ide qe lemerisi Boten dhe fqinjet nga Mali i Zi dhe Kroacine pa patur asnje njohuri per licencat dhe procedurat qe duhet te kaloje nje Termocentral Atomik, sidomos pas tregjedise se Cernobilit ne Ukraine. Pasi nuk i u hap parashyta me Centralin Atomik, Sali Berisha si budalle enverist dhe katunar kuksian, injorant dru me pre hodhi idene e ndertimit te nje Termocentrali me qymyr po ne Shkoder pa pyetur fare se ku do te gjente lenden e pare, qymyrin dhe pa bere asnje llogari per koston e prodhimit, ne nje kohe qe dihet se TEC-et me qymyr paguajne si “frengu pulen” ndotjen e mjedisit me okside dhe diokside karboni, squfuri dhe azoti qe zvogelojne ozonin ne stratosfere dhe keshtu jane faktore per ngrohjen e planetit.
Sali Berisha mund te quhet si BOSI i idiotesise ne ndertimin pa kryer fisibilitet ekonomik, pa projekt dhe pa preventiv te Rruges se Kombit, idiotesi qe do ta paguajne taksapaguesit breza me radhe, autostrade e ndertuar vetem me parrulla patriotike tipike enveriste pa kurfare vlerash ekonomike, ashtu sic ishin edhe veprat e medha te Enverit qe me kalimin e kohes falimentuan nga idiotesia ne drejtimin e ekonomise dhe te shtetit stalinist.
Respekte Intelektual
Ruspekte
Degjo o Redi Djali se ne energjetike gjerat nuk jane aq te thjeshta sa duken, sidomos kur krahason SHBA me konsum energjie elektrike vjetore 5 mije TWh (teravatore) me Shqypnine ne bisht te kavallit:
NJE SQARIM PER ATA QE NUK DUAN TE HIQEN SI “GJELI MAJE PLEHUT”:
Sektori i energjisë elektrike i Shteteve të Bashkuara te Amerikes përfshin një grup të madh të palëve të interesuara publike apo private që ofrojnë shërbime përmes prodhimit , transmetimit , shpërndarjes dhe marketingut të energjisë elektrike për konsumatorët. Gjithashtu përfshin shumë institucione thjesht publike që rregullojnë sektorin ne fjale. Në vitin 1996, në Shtetet e Bashkuara kishte 3,195 ndërmarrje elektrike, nga të cilat më pak se 1,000 ishin angazhuar në prodhimin e energjisë elektrike. Kjo lë një numër të madh të ndërmarrjeve kryesisht më të vogla të angazhuara vetëm në shpërndarjen e energjise elektrike. Nga të gjitha shoqëritë, 2,020 ishin në pronësi publike (duke përfshirë 10 federale), 932 ishin kooperativa elektrike private vendore dhe 243 ishin ndërmarrje në pronësi të investitorëve. Rrjeti i transmetimit të energjisë elektrike kontrollohet nga Operatorët e Sistemeve të Pavarura ose Organizatat Rajonale të Transmisionit , të cilat janë organizata jofitimprurëse, të detyruara të sigurojnë akses pa dallim nga furnizuesit e ndryshëm me qëllim të promovimit të konkurrencës. Katër segmentet e sipërpërmendura të tregut të sektorit të energjisë elektrike në Shtetet e Bashkuara rregullohen nga institucione të ndryshme publike me disa mbivendosje funksionale: Qeveria federale përcakton politikat e përgjithshme nëpërmjet Departamentit të Energjisë , politikës mjedisore përmes Agjencisë për Mbrojtjen e Mjedisit dhe politikave të mbrojtjes së konsumatorit nëpërmjet Tregtisë Federale Komisioni “Siguria e centraleve bërthamore” mbikëqyret nga Komisioni Rregullator Bërthamor . Rregullimi ekonomik i segmentit të shpërndarjes është një përgjegjësi shtetërore, zakonisht e kryer përmes Komisioneve të Shërbimeve Publike, segmenti transmetues ndërshtetëror rregullohet nga qeveria federale përmes Komisionit Federal i Rregullatorit për Energji.
PRA SHTETI FEDERAL DHE VENDOR NE SHBA KA ROLIN E REGULLATORIT
Prodhimi neto i energjisë elektrike nga burimi i energjisë në 2016
Gaz natyror (33.8%)
Qymyri (30.4%)
Bërthamore (19.7%)
Hidro (6.5%)
Era (5.5%)
Biomasa (1.5%)
Të tjera (2.6%)
KU ESHTE SHQYPNIA NE RENDITJE?
Energjia elektrike jepet konsumatorëve nëpërmjet një rrjeti kompleks. Energjia elektrike prodhohet apo gjenerohet në termocentrale, hidrocentrale apo ne burime te tjera dhe lëviz përmes një sistemi kompleks që quhet RRJETI, me ndihmen e nënstacioneve të energjisë elektrike, transformatorëve dhe linjave të energjisë që lidhin prodhuesit dhe konsumatorët e energjisë elektrike. Shumica e Rrjeteve lokale janë të ndërlidhura midis tyre për te garantuar besueshmërine e funksionimit te panderprere dhe per qëllime komerciale, duke krijuar rrjete më të mëdha dhe më të besueshme që rrisin koordinimin dhe planifikimin e furnizimit me energji elektrike.
Në Shtetet e Bashkuara te Amerikes, SHBA, i gjithë Rrjeti elektrik përbëhet nga qindra-mijëra milje apo km linja të tensionit të lartë dhe nga miliona milje të linjave të tensionit të ulët., shoqeruar me transformatorë shpërndarës që lidhin mijëra centrale elektrike te prodhimit te energjise me qindra-milione konsumatorë të energjisë elektrike në të gjithë Vendi.
PER CILIN SEKTOR TE ENERGJETIKES NE SHBA E KE FJALEN TI?
Stabiliteti i rrjetit elektrik kërkon që furnizimi me energji elektrike të plotësojë vazhdimisht kërkesën e energjisë elektrike, e cila kërkon koordinimin e njësive të shumta që operojnë me komponentë të ndryshëm të rrjetit. Rrjeti i energjisë elektrike në SHBA përbëhet nga tre sisteme të mëdha të ndërlidhura që veprojnë për të siguruar qëndrueshmërinë dhe besueshmërinë e saj. Për të siguruar koordinimin e operacioneve të sistemit elektrik, Korporata Energjetike e Korporatës Energjetike të Amerikës së Veriut ka zhvilluar dhe zbatuar standardet e besueshmërisë së rrjetit të detyrueshëm, të miratuara nga Komisioni Federal i Rregullatorit për Energji (FERC) . Rrjeti amerikan i energjise elektrike përfshin teknologjinë digjitale dhe instrumentacionin e avancuar në sistemin tradicional elektrik, i cili u lejon ndërmarrjeve dhe klientëve të marrin informacion nga dhe të komunikojnë vazhdimisht me Rrjetin. Një Rrjet i zgjuar e bën sistemin elektrik më të besueshëm dhe më efikas duke ndihmuar ndërmarrjet të reduktojnë humbjet e energjisë elektrike dhe të zbulojnë dhe rregullojnë problemet më shpejt. Rrjeti i zgjuar mund t’i ndihmojë konsumatorët në mënyrë inteligjente për të menaxhuar përdorimin e energjisë, sidomos në kohën kur kërkesa arrin nivele të konsiderueshme të larta ose kur nevojitet një kërkesë e reduktuar e energjisë për të mbështetur besueshmërinë e sistemit. Pajisjet digitale intelgjinte në shtëpi, zyra dhe fabrika mund të informojnë konsumatorët dhe sistemet e tyre të menaxhimit të energjisë të kohës kur një pajisje përdor energji relativisht më të lartë. Këto alarme ndihmojnë konsumatorët ose sistemet e tyre inteligjente për të rregulluar në mënyrë optimale cilësimet që, kur mbështeten nga stimujt e reduktimit të kërkesës ose kohëzgjatja e përdorimit të normave të energjisë elektrike, mund të ulin faturat e energjisë. Pajisjet e zgjuara në linjat e transmetimit dhe të shpërndarjes dhe në nënstacionet lejojnë një shërbim për të menaxhuar në mënyrë më efikase nivelet e tensionit dhe më lehtë të zbulohet se ku ka një ndërprerje ose një problem tjetër në sistem. Rrjetet inteligjente mund të korrigjojnë probleme në sistemin e shpërndarjes elektrike duke dërguar në mënyrë digjitale instruksione që mund të rregullojnë kushtet e sistemit.
Energjia elektrike ne SHBA vjen nga burime nga sektori privat apo publik. Disa kompani elektrike ne SHBA e prodhojnë të gjithë energjinë elektrike që shesin duke përdorur vetëm centralet e tyre që zotërojnë. Ndërmarrjet e tjera blejnë energji elektrike direkt nga ndërmarrjet e tjera, nga tregtarët e energjisë dhe prodhuesit e pavarur të energjisë ose nga një treg me shumicë të organizuar nga një organizatë rajonale me besueshmëri te larte. Struktura e shitjes me pakicë të energjisë elektrike ndryshon nga rajoni në rajon apo nga shteti ne shtet ne SHBA. Kompanite që shesin energji mund të jenë ndërmarrje komunale jo fitimprurëse: Mund te jete një kooperativë elektrike private në pronësi të anëtarëve të saj; një ndërmarrje private fitimprurëse në pronësi të aksionerëve (shpeshherë e quajtur një ndërmarrje në pronësi të investitorëve), ose në disa shtete ne SHBA, ju mund të blini energji elektrike nëpërmjet tregut te lire të energjisë. Shërbimet elektrike lokale private apo publike ne SHBA operojnë me sistemin e shpërndarjes që lidh konsumatorët me rrjetin pavarësisht nga burimi i energjisë elektrike.
Procesi transmetimit të energjisë elektrike
Energjia elektrike që prodhon centralet elektrike apo burimet e tjera te energjise dhe u shpërndahet konsumatorëve me linjat e transmetimit dhe shpërndarjes. Linjat e transmetimit të tensionit të lartë,
jane linjat mes shtyllave të larta kryesisht me konstruksion metalik, keto linja transmetojnë energji elektrike në distanca të gjata, atje ku konsumatorët kanë nevojë për to. Tensionit i lartë është më efikas dhe më pak i kushtueshëm për transmetimin e energjisë elektrike në distanca të gjata. Energjia elektrike e tensionit të ulët është më e sigurt për përdorim në shtëpi dhe biznese. Transformatorët në nënstacione rrisin ose zvogëlojnë tensionet për t’u përshtatur në fazat e ndryshme të transmetimit nga centrali elektrik në linjat e transmetimit në distanca të gjata drejt në shtëpi dhe biznese.
Evolucioni i rrjetit elektrik ne SHBA:
Në fillim të shekullit të 20-të, ne SHBA kishte më shumë se 4.000 ndërmarrje elektrike individuale private qe vepronin në mënyrë të izoluar nga njëri-tjetri. Ndërsa kërkesa për energji elektrike u rrit vazhdimisht, sidomos pas Luftës së Dytë Botërore, shërbimet filluan të lidhnin sistemet e tyre të transmetimit. Këto lidhje i lejuan ndërmarrjeve private dhe publike të ndajnë përfitimet ekonomike të ndërtimit të njësive gjeneruese elektrike të mëdha dhe shpesh në pronësi të përbashkët për t’i shërbyer kërkesës së kombinuar të energjisë elektrike me koston më të ulët të mundshme. Ndërlidhja gjithashtu reduktoi sasinë e kapacitetit shtesë gjenerues që secila ndërmarrje duhet të mbajë për të siguruar shërbim të besueshëm gjatë kohëve të kërkesës së pikut. Me kalimin e kohës, ne SHBA u konsoliduan tre sisteme të mëdha private dhe publike dhe të ndërlidhura midis tyre.
1. Ndërlidhja Lindore përfshin zonën në lindje të maleve shkëmbore dhe një pjesë të trupit të Teksasit.
2. Ndërlidhja Perëndimore përfshin zonën nga Rockies në perëndim.
3. Këshilli i Besueshmërisë Elektrike të Teksasit.
Ndërlidhjet Lindore dhe Perëndimore në Shtetet e Bashkuara janë gjithashtu të lidhura me rrjetin e energjisë kanadeze. Struktura e rrjetit të ndërlidhjeve ndihmon në ruajtjen e besueshmërisë së rrjetit duke ofruar rrugë të shumëfishta për rrjedhjen e energjisë dhe duke lejuar gjeneratorët të furnizojnë me energji elektrike në shumë qendra ngarkimi. Kjo tepricë ndihmon në parandalimin e dështimeve të brezit të transmisionit ose centraleve të energjisë nga shkaktimi i ndërprerjeve në shërbim të konsumatorëve me pakicë. Autoritetet e balancimit drejtojnë operacionet e rrjetit
Të tre ndërlidhjet përshkruajnë strukturën fizike në shkallë të gjerë të rrjetit. Operimi rajonal i sistemit elektrik menaxhohet nga entitete të ashtuquajtura Autoritete balancuese, të cilat sigurojnë që furnizimi me energji elektrike të përputhet vazhdimisht me kërkesën e energjisë. Shumica e autoriteteve balancuese janë ndërmarrje elektrike publike që kanë marrë përgjegjësitë e balancimit për një pjesë specifike të sistemit energjetik. Të gjitha organizatat rajonale të transmetimit në Shtetet e Bashkuara gjithashtu funksionojnë si autoritete publike megjithese mund te jene me kapital privat..
Organizatat Federale te sigurisë elektrike vendosin standarde për operacionet në rrjet. Shërbimet Federale elektrike janë përgjegjëse për ruajtjen e sigurisë së sistemeve të tyre dhe planifikimin për nevojat e ardhshme të energjisë të klientëve të tyre. Në vitin 2009, spiunët nga Kina dhe Rusia, si dhe nga vendet e tjera komuniste apo “armike” te SHBA, depërtuan në rrjetin elektrik të SHBA dhe lanë pas programe softueri që mund të përdoreshin për të prishur sistemin. Sipas zyrtarëve amerikanë, spiunët nuk kërkuan të dëmtojnë rrjetin e energjisë, megjithatë ata vertetuan se mund të jenë në gjendje ta bëjnë këtë gjatë një lufte apo krize. Shumica e ndërhyrjeve u zbuluan nga agjencitë e inteligjencës amerikane qe vuri ne vemendje primare rolin e shtetit ne sistemin e energjise elektrike ne SHBA.
Besoj se kam qene i dobishem per informacionin e paraqitur:
intelektuali
BB eshte institucioni kryesor qe zhyt ne borxhe vendet ne zhvillim.