Zjarrvënësit e “luftës civile” dhe faksimilet për krimet e ballistëve

Seanca e fundit parlamentare ku neoballistët e institutit të drejtuar nga Agron Tufa mbrojtën sërish me zjarr qëndrimin e tyre kundër luftës antifashiste nacionalçlirimtare, rikthen debatin që është hapur prej disa muajsh. Duke marrë shkas nga një deklaratë e kryeballistit Adriatik Alimadhi në Kuvend, deputeti Spartak Braho në këtë intervistë sjell disa dokumente autentike të kohës së luftës ku vërtetohet se ishte Balli Kombëtar dhe askush tjetë frymëzuesi dhe nxitësi i luftës civile. Për këtë ai kishte përkrahjen dhe mbështetjen politike dhe ushtarake të pushtuesve nazistë. Gjithashtu jepen edhe dokumente të disa prej vrasjeve me emra konkretë luftëtarësh antifashistë që ballistët kanë bërë në rrethin e Vlorës.

Intervistoi Xhevdet Shehu

– Zoti Braho, pak ditë më parë u diskutua në seancë plenare çështja e shumëdiskutuar e qëndrimit të Institutit për Studimin e Pasojave dhe Krimeve të Komunizmit që drejtohet nga Agron Tufa, lidhur me Luftën Antifashiste Nacionalçlirimtare. Pas gjithë atyre qëndrimeve publike që ju keni mbajtur lidhur me këtë çështje, ishte e natyrshme që ju të ishit në qendër të debatit dhe sulmeve në Kuvend. Si u ndjetë përpara një situate të tillë?

– Krejt normal. Unë kam folur e flas gjithnjë me argumente, fakte dhe dokumente kështu që nuk më lëkund askush nga këto qëndrime. Seanca u nxeh papritur kur ballisti Alimadhi, i futur rishtaz në parlament u nxeh dhe duke sharë si trimosh u ngrit ta mbronte Tufën, jo me pushkë, por me fjalë. Ai u inatos se dikush përmendi fjalën pulë. Iu duk sikur i dolën përpara një tufë me pula të pjekura. Dhe ballistët e kanë zakon të nxehen kur u përmend pulat. U ka ngelur huq që nga koha e luftës. Më lehtë pranojnë bashkëpunimin me pushtuesit se sa t’i quash pulamëdhenj. E keni vënë re se sa nevrikosen ballistët kur u kujton pulat? E, për të harruar pulat ballisti Alimadhi bëri një deklaratë “bombastike”: “Dëgjoni zotërinj, tha ai, unë i di shumë mirë, sepse kam edhe dokumente, se nëqoftëse Balli Kombëtar ka vrarë njerëz, unë pasnesër jap dorëheqjen si deputet!” E tha këtë dhe pasi salla qeshi, u ul mekokën lart dhe krenar si kaposh në vendin që ia kishte lënë bosh Enkelejd Alibeaj.

– Thua ta japë vërtetë dorëheqjen Alimadhi në këtë kohë të vështirë? Ai mezi zuri një vend në atë sallë pas tridhjetë vjetësh, pasi iu krijua shansi me ikjen e deputetëve të Partisë Demokratike në listat e të cilëve ai figuronte. Do të ishte një vetëvrasje politike, një lloj dezertimi nga fronti dhe këtë nuk do t’ia falnin ballistët e tij…

– E pra, edhe unë këtë pyes: A do ta mbajë fjalën ballisti Alimadhi, pasi unë t’i tregoj ca dokumente autentike të kohës së luftës që mbajnë firmën e Komitetit Qendror të Ballit Kombëtar. Unë po i bëj publike disa nga këto dokumente të cilat nuk i kundërshton dot Alimadhi, edhe pse nuk do të më vijë keq po e dha dorëheqjen si deputet. Rëndësi ka që të mbajë fjalën dhe të tregohet ballist i vërtetë. Mbajtja e fjalës është një virtyt i rëndësishëm, ndërsa pulat aty kanë qenë e aty do të jenë, nuk i harron askush dhe do t’ia përmendin edhe në të ardhmen. Unë thjesht e këshilloj Alimadhin të jetë më i përmbajtur kur i përmenden pulat.

– Zoti Braho le të flasim seriozisht. Çfarë dokumentesh dispononi për historinë e Ballit dhe bëmat e tij?

– Unë seriozisht kam folur dhe falas gjithnjë. Disa kujtojnë se unë bëj humor apo tallem kur përmend pulat. Por kjo që tregova më sipër ndodhi vetëm të enjten e kaluar në sallën e Kuvendit dhe kjo kërkonte me doemos një sqarim… Ju doni dokumente? Po. Janë dokumente që ndodhen në Arkivin Qendror të Shtetit dhe janë të disponueshme për cilindo, përfshi edhe Alimadhin.

Ja dokumenti i parë (të cilin po e botojmë edhe si faksimile):

Vdekje e tradhëtarëve. Liri e shqiptarëve

VENDIM I KOMITETIT QENDROR TE BALLIT KOMBËTAR

7 nëntor 1943

“Sot më 7 nëntor 1943 me pikëllim dhe me hidhërim të madh Komiteti Qendror i Ballit Kombëtar, aprovoi me pikëllim luftën civile, tue mos ba asnjë ritiratë (tërheqje) më, përpara provokacioneve, pse këto ritirata u konsideruan frikë e dobësi dhe sollën këto ditë të zeza të Kombit tonë.

Shtojmë se para këtij aprovimi fatkeq, Balli bëri një thirrje të fundit, duke lënë 15 ditë afat, ku lutet për marrëveshjen, por më kot”.

AQSH F,270/AP, V.1943, DI, f.5

Le të kemi parasysh kohën kur është marrë vendimi nga Balli për luftën civile: 7 nëntor 1943. Pasi ishin kopsitur të gjitha marrëveshjet me pushtuesit nazistë dhe balli ishte identifikuar plotësisht në anën e pushtuesve. Madje kishin bërë dhe një paradë të turpshme ku hierarkët e lartë nazistë përshëndesin ala-hitleriançe ballistët që parakalonin para tyre në Tiranë.

– Me këtë dokument duket qartë se kush e paska nisur luftën civile në atë kohë. Po pse mbrohet aq shumë teza e luftës civile nga pala balliste edhe sot e kësaj dite?

– Fare thjeshtë. Në Shqipëri nuk ka pasur luftë civile, por Luftë Antifashiste Nacionalçlirimtare. Kur përmendin luftën civile ballistët duan të njollosin luftën tonë antifashiste. Kundër kujt luftuan ballistët pasi miratuan me vendim të Komitetit Qendror të tyre luftën civile? Kundër luftëtarëve partizanë antifashistë. Dhe ata, ballistët ishin të shkrirë njësh me gjermanët nazistë. Kush e mbron tezën e luftës civile? Një ballist si Uran Butka. Nuk dua të përmend këtu atë këngën e njohur se ku e vrau veten babai i tij, Safet Butka. Urani dhe tufat që i shkojnë pas tezës së tij e dinë shumë mirë këtë, pavarësisht se ajo këngë e meritonte të futej në atë antologjinë me himne dhe këngë për Ballin Kombëtar, botuar nga instituti neoballist i Tufës, që u bë e njohur para disa javësh.

Sikoni kush i fryn zjarrit të luftës civile edhe sot e kësaj dite në Shqipëri? Neoballistët e rinj me Sali Berishën në krye. E keni dëgjuar se çfarë broçkullës Saliu ditë për ditë nëpër ekrane? I keni dëgjuar thirrjet e Bashës dhe të krerëve të partisë që më kot quhet demokratike, pasi është një parti tipike fashiste që eka dëshmuar për tridhjetë vjet me radhë. Pas nuk bën dot hajër i vetëm, Alimadhi dhe neoballistët gjetën strehë tek partia e Saliut. Aty Alimadhi u fut në listë dhe i ergji dita të futet edhe në parlament.

– Sidoqoftë, deputeti Alimadhi pretendon se ballistët nuk kanë vrarë asnjë njeri, përndryshe ai lë mandatin e deputetit po iu provua me dokumente kjo?

– Kjo është sa për të qeshur, aq edhe për të vënë kujen. Si puna e atyre që thonë se në vitin 1997 nuk është vrarë asnjë njeri, në një kohë që u dogj Shqipëria dhe u vranëmijëra njerëz. Kështu dhepuna e ballistëve dhe Alimadhit. Na thonë se Balli Kombëtar nuk ka vrarë asnjë njeri! Shikoni një dokument tjetër, të cilin gjithashtu po e citoj fjalë për fjalë dhe po botojmë si faksimile:

Shqipnija e shqiptarëve. Vdekja e trathëtarëve

KOMUNIKATË ME RËNDËSI

Vini re!

Popull vlonjat!

Në qoftë se vritetnë qytetin e Vlorës ndonji i Ballit Kombëtar me nji herë si hakmarrje do të hidhen në erë shtëpiat, ku hyjnë dhe dalin kriminelët, dhe do të pushkatohen prej skuadriljeve tona pjestarët madhor të atyre shtëpijave.

Në qoftë se nuk diktohen shtëpitë, nga ku kriminelët hyjnë dhe dalin, atëherë nëpër rrugë e kudo që të gjenden, do të shtimë kundra atyre që njihen si komunista.

Rroftë Shqipëria!

18. 10. 1943

Komandae Grupit “Vlora”

Arkivi Ministrisë Mbrojtjes, Seria B, v. 1943, muaji tetor, nr. 3120/IV

Edhe ky dokument nuk ka nevojë për koment. Kjo komunikatë e komandës balliste-naziste të Vlorës është shpërndarë rreth tri javë para se Komiteti Qendror i Ballit të aprovonte fillimin e luftës civile, sikurse e pamë pak më lart.

– Po ndonjë dokument ku të flitet me emra konkret për vrasje të ballistëve ndaj partizanëve komunistë, a keni? Alimadhi pret dokumente…

– Kam edhe të tillë, pavarësisht se shqiptarët e dinë shumë mirë faktin e masakrave ballisto-naziste në ato vite. Janë me mijëra të vrarë. Jo vetëm në luftë ballë për ballë me pushtuesit dhe ku bënin pjesë edhe ballistët, por edhe individualisht.

Ja një dokument tjetër, që është nënshkruar nga Komanda e Organizatës së Ballit Kombëtar në janar 1944. Dokumenti (që po e botojmë edhe si faksimile) mban titullin “Shpata e drejtësisë rëndon mbi terroristët”. Bëhet fjalë për arrestimin dhe më pas pushkatimin e tre luftëtarë antifashistë vlopnjatë, konkretisht Llazi Jot Profi nga Kumet e Vlorës, Kito Thoma Kotorri, 27 vjeç bujk, në Babicë të Madhe si dhe Karefil Abedini, bujk, po në Babicë të Madhe. Në këtë dokument thuhet fjalë për fjalë si konkluzion:

“Në bazë të dokumentave që ju gjendën dhe të pohimeve të tyre, shtabi ushtarak i Organizatës Balli Kombëtar për hir të drejtësisë dhe nacionalizmës së vërtetë shqiptare, vendosi dënimin e tyre me pushkatim dhe i pushkatoi.”

Aka më qartë se kaq?! Doni më për ballistët? Dokumentet janë të pafundme. Shkoni në Arkivin e shtetit dhe do të gjeni me bollëk. Po unë pyes sërish: A do ta dorëzojë mandatin e deputetit Alimadhi pas publikimit të këtyre fakteve të dokumentuara që vetë i kërkoi?

– Zoti Braho, para disa ditësh ju shkuat në Përmet për të marrë pjesë në 75 vjetorin e Kongresit historik që u mbajt në atë qytet. Ishit i vetmi deputet i pranishëm, ndërsa nuk morën pjesë përfaqësues nga qeveria dhe shteti. Si përjetuat këtë ngjarje?

– U ndjeva shumë mirë kur pashë gjithë atë pjesëmarrje masive jo vetëm nga Përmeti, por edhe nga Vlora, Gjirokastra, Tepelena, Mallakastra, Lushnja e deri nga Durrësi e Tiranë. Ishte një nderim dinjitoz që i bëhej kësaj ngjarjeje, që unë e krahasova për nga rëndësia me aktin e shpalljes së pavarësisë. Në Kongresin e Përmetit u hodhën themelet e një pushteti të ri, iu dha fund mbretërisë së Zogut si dhe koncesioneve të tipit PPP. Sa për mungesën e përfaqësuesve të shtetit, nuk është për t’u çuditur. Ka ndodhur edhe herë të tjera…Por jemi në 75 vjetorin e çlirimit të atdheut dhe shteti duhej të ishte i pranishëm në këtë festë në Përmet.